Αγορά ακινήτων στην Αττική: Τρεις ταχύτητες, μεγάλο χάσμα στις τιμές και η παγίδα των 200.000 ευρώ
Η προσφορά χωρίζεται σε premium, βασική και προσιτή αγορά, ενώ σε Γλυφάδα και Κηφισιά οι τιμές αλλάζουν αισθητά ακόμη και μεταξύ συνοικιών

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Στην Αττική διαμορφώνονται τρεις διαφορετικές «πόλεις», με μεγάλες αποκλίσεις τόσο στις τιμές όσο και στα χαρακτηριστικά των ακινήτων που προσφέρονται, δημιουργώντας αόρατα όρια ακόμη και ανάμεσα σε γειτονιές του ίδιου δήμου.
Η εικόνα στην Αττική χωρίζεται σε πολυτελή, βασική και προσιτή αγορά, με έντονες αντιθέσεις. Διαφοροποιήσεις ανάμεσα στο κέντρο και τα προάστια παρατηρούνται και στη Θεσσαλονίκη, παρότι οι ζητούμενες τιμές είναι χαμηλότερες.
Το Παρατηρητήριο Αγοράς Ακινήτων της newdeal academy του ομίλου newdeal real estate καταγράφει ως κοινό γνώρισμα των δύο μεγαλύτερων αστικών κέντρων την υπεροχή των παλαιών κτιρίων και την περιορισμένη προσφορά σύγχρονων κατοικιών, κατάλληλων για τις ανάγκες των νοικοκυριών.
Αναλυτικότερα:
Η προσφορά ακινήτων και οι «τρεις αγορές» της Αττικής
Η έρευνα διαπιστώνει αρχικά ότι ο αριθμός των κατοικιών που διατίθενται στην Αττική είναι στην πράξη πολύ μικρότερος από εκείνον που υποδηλώνουν οι διαδικτυακές αγγελίες. Από όλες τις κατοικίες του λεκανοπεδίου, εξαιρουμένων των νησιών και των υπό κατασκευή ακινήτων, περίπου 6 στα 100 είναι προς πώληση σήμερα, δηλαδή 124.133 ακίνητα. Η μικρή αυτή προσφορά δεν συγκροτεί ενιαία αγορά, αλλά χωρίζεται σε «τρεις διαφορετικές πόλεις»:
- Η Premium αγορά (πάνω από 5.000 ευρώ/τ.μ.): Πρόκειται για την ανώτερη βαθμίδα, όπου βρίσκεται σχεδόν το 1 στα 10 ακίνητα που πωλούνται. Κυριαρχούν κατοικίες μεγάλου μεγέθους, άνω των 150 τ.μ., νεόδμητες την τελευταία πενταετία και τοποθετημένες σε προνομιακές περιοχές, όπως η Αθηναϊκή Ριβιέρα, το Κολωνάκι, το Ψυχικό και η Φιλοθέη. Οι τιμές τους αποτελούν στην πράξη απαγορευτικό όριο για τη μεγάλη πλειονότητα.
- Η Βασική αγορά (2.500 – 5.000 ευρώ/τ.μ.): Συγκεντρώνει το μεγαλύτερο τμήμα της κτηματαγοράς, με πάνω από τα μισά σπίτια προς πώληση (54,6%). Παρά τις υψηλές τιμές που ζητούνται, η εικόνα είναι αντιφατική: τα περισσότερα ακίνητα είναι παλαιά διαμερίσματα της δεκαετίας του 1970, 91-120 τ.μ. και με 2 υπνοδωμάτια. Βρίσκονται σε περιοχές του Κέντρου, όπως το Παγκράτι και το Κουκάκι, καθώς και στα Νότια και Βόρεια Προάστια.
- Η Προσιτή αγορά (κάτω από 2.500 ευρώ/τ.μ.): Αντιστοιχεί σε περίπου το ένα τρίτο της προσφοράς (35,2%). Περιλαμβάνει κυρίως πιο λαϊκές συνοικίες του Κέντρου, τα Δυτικά Προάστια και τον Πειραιά, ενώ και εδώ το διαθέσιμο απόθεμα αποτελείται από παλαιά κτίρια της δεκαετίας του ’70.
