Συντάξεις δύο ταχυτήτων: Οι νέες του ΕΦΚΑ στα 775 ευρώ, του Δημοσίου στα 1.229 ευρώ

Μεγάλη απόσταση εξακολουθεί να χωρίζει τις συντάξεις του Δημοσίου από τις νέες συντάξεις που απονέμει ο ΕΦΚΑ, την ώρα που περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους παραμένουν κάτω από το όριο των 1.000 ευρώ τον μήνα.

Τα τελευταία στοιχεία της Μηνιαίας Έκθεσης ΕΣΕΠΣ «Ήλιος» για τον Αύγουστο αποτυπώνουν μια αγορά συντάξεων πολλών ταχυτήτων. Η μέση κύρια σύνταξη διαμορφώνεται στα 867,71 ευρώ, ενώ η μέση επικουρική περιορίζεται στα 196 ευρώ και το μέσο μέρισμα στα 116 ευρώ.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στις νέες συντάξεις του ΕΦΚΑ, οι οποίες κινούνται κατά μέσο όρο στα 775 ευρώ. Στον αντίποδα, η μέση σύνταξη στο Δημόσιο φθάνει τα 1.229 ευρώ, δημιουργώντας διαφορά 454 ευρώ τον μήνα.

Η απόσταση συνδέεται μεταξύ άλλων με τη διαφορετική μισθολογική διαδρομή των ασφαλισμένων. Στο Δημόσιο οι αποδοχές εμφανίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα και επηρεάζονται από ωριμάνσεις και μισθολογικά κλιμάκια, γεγονός που αποτυπώνεται τελικά και στο ύψος της σύνταξης. Στον ιδιωτικό τομέα, αντίθετα, χαμηλότερες αποδοχές και διακοπές στον ασφαλιστικό βίο πιέζουν προς τα κάτω το τελικό ποσό.

Κάτω από 1.000 ευρώ οι περισσότεροι

Η συνολική εικόνα είναι αποκαλυπτική. Μόλις το 42,74% των κύριων συντάξεων γήρατος υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ μεικτά. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν έξι στις δέκα βρίσκονται κάτω από αυτό το επίπεδο.

Συγκεκριμένα, 208.293 συνταξιούχοι λαμβάνουν έως 500 ευρώ μεικτά, ενώ συνολικά 899.268 κινούνται κάτω από τα 1.000 ευρώ.

Στο χαμηλότερο άκρο της κλίμακας βρίσκονται 21.020 πολίτες με σύνταξη έως 100 ευρώ. Στην ακριβώς αντίθετη πλευρά υπάρχουν 3.726 δικαιούχοι που εισπράττουν ποσά άνω των 4.000 ευρώ.

Υπάρχουν ακόμη και τρεις περιπτώσεις συνταξιούχων που λαμβάνουν συνολικά δέκα συντάξεις, εάν συνυπολογιστούν κύριες, επικουρικές και μερίσματα.

Μέσα στον Αύγουστο εκδόθηκαν 28.357 νέες συντάξεις, αριθμός χαμηλότερος από τον συνήθη μέσο όρο λόγω της θερινής περιόδου. Η συνολική δαπάνη για τις νέες απονομές ανήλθε σε περίπου 15,77 εκατ. ευρώ.

Τα 400 ευρώ του Νοεμβρίου

Μέσα σε αυτή την εικόνα χαμηλών συνταξιοδοτικών εισοδημάτων έρχονται οι παρεμβάσεις που έχουν προγραμματιστεί για τους τελευταίους μήνες του 2026 και τις αρχές του 2027.

Στις 30 Νοεμβρίου προβλέπεται να καταβληθεί η ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ, η οποία διευρύνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών. Συνολικά υπολογίζεται ότι θα πιστωθεί στους λογαριασμούς περίπου 2,2 εκατ. πολιτών.

Τα 400 ευρώ θα χορηγούνται επίσης σε συνταξιούχους άνω των 60 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη λόγω θανάτου, σε άτομα με αναπηρία ανεξαρτήτως ηλικίας και σε ανασφάλιστους υπερήλικες.

Το συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται στα 879 εκατ. ευρώ.

Αύξηση χωρίς «κόφτη» από την προσωπική διαφορά

Η δεύτερη αλλαγή έρχεται από την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν οι συντάξεις θα αυξηθούν με βάση τον μηχανισμό που λαμβάνει υπόψη τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη της οικονομίας.

Η σημαντική διαφορά είναι ότι πλέον η αύξηση δεν θα συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά. Έτσι, οι συνταξιούχοι που μέχρι σήμερα έβλεπαν τη λογιστική αύξηση να απορροφάται από την προσωπική διαφορά θα μπορούν να έχουν πραγματική ενίσχυση στο καταβαλλόμενο ποσό.

Με βάση τις εκτιμήσεις που είχαν ενσωματωθεί τον Απρίλιο στην ετήσια έκθεση προόδου του Μεσοπρόθεσμου, η αύξηση για το 2027 υπολογίζεται περίπου στο 2,6%, με δημοσιονομικό κόστος 750 εκατ. ευρώ. Το τελικό ποσοστό, πάντως, θα κλειδώσει με τις μακροοικονομικές προβλέψεις του Προϋπολογισμού που θα κατατεθεί τον Νοέμβριο.

Οι αυξήσεις χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς προβλέπεται να συνεχιστούν και τα επόμενα χρόνια, με το πρόσθετο ετήσιο κόστος να εκτιμάται ότι θα είναι περίπου 2,7 δισ. ευρώ υψηλότερο το 2030 σε σύγκριση με το 2026.

Για έναν συνταξιούχο με φορολογητέο εισόδημα 10.000 ευρώ και καθαρό μηνιαίο εισόδημα 823 ευρώ, η αύξηση που συνδέεται με ΑΕΠ και πληθωρισμό υπολογίζεται σε 208 ευρώ καθαρά σε ετήσια βάση. Μαζί με την ενίσχυση των 400 ευρώ, το συνολικό όφελος φθάνει τα 608 ευρώ.

Αντίστοιχα, για συνταξιούχο με φορολογητέο εισόδημα 24.000 ευρώ και καθαρό μηνιαίο εισόδημα 1.716 ευρώ, η ετήσια αύξηση