Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αναμένεται να επισκεφθεί την Αθήνα στις 6-8 Οκτωβρίου για τον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, με την ατζέντα να περιλαμβάνει από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Αιγαίο έως την αμυντική συνεργασία, την ενεργειακή ασφάλεια, τη μετανάστευση και την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας. Η ελληνική πλευρά θα ενημερώσει αναλυτικά την Ουάσιγκτον για τις τουρκικές αξιώσεις στα νησιά και την ένταση στην περιοχή, ενώ στο επίκεντρο θα βρεθούν επίσης οι αμερικανικές βάσεις σε Σούδα και Αλεξανδρούπολη και ο ευρύτερος ρόλος των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πιο αναλυτικά

Με μια αρκετά φουσκωμένη ατζέντα θεμάτων αναμένεται να φτάσει αρχές Οκτωβρίου στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο.

Σχεδόν όλα είναι έτοιμα με τις διπλωματικές υπηρεσίες των δύο χωρών να βρίσκονται σε ανοικτή γραμμή για το φιξάρισμα των τελευταίων λεπτομερειών. Αφορμή για την επίσκεψη αποτελεί η διεξαγωγή του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, που συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα παρακολουθεί με ανησυχία τις κινήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο, παρά τις πρόσφατες δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν από τη Νέα Υόρκη πως «η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας, αλλά φίλος και σύμμαχος». Σύμφωνα με πληροφορίες, το πιθανότερο διάστημα για την άφιξη του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στη χώρα μας είναι η 6η Οκτωβρίου και εκτιμάται ότι θα παραμείνει έως και τις 8 του μηνός.

Τον κ. Ρούμπιο αναμένεται να συνοδεύσουν στελέχη του State Department, καθώς και δύο υφυπουργοί του αμερικανικού Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας.

Η σύνθεση της αποστολής που θα οριστικοποιηθεί τα επόμενα εικοσιτετράωρα, θα δείχνει και το εύρος των θεμάτων που προετοιμάζονται για τις συζητήσεις καθώς εκτός από την εξωτερική πολιτική και την άμυνα, στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν η μετανάστευση, η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, η διακίνηση ναρκωτικών και η ενίσχυση των ελέγχων στα αεροδρόμια.

Για την ελληνική πλευρά, μία από τις σημαντικότερες συζητήσεις θα αφορά τις σχέσεις με την Τουρκία. Η Αθήνα αναμένεται να ενημερώσει αναλυτικά τον ΥΠΕΞ των ΗΠΑ για την επαναφορά των τουρκικών αξιώσεων περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, καθώς και για τις κινήσεις που καταγράφονται στα μικρασιατικά παράλια, με χαρακτηριστικότερη αυτή της μεταφοράς της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών της γείτονος στην περιοχή του Σόκε, απέναντι από το νησί της Σάμου.

Η θέση της Αθήνας είναι ότι η αμυντική θωράκιση των νησιών δεν μπορεί να συζητείται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη η τουρκική στρατιωτική παρουσία απέναντί τους και η διατήρηση της απειλής πολέμου (του γνωστού casus belli). Η ελληνική διπλωματία απορρίπτει επίσης τη σύνδεση που επιχειρεί η Άγκυρα ανάμεσα στο καθεστώς των νησιών και στην ελληνική κυριαρχία. Για το λόγο αυτό στις επαφές με τον Ρούμπιο, η ελληνική κυβέρνηση θα επιδιώξει να παρουσιάσει τη συνολική εικόνα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, πέρα από την ανταλλαγή των τελευταίων δηλώσεων των δύο πλευρών.

Σημαντικό μέρος του Στρατηγικού Διαλόγου αναμένεται να αφιερωθεί παράλληλα στην αμυντική συνεργασία. Η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη αποτελούν στρατηγικά σημεία της αμερικανικής παρουσίας στην Ελλάδα που συνδέονται με τον ευρύτερο σχεδιασμό των ΗΠΑ για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η ενεργειακή ασφάλεια θα βρίσκεται επίσης σε περίοπτη θέση στην ατζέντα, μαζί με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Θυμίζουμε ότι ο Στρατηγικός Διάλογος είναι το θεσμοθετημένο πλαίσιο μέσα από το οποίο οι δύο κυβερνήσεις εξετάζουν διαφορετικούς τομείς της συνεργασίας τους. Η έναρξη αυτού του Διαλόγου πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον, τον Δεκέμβριο του 2018.