Κατά την έρευνα, ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι οι εκτιμήσεις σε επίπεδο δήμου μπορεί να είναι παραπλανητικές, καθώς στα όρια του ίδιου δήμου συναντώνται αγορές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Γλυφάδα: στην Κάτω Γλυφάδα οι τιμές φτάνουν τα 7.667 ευρώ/τ.μ., σε επίπεδα υπερπολυτελείας, ενώ η Άνω Γλυφάδα βρίσκεται στα όρια της βασικής αγοράς, με 5.044 ευρώ/τ.μ. Παρόμοια απόκλιση καταγράφεται στην Κηφισιά, όπου το Κέντρο εντάσσεται στην Premium κατηγορία με 5.588 ευρώ/τ.μ., σε αντίθεση με τη Νέα Κηφισιά, όπου η τιμή διαμορφώνεται στα 3.245 ευρώ/τ.μ.
Η Πρόεδρος και Ιδρύτρια της newdeal real estate, Σταυρούλα Βαμβακά, σχολιάζοντας τις έντονες αντιθέσεις, σημειώνει: «Το ακίνητο ήταν πάντα ο καθρέφτης της κοινωνίας μας. Και σήμερα, αυτό που βλέπουμε σε αυτόν τον καθρέφτη είναι ότι οι αποστάσεις ανάμεσα στις γειτονιές —και τελικά ανάμεσα στους ίδιους τους ανθρώπους— έχουν μεγαλώσει πολύ. Γινόμαστε πια “δύο ξένοι μέσα στην ίδια πόλη”. Για πολλούς, η επιλογή γειτονιάς δεν είναι πια θέμα προτίμησης, αλλά καθαρή ανάγκη προσαρμογής.
Αττική: Οι 7 ζώνες της γεωγραφικής ανισότητας
Η χαρτογράφηση του λεκανοπεδίου σε 7 ζώνες αναδεικνύει έντονη γεωγραφική πόλωση. Πάνω από τα μισά διαθέσιμα ακίνητα στην Αττική (51,8%) βρίσκονται σε δύο μόνο περιοχές: στο Κέντρο της Αθήνας (26,7%) και στα Νότια Προάστια (25,1%). Με μεγάλη απόσταση ακολουθούν η Ανατολική Αττική με 17,1% και τα Βόρεια Προάστια με 14,8%, ενώ το μερίδιο της Δυτικής Αττικής είναι μόλις 1,3%.
Οι διαφορές στην κατανομή αποτυπώνονται και στις ζητούμενες τιμές, οι οποίες απέχουν σημαντικά μεταξύ των ζωνών. Στα Νότια Προάστια η διάμεση τιμή φτάνει τα 4.571 ευρώ/τ.μ. και δεν διατίθεται κανένα ακίνητο στην «προσιτή» κατηγορία: η προσφορά αποτελείται από τη Βασική αγορά σε ποσοστό 70,1% και την Premium σε 29,9%. Αντίθετα, στα Δυτικά Προάστια, με διάμεση τιμή 2.442 ευρώ/τ.μ., όλα τα διαθέσιμα σπίτια ανήκουν στην Προσιτή αγορά. Στη Δυτική Αττική οι τιμές μειώνονται στα 1.556 ευρώ/τ.μ. Το Κέντρο της Αθήνας, με διάμεση τιμή 2.647 ευρώ/τ.μ., παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ποικιλία: διαθέτει προσιτά διαμερίσματα σε ποσοστό 38,3%, ακίνητα της Βασικής αγοράς σε 56% και αξιοσημείωτο μερίδιο πολυτελών κατοικιών, 5,1%.

Θεσσαλονίκη: Η σημαντική παρουσία των προαστίων στην αγορά
Στη Θεσσαλονίκη η αγορά έχει διαφορετική διάρθρωση, ενώ οι ζητούμενες τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο κινούνται σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα. Σε όλο τον νομό διατίθενται 33.778 κατοικίες και η διάμεση ζητούμενη τιμή ανέρχεται σε 2.381 ευρώ/τ.μ., ποσό που στην Αττική θα αντιστοιχούσε στην «προσιτή» κατηγορία.
