Αρμοδιότητες αντιπεριφερειάρχη: ποιος χειρίζεται την υπόθεσή σας;

Όταν προκύπτει ένα ζήτημα στην περιοχή μας, οι αρμοδιότητες αντιπεριφερειάρχη δεν δείχνουν πάντα από μόνες τους ποιος είναι αρμόδιος. Η απάντηση βρίσκεται στην απόφαση με την οποία ο περιφερειάρχης μεταβιβάζει συγκεκριμένες αρμοδιότητες, κατά τόπο, καθ’ ύλην ή και με τους δύο τρόπους.

Άλλο είναι ποιος χειρίζεται ένα χαρτοφυλάκιο και άλλο ποιος αναπληρώνει τον περιφερειάρχη όταν απουσιάζει ή κωλύεται. Οι δύο λειτουργίες προβλέπονται ξεχωριστά.

Ποιος ορίζει τον αντιπεριφερειάρχη;

Ο αντιπεριφερειάρχης δεν έχει ένα ίδιο, προκαθορισμένο χαρτοφυλάκιο σε κάθε Περιφέρεια. Ο περιφερειάρχης τον ορίζει με απόφασή του και του μεταβιβάζει συγκεκριμένες αρμοδιότητες, με εξαίρεση όσες ο νόμος χαρακτηρίζει αμεταβίβαστες. Μπορεί επίσης να ανακαλέσει τον ορισμό.

Το βασικό πλαίσιο βρίσκεται στο άρθρο 111 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ν. 5314/2026, που τέθηκε σε ισχύ στις 29 Ιουνίου 2026. Στη θέση ορίζεται περιφερειακός σύμβουλος της παράταξης του περιφερειάρχη. Αν ανεξαρτητοποιηθεί ή διαγραφεί από αυτήν, χάνει αυτοδικαίως το αξίωμα.

Ο Κώδικας προβλέπει έως οκτώ αντιπεριφερειάρχες ανά Περιφέρεια, έως εννέα στην Κεντρική Μακεδονία και έως δέκα στην Αττική, καθώς και δυνατότητα ορισμού έως τριών επιπλέον άμισθων αντιπεριφερειαρχών. Η δυνατότητα αύξησης του αριθμού βάσει περιφερειακών ενοτήτων ή νομών δεν εφαρμόζεται έως τη λήξη της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου.

Χωρικός ή θεματικός: πού βρίσκεται η διαφορά;

Η κατά τόπο μεταβίβαση συνδέει μια αρμοδιότητα με συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, ενώ η καθ’ ύλην με ένα αντικείμενο, όπως ο τουρισμός ή ο πολιτισμός. Η ανάθεση μπορεί να συνδυάζει και τα δύο.

Οι όροι «χωρικός» και «θεματικός» εμφανίζονταν ρητά στο παλαιότερο άρθρο 160 του ν. 3852/2010, όπως είχε διαμορφωθεί με τον ν. 5056/2023. Ο νεότερος Κώδικας περιγράφει τις μεταβιβάσεις ως «καθ’ ύλην ή/και κατά τόπο», χωρίς να διαχωρίζει στην ίδια διάταξη τις αρμοδιότητες σε αυτές τις δύο κατηγορίες.

Η διάκριση φαίνεται στην πράξη σε απόφαση της Περιφέρειας Πελοποννήσου, όπου ορίστηκαν αντιπεριφερειάρχες για τις Περιφερειακές Ενότητες Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Λακωνίας και Μεσσηνίας. Η ίδια απόφαση περιλάμβανε θεματικές αναθέσεις, μεταξύ άλλων, για τον πολιτισμό, τον τουρισμό, τις υποδομές και τα δίκτυα.

Αυτά είναι παραδείγματα συγκεκριμένης κατανομής, όχι γενικός κατάλογος αρμοδιοτήτων για κάθε Περιφέρεια. Το ακριβές περιεχόμενο προκύπτει από την απόφαση που ισχύει κάθε φορά.

