Γ. Γεραπετρίτης: Παράνομα τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα – Έχει αποσταλεί ρηματική διακοίνωση στην Άγκυρα, έρχονται νέες κινήσεις

Η Αθήνα περνά σε νέα διπλωματική αντεπίθεση απέναντι στις τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να χαρακτηρίζει παράνομη και χωρίς έννομο αποτέλεσμα την ανακήρυξη των δύο τουρκικών «θαλάσσιων πάρκων». Ο υπουργός Εξωτερικών αποκάλυψε στη Βουλή ότι η Ελλάδα έχει ήδη αποστείλει ρηματική διακοίνωση στην Άγκυρα, έχει ενημερώσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και προανήγγειλε περαιτέρω ενέργειες.

Απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας επανέλαβε ότι οι δύο περιοχές που ανακήρυξε η Τουρκία στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα.

Σύμφωνα με την ελληνική θέση, στο μέτρο που οι τουρκικές ζώνες καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα ή περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας, η μονομερής θεσμοθέτησή τους δεν μπορεί να δημιουργήσει δικαιώματα για την Τουρκία ούτε να παράγει τετελεσμένα σε βάρος της Ελλάδας. Αυτή είναι και η επίσημη θέση που είχε διατυπώσει το ΥΠΕΞ ήδη από τις 16 Αυγούστου.

Ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία

Ο Γεραπετρίτης γνωστοποίησε ότι η Αθήνα έχει ήδη αποστείλει ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, στην οποία καταγράφονται αναλυτικά οι λόγοι για τους οποίους η Ελλάδα θεωρεί ότι η τουρκική ενέργεια αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν δημιουργεί έννομα αποτελέσματα.

Παράλληλα, έχουν ενημερωθεί οι αρμόδιες ευρωπαϊκές Αρχές και οι θεσμοί της ΕΕ, ενώ ο υπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων διπλωματικών κινήσεων το επόμενο διάστημα.

Η εξέλιξη δείχνει ότι η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει την τουρκική ανακήρυξη ως μια απλή περιβαλλοντική πρωτοβουλία, αλλά ως κίνηση με σαφές γεωπολιτικό και νομικό υπόβαθρο, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την Άγκυρα για να στηρίξει ευρύτερες διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Τουρκία αντιδρά γιατί η Ελλάδα κινείται στο πεδίο»

Ο υπουργός Εξωτερικών απέδωσε την αυξημένη τουρκική αντίδραση των τελευταίων εβδομάδων στο γεγονός ότι, όπως υποστήριξε, η Ελλάδα έχει περάσει από μια περισσότερο αμυντική στάση σε ενεργητική άσκηση κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Έφερε ως παραδείγματα τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τα ελληνικά Θαλάσσια Πάρκα, τις έρευνες για τον υποθαλάσσιο πλούτο και τη διεύρυνση των διεθνών συμμαχιών της χώρας.

Ο ίδιος είχε επισημάνει και σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι οι τουρκικές αντιδράσεις συνδέονται με ελληνικές πρωτοβουλίες που, κατά την κυβέρνηση, κατοχυρώνουν στην πράξη τις εθνικές θέσεις και μεταφέρουν την πρωτοβουλία κινήσεων στην Αθήνα.

Τι υποστηρίζει η Ελλάδα για τα τουρκικά πάρκα

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στο πού ακριβώς εκτείνονται οι περιοχές που όρισε η Τουρκία.

Το ελληνικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να εγκαθιστά μονομερώς θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή σε διεθνή ύδατα και ότι η τουρκική κίνηση είναι επίσης παράνομη στον βαθμό που καταλαμβάνει τμήματα ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η Αθήνα αντιμετωπίζει επομένως τις τουρκικές ανακηρύξεις όχι ως μια περιβαλλοντική διαφορά, αλλά ως ακόμη ένα εργαλείο μέσω του οποίου η Άγκυρα επιχειρεί να προσδώσει πρακτική υπόσταση στις θαλάσσιες διεκδικήσεις της.

Ο Γεραπετρίτης είχε δηλώσει ήδη από τις 23 Αυγούστου ότι τα τουρκικά πάρκα «δεν παράγουν κανένα έννομο αποτέλεσμα» και ότι οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων θα αντιμετωπιστεί με κάθε πρόσφορο μέσο.

Οι παραβιάσεις και η γραμμή του διαλόγου

Στη Βουλή τέθηκε και το ζήτημα της αύξησης της τουρκικής στρατιωτικής δραστηριότητας και των παραβιάσεων.

Ο υπουργός Εξωτερικών αναγνώρισε ότι η ύπαρξη παραβιάσεων αποτελεί αρνητική εξέλιξη, υποστήριξε όμως ότι οι σημερινοί αριθμοί παραμένουν πολύ χαμηλότεροι σε σχέση με περιόδους κατά τις οποίες καταγράφονταν χιλιάδες περιστατικά ετησίως.

Ταυτόχρονα υπεραμύνθηκε της διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, ακόμη και όταν οι δύο χώρες διαφωνούν θεμελιωδώς.

Η κυβερνητική λογική είναι ότι ο διάλογος δεν σημαίνει παραίτηση από ελληνικές θέσεις, αλλά λειτουργεί ως μηχανισμός αποκλιμάκωσης ώστε οι διαφωνίες να μην μετατρέπονται αυτόματα σε κρίσεις.

Η κόντρα για το Ισραήλ

Ο Γεραπετρίτης απάντησε και στην κριτική που ασκείται για τη στρατηγική σχέση της Ελλάδας με το Ισραήλ.

Απέρριψε την άποψη ότι η Αθήνα θα πρέπει να περιορίσει τη συνεργασία της επειδή αυτή ενοχλεί την Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι οι διεθνείς συμμαχίες της Ελλάδας διαμορφώνονται με βάση τα δικά της συμφέροντα και όχι τις αντιδράσεις τρίτων χωρών.

Η θέση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη κυβερνητική γραμμή ότι η Ελλάδα πρέπει να διευρύνει το διπλωματικό και αμυντικό της αποτύπωμα στην Ανατολική Μεσόγειο, ακόμη και όταν αυτό προκαλεί τουρκικές αντιδράσεις.

Το επόμενο βήμα της Αθήνας

Η ουσία πλέον βρίσκεται στο τι θα ακολουθήσει μετά τη ρηματική διακοίνωση.

Η Αθήνα έχει καταγράψει επίσημα τη νομική της αντίθεση, έχει ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και δηλώνει ότι εξετάζει περαιτέρω ενέργειες.

Το πραγματικό τεστ θα έρθει εάν η Τουρκία επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει τα «θαλάσσια πάρκα» για να επιβάλει περιορισμούς σε ναυσιπλοΐα, έρευνες ή άλλες δραστηριότητες σε περιοχές που βρίσκονται πέρα από τα χωρικά της ύδατα.

Εκεί θα κριθεί αν η τουρκική κίνηση θα παραμείνει μια μονομερής χαρτογράφηση χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα ή αν η Άγκυρα θα επιχειρήσει να τη μετατρέψει σε νέο εργαλείο διεκδίκησης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.