Στη Θεσσαλονίκη διαμορφώνονται τρεις διαφορετικές ταχύτητες στην αγορά κατοικίας:
- Τα Προάστια Θεσσαλονίκης: Συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της διαθέσιμης προσφοράς, καθώς εκεί βρίσκεται σχεδόν το 60% των κατοικιών προς πώληση (57,3%). Η τιμή ανά τετραγωνικό, στα 2.183 ευρώ/τ.μ., υπολείπεται του Κέντρου, αλλά η διάμεση τιμή πώλησης φτάνει τα 245.500 ευρώ. Αυτό υποδηλώνει ότι τα ακίνητα της περιοχής είναι κατά κανόνα μεγαλύτερα και κατάλληλα για οικογένειες.
- Το Κέντρο της Θεσσαλονίκης: Αντιστοιχεί στο 39,2% των διαθέσιμων κατοικιών και έχει την ακριβότερη τιμή ανά τετραγωνικό, στα 2.750 ευρώ/τ.μ. Παρ’ όλα αυτά, η διάμεση συνολική αξία περιορίζεται στις 158.000 ευρώ, καθώς κυριαρχούν διαμερίσματα μικρότερης επιφάνειας.
- Το Υπόλοιπο του νομού: Η παρουσία του στην αγορά είναι μικρή, με το 3,5% των κατοικιών, ενώ οι τιμές διαμορφώνονται στα 1.307 ευρώ/τ.μ.
Αττική και Θεσσαλονίκη: Πώς διαφέρει η αγορά για 200.000 ευρώ και πόσο δύσκολη είναι η εύρεση οικογενειακού σπιτιού
Η σύγκριση των δύο μεγαλύτερων αστικών κέντρων καταδεικνύει την απόσταση στην αγοραστική δυνατότητα. Στη Θεσσαλονίκη, το 52,6% των κατοικιών που διατίθενται κοστίζει μέχρι 200.000 ευρώ, ενώ στην Αττική το αντίστοιχο εύρος αφορά λιγότερο από το ένα τρίτο, δηλαδή το 29,5%. Στον αντίποδα, στην Αττική σχεδόν τρία στα δέκα ακίνητα (27,2%) έχουν ζητούμενη τιμή άνω των 500.000 ευρώ, ποσοστό μεγαλύτερο από το τριπλάσιο του 8,5% στη Θεσσαλονίκη.
Η ουσιαστική απόκλιση φαίνεται, ωστόσο, στις επιλογές που έχει ένας αγοραστής με διαθέσιμα 200.000 ευρώ. Η επιφάνεια είναι σχεδόν αντίστοιχη —περίπου 80 τ.μ. στην Αττική και 85 τ.μ. στη Θεσσαλονίκη—, όμως οι συνθήκες κατοίκησης διαφέρουν σημαντικά. Με αυτό το ποσό, στην Αττική οι αγοραστές στρέφονται κυρίως στο Κέντρο της Αθήνας (37,8%) και βρίσκουν παλαιά διαμερίσματα, κατασκευασμένα πριν από το 1980 (53,1%). Στη Θεσσαλονίκη, αντίθετα, ο ίδιος προϋπολογισμός επιτρέπει αναζήτηση στα Προάστια (56,8%) και δίνει πάνω από διπλάσια πιθανότητα εύρεσης νεότερης κατοικίας, κατασκευασμένης μετά το 2011 ή υπό κατασκευή: 30,5% συνολικά, έναντι 13,9% στην Αττική.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό, όπως τονίζεται, είναι και το πόσο λίγα είναι τα σπίτια που αναζητά η μέση ελληνική οικογένεια. Τα σύγχρονα «δημοφιλή» δυάρια (65-90 τ.μ., με κατασκευή μετά το 1985 και από τον 2ο όροφο και πάνω) τείνουν να εκλείψουν: αντιστοιχούν μόλις στο 3,7% στην Αττική και στο 2,9% στη Θεσσαλονίκη. Ανάλογη είναι η εικόνα για τις σύγχρονες οικογενειακές κατοικίες, με τουλάχιστον τρία υπνοδωμάτια, επιφάνεια 90-150 τ.μ. και κατασκευή μετά το 1981: αποτελούν μόλις ένα στα δέκα ακίνητα που διατίθενται στις δύο πόλεις, με ποσοστό 10,9% στην Αττική και 9,8% στη Θεσσαλονίκη. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι λείπουν από την αγορά ακριβώς οι επιλογές που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν τη στεγαστική πίεση.