Μπορεί να υπογράφει και να αποφασίζει για όλα;

Όχι. Η μεταβίβαση αφορά αρμοδιότητες του περιφερειάρχη, αλλά έχει όρια. Μεταξύ των αμεταβίβαστων είναι ο πειθαρχικός έλεγχος ως προς το προσωπικό και η εκπροσώπηση της Περιφέρειας στα δικαστήρια και εξώδικα.

Ξεχωριστά από το αντικείμενο της ανάθεσης, ο περιφερειάρχης μπορεί να μεταβιβάσει στον αντιπεριφερειάρχη το δικαίωμα υπογραφής εγγράφων και πιστοποιητικών με την ένδειξη «με εντολή Περιφερειάρχη».

Για αρμοδιότητες που έχουν μεταβιβαστεί, ο αντιπεριφερειάρχης μπορεί, με τη σύμφωνη γνώμη του περιφερειάρχη, να εξουσιοδοτήσει για υπογραφή περιφερειακό σύμβουλο ή υπηρεσιακό στέλεχος από τις κατηγορίες που ορίζει ο νόμος. Το χαρτοφυλάκιο, επομένως, δεν απαντά από μόνο του σε κάθε ερώτημα για το ποιος υπογράφει ένα έγγραφο.

Ποιος αναπληρώνει τον περιφερειάρχη όταν λείπει;

Η αναπλήρωση δεν είναι το ίδιο με την ανάθεση ενός τομέα. Όταν ο περιφερειάρχης απουσιάζει, κωλύεται ή τελεί σε αργία, προηγείται ο ορισμένος αναπληρωτής περιφερειάρχης. Πρόκειται για διακριτό αξίωμα, που ορίζεται χωριστά από εκείνο του αντιπεριφερειάρχη.

Αν δεν έχει οριστεί αναπληρωτής περιφερειάρχης, αναλαμβάνει αντιπεριφερειάρχης με τη σειρά που έχει καθορίσει ο περιφερειάρχης. Η απόφαση ορισμού των αντιπεριφερειαρχών προσδιορίζει τη θητεία τους και τη σειρά αναπλήρωσης.

Αν δεν έχει οριστεί ούτε αναπληρωτής περιφερειάρχης ούτε αντιπεριφερειάρχης για την αναπλήρωση, αναλαμβάνει ο σύμβουλος της παράταξης του περιφερειάρχη με τις περισσότερες ψήφους στην εκλογική περιφέρεια με τον μεγαλύτερο πληθυσμό.

Αν κενωθεί η θέση του περιφερειάρχη, για παράδειγμα λόγω παραίτησης ή θανάτου, τα καθήκοντα ασκούνται από τον αναπληρωτή περιφερειάρχη ή από αντιπεριφερειάρχη σύμφωνα με τη σειρά αναπλήρωσης, μέχρι να εκλεγεί νέος περιφερειάρχης.

Πού θα βρείτε τον αρμόδιο για την υπόθεσή σας;

Αναζητήστε την πιο πρόσφατη απόφαση ορισμού και μεταβίβασης αρμοδιοτήτων στη «Διαύγεια» και στην επίσημη ιστοσελίδα της οικείας Περιφέρειας. Εκεί δημοσιεύονται οι αποφάσεις ορισμού, μεταβίβασης και ανάκλησης.

Σε αίτημα ή αναφορά, αναφέρετε καθαρά το θέμα και την Περιφερειακή Ενότητα. Έτσι μπορεί να ελεγχθεί αν η υπόθεση συνδέεται με ανάθεση κατά τόπο, καθ’ ύλην ή και με τους δύο τρόπους.

Για δρόμους, μεταφορές και υποδομές, χρειάζεται να εξακριβωθεί και ποιος φορέας έχει τη συγκεκριμένη ευθύνη, καθώς αρμοδιότητες μπορεί να κατανέμονται σε περισσότερα επίπεδα διοίκησης. Ο τίτλος του αντιπεριφερειάρχη είναι η αρχή της αναζήτησης· η απόφαση είναι αυτή που δείχνει πού καταλήγει.