Η νέα έξοδος του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο, συνοδεία τουρκικών πολεμικών πλοίων, επαναφέρει το κλίμα έντασης του καλοκαιριού του 2020, όταν οι τουρκικές έρευνες προκάλεσαν σκληρές αντιδράσεις από την Ελλάδα, την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Παράλληλα, η Άγκυρα προωθεί σχέδιο αγωγού φυσικού αερίου από το Αναμούρ προς τα κατεχόμενα, το οποίο παρουσιάζει ως ενεργειακή «γέφυρα» προς την Ευρώπη και ως μέρος της στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας», ενισχύοντας τις ανησυχίες για νέες προκλήσεις στην περιοχή.
Πιο αναλυτικά
Η έξοδος του Oruc Reis, συνοδεία πολεμικών πλοίων νότια της Τουρκίας και βόρεια των κατεχομένων, θυμίζει πολύ τις ενέργειες που ακολούθησαν το καλοκαίρι του 2020, τις ίδιες ακριβώς ημέρες το ίδιο τουρκικό ερευνητικό σκάφος.
Ήταν 21 Ιουλίου όταν η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για το πλοίο Oruc Reis για έρευνες στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Συνοδεία και τότε τουρκικών πολεμικών πλοίων έφτασε ανοιχτά του Καστελόριζου αμφισβητώντας την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Ως αποτέλεσμα, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις τέθηκαν σε συναγερμό, καθώς υπήρχαν και παραβιάσεις τουρκικών μαχητικών τα οποία και αναχαιτίστηκαν. Οι ΗΠΑ δια στόματος του τότε υπουργού Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, αμέσως μετά τη συνάντηση που είχε με τον Τούρκο ομόλογό του, κάλεσαν την Άγκυρα να σταματήσει τις παράνομες ενέργειές της μέσω των θαλάσσιων ερευνών που το τουρκικό ερευνητικό πλοίο ισχυριζόταν ότι διεξάγει εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, οι οποίες δυναμίτιζαν περαιτέρω την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλευρά της, συγκάλεσε εκτάκτως το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών με την τουρκική προκλητικότητα να αποτελεί κορυφαίο θέμα στην ατζέντα της συνάντησης, όπου εκφράστηκε για μία ακόμα φορά η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Επιπλέον, διαμορφώθηκε λίστα οικονομικών κυρώσεων των Βρυξελλών εναντίον της Τουρκίας.
Στις 10 Αυγούστου, εκδόθηκε και δεύτερη NAVTEX από την Αττάλεια και το Oruc Reis κατευθύνθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο με συνοδεία από το Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό όπου η Ελληνική Φρεγάτα Λήμνος, χτύπησε και προκάλεσε ζημιά στο Τουρκικό Πολεμικό Πλοίο Kemalreis με το περιστατικό να προκαλεί κατακραυγή στην Τουρκία και να κατηγορούν την Ελλάδα για προκλήσεις ενώ η Ελλάδα ισχυρίστηκε ότι ήταν ατύχημα. Η Γαλλία επίσης έστειλε δυνάμεις στην περιοχή.
Στα τέλη του Αυγούστου, Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία και Ιταλία πραγματοποίησαν στρατιωτική άσκηση, ανοικτά της Κύπρου και χρησιμοποίησαν την Αεροπορική Βάση Ανδρέας Παπανδρέου στην Πάφο όπου αποκαλύφθηκε αργότερα ότι ήδη ήταν σταθμευμένα 2 Ελληνικά F-16 που δρούσαν ως Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης.
Στη χθεσινή έκδοση της NAVTEX, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι η Τουρκία επιχειρεί να αποδώσει ρόλο «ενεργειακής γέφυρας» προς την Ευρώπη στον σχεδιαζόμενο αγωγό φυσικού αερίου που θα συνδέει το Αναμούρ με περιοχή ανατολικά της Κερύνειας. Ο αγωγός θα έχει συνολικό μήκος 101 χιλιομέτρων. Από αυτά, τα 97 χιλιόμετρα θα είναι υποθαλάσσια και τα τέσσερα χερσαία, ενώ προβλέπεται να λειτουργεί ως σύστημα αμφίδρομης ροής, αναφέρεται.
Σε πρώτη φάση, στόχος είναι η μεταφορά φυσικού αερίου στα κατεχόμενα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την αντικατάσταση των ακριβότερων υγρών καυσίμων. Σε δεύτερη φάση, όμως, η Άγκυρα θέλει να αξιοποιήσει τον αγωγό ως πιθανό διάδρομο διοχέτευσης φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη. Η τουρκική πλευρά παρουσιάζει το έργο ως μέσο ενίσχυσης του ρόλου της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη και ως εναλλακτική διαδρομή για την τροφοδοσία των ευρωπαϊκών αγορών. Σύμφωνα με τον τουρκικό σχεδιασμό, οι εργασίες υποδομής αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026, ενώ η έναρξη λειτουργίας του αγωγού τοποθετείται στο 2028.
Με τίτλο «Η Τουρκία έκανε αυτό που δεν μπόρεσε να κάνει η Ελλάδα», η εφημερίδα Turkyie σημειώνει πως το έργο δεν περιορίζεται μόνο στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των κατεχομένων, αλλά εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για τη μεταφορά πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς τις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Τουρκίας. Το δημοσίευμα εντάσσει το έργο στη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας» και υποστηρίζει ότι οι κινήσεις της Άγκυρας παρακολουθούνται στενά από Αθήνα και Λευκωσία. Το 2020 σε έκτακτο διάγγελμά του ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η Ελλάδα επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση όμως «δεν εκβιάζεται». Επισήμανε ότι στις συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί ο κίνδυνος ατυχήματος καραδοκεί επιρρίπτοντας ευθύνες στην προκλητική τακτική της Τουρκίας. Και κατέληξε με νόημα, τόσο επίκαιρο και τώρα: «Όμως, η αυτοσυγκράτηση είναι μόνο η μία όψη της ισχύος μας. Καμία πρόκληση δεν θα μείνει αναπάντητη. Το έχουμε, εξάλλου, αποδείξει στην πράξη. Και θα το αποδείξουμε ξανά εάν χρειαστεί».
