Στα 95,5 εκατ. ευρώ ανέρχεται η χρηματοδότηση που κατευθύνεται σε 1.044 επενδυτικά σχέδια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων της Αττικής μέσω του προγράμματος «Attiki On», την ώρα που νέα στοιχεία της Περιφέρειας καταγράφουν σημαντική παρουσία των επιχειρήσεων του Λεκανοπεδίου στις αγορές του εξωτερικού, αλλά και εμπόδια που εξακολουθούν να περιορίζουν την περαιτέρω διεθνοποίησή τους.
Η χρηματοδοτική δράση του ΕΣΠΑ αφορά επενδύσεις στον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, την ενεργειακή αναβάθμιση, την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας, καθώς και τη δημιουργία ή διατήρηση θέσεων εργασίας. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες στοχευμένες παρεμβάσεις της Περιφέρειας για τη μικρή και πολύ μικρή επιχειρηματικότητα.
Παράλληλα με τη χρηματοδότηση, η Περιφέρεια επιχειρεί να καταγράψει τις ανάγκες των επιχειρήσεων που επιδιώκουν να αναπτύξουν ή να διευρύνουν την παρουσία τους εκτός Ελλάδας. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε η τρίτη θεματική μελέτη του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας «Athens Forward», με τίτλο «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων». Στην έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Grant Thornton, συμμετείχαν 244 επιχειρήσεις του Λεκανοπεδίου.
Το 66% έχει δραστηριότητα εκτός Ελλάδας
Ένα από τα βασικότερα ευρήματα είναι ότι το 66% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν δηλώνει ότι δραστηριοποιείται ήδη εκτός συνόρων. Η διεθνής παρουσία τους, ωστόσο, παραμένει κατά κύριο λόγο εμπορική και εξαγωγική. Οι άμεσες εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών καταγράφονται στο 50%, ενώ οι εισαγωγές πρώτων υλών και εξαρτημάτων στο 45%. Αντίθετα, μορφές διεθνοποίησης που απαιτούν μεγαλύτερη επένδυση και μακροχρόνια δέσμευση κεφαλαίων εμφανίζονται περισσότερο περιορισμένες.
Κύριο κίνητρο για την ανάπτυξη δραστηριότητας στο εξωτερικό αποτελεί η αναζήτηση νέων αγορών και η διεύρυνση του πελατολογίου. Οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη διεθνή παρουσία αναγνωρίζουν ως οφέλη την αύξηση του κύκλου εργασιών και της πελατειακής βάσης, αλλά και τη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα που προσφέρει η δραστηριοποίηση σε περισσότερες αγορές.
Η εικόνα, πάντως, δεν είναι ενιαία. Σύμφωνα με τη μελέτη, μόνο περιορισμένο μέρος των επιχειρήσεων διαθέτει ολοκληρωμένη στρατηγική διεθνούς ανάπτυξης. Σε αρκετές περιπτώσεις η δραστηριότητα εκτός Ελλάδας αναπτύσσεται χωρίς σαφή επιλογή αγορών, οργανωμένο σχέδιο εισόδου και σταθερό σύστημα αξιολόγησης των αποτελεσμάτων.
Κόστος, γραφειοκρατία και χρηματοδότηση στα βασικά εμπόδια
Σημαντικά είναι και τα προβλήματα που καταγράφουν οι επιχειρήσεις. Το υψηλό ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, η γραφειοκρατία, οι δυσκολίες χρηματοδότησης, η ελλιπής πληροφόρηση για τις ξένες αγορές και οι περιορισμένες οργανωτικές δυνατότητες συγκαταλέγονται στα βασικά εμπόδια για την περαιτέρω διεθνοποίησή τους. Οι δυσκολίες εμφανίζονται εντονότερες στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν το απαιτούμενο προσωπικό και τους πόρους για συστηματική ανάπτυξη στο εξωτερικό.
Η έρευνα δείχνει, μάλιστα, ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Οι επιχειρήσεις αναζητούν καλύτερη πληροφόρηση για τις αγορές-στόχους, συμβουλευτική υποστήριξη, ανάπτυξη εξαγωγικών δεξιοτήτων και βοήθεια στην αναζήτηση κατάλληλων συνεργατών. Παράλληλα, καταγράφεται ανάγκη απλούστευσης και καλύτερης οργάνωσης των διαθέσιμων δημόσιων δράσεων στήριξης.
Σχεδιασμός για ένα δίκτυο εξωστρέφειας
Με βάση τα αποτελέσματα, προτείνεται η δημιουργία ενός συνεκτικού περιφερειακού οικοσυστήματος εξωστρέφειας, που θα συνδέει τις επιχειρήσεις με επιμελητήρια, επαγγελματικούς συνδέσμους, φορείς οικονομικής διπλωματίας, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και εξειδικευμένους συμβούλους. Η λογική είναι η Περιφέρεια να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τους εθνικούς φορείς και να καλύπτει κενά που αφορούν τις ιδιαίτερες ανάγκες της επιχειρηματικότητας στην Αττική.
Ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς σημείωσε ότι ζητούμενο είναι η εξωστρέφεια να μετατραπεί σε οργανωμένη αναπτυξιακή επιλογή, υπογραμμίζοντας ότι ειδικά οι μικρές επιχειρήσεις χρειάζονται, πέρα από κεφάλαια, πληροφόρηση, καθοδήγηση και ουσιαστική διασύνδεση με τους αρμόδιους φορείς.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το «Attiki On», με τα 95,5 εκατ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων να χρηματοδοτούν τα 1.044 επενδυτικά σχέδια. Η επόμενη έρευνα του «Athens Forward» θα στραφεί πλέον στην ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων απέναντι σε κρίσεις και κινδύνους, εξετάζοντας μεταξύ άλλων φυσικές καταστροφές, οικονομικές αναταράξεις, τεχνολογικές αλλαγές και κυβερνοαπειλές.
