Η Ελλάδα και ακόμη πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχεδιάζουν να ζητήσουν να μην τεθεί σε εφαρμογή το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2 πριν από το 2030, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Politico. Η κίνηση έρχεται καθώς εντείνονται οι πιέσεις για την αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους, ενώ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ζητά από την ΕΕ μεγαλύτερη ευελιξία για τη στήριξη επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία ετοιμάζονται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να καταθέσουν κοινό αίτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση για παράταση της προθεσμίας εφαρμογής του ETS2 «τουλάχιστον έως το 2030».
Το αίτημα των έξι χωρών σχετίζεται με την απότομη άνοδο του ενεργειακού κόστους και τις μεγάλες διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ κρατών-μελών, σύμφωνα με πέντε Ευρωπαίους διπλωμάτες που επικαλείται το Politico.
Ένας από τους διπλωμάτες ανέφερε ότι η κοινή παρέμβαση δεν έχει πάρει ακόμη την τελική της μορφή. Αναμένεται να αναθεωρηθεί η διατύπωση, με πιθανή προσθήκη σχολίων από την Ιταλία.
Το ETS2 και το αίτημα για αναβολή έως το 2030
Στη νέα φάση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, το ETS2, εντάσσονται κυρίως οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που προκύπτουν από την καύση καυσίμων σε κτίρια και στις οδικές μεταφορές, καθώς και σε ορισμένους ακόμη τομείς.
Το υφιστάμενο σύστημα ETS εστιάζει κυρίως στη βιομηχανία και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίθετα, το νέο πλαίσιο εισάγει τιμολόγηση για τις εκπομπές από καύσιμα που αξιοποιούνται, μεταξύ άλλων, στη θέρμανση κτιρίων και στις οδικές μετακινήσεις.
Για το 2027 έχει οριστεί η έναρξη του ETS2, αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγήθηκε να μεταφερθεί στο 2028. Οι έξι χώρες ζητούν τώρα νέα μετάθεση, τουλάχιστον μέχρι το 2030, επικαλούμενες την ανησυχία τους για πιθανή επιβάρυνση του ενεργειακού κόστους από το σύστημα.
Η επίδραση του μέτρου αφορά άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αφού η τιμολόγηση των εκπομπών καυσίμων ενδέχεται να μεταβάλει τις δαπάνες για θέρμανση και μεταφορές. Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες της αγοράς και από το αν και σε ποιο βαθμό το κόστος θα μεταφερθεί στους καταναλωτές.
Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής για ευελιξία στα μέτρα στήριξης
Στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε την ανάγκη ευρωπαϊκής παρέμβασης για την αύξηση των τιμών ενέργειας.
Ο πρωθυπουργός ζήτησε μεγαλύτερο περιθώριο για μέτρα στήριξης, επισημαίνοντας ότι τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν αποτυπώνουν τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης που προκαλεί η άνοδος του ενεργειακού κόστους.
«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η χρηματοδότηση των μέτρων, όπως εξήγησε, θα μπορούσε να καλυφθεί από το τμήμα της αύξησης των δημόσιων εσόδων που οφείλεται στον υψηλότερο πληθωρισμό, εφόσον παράλληλα διαφυλάσσεται η δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι χρειάζεται ισορροπία ανάμεσα στην άμεση οικονομική στήριξη και στους δημοσιονομικούς περιορισμούς: «Πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα ανάμεσα στην ανάγκη να δράσουμε και στη δυνατότητά μας να το πράξουμε», σημείωσε.
Το ETS2 και τα μέτρα κατά της ενεργειακής ακρίβειας αναμένεται να απασχολήσουν κεντρικά την ευρωπαϊκή ατζέντα. Τα κράτη-μέλη αναζητούν λύσεις για να περιορίσουν τις επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους τόσο στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων όσο και στην καθημερινότητα των πολιτών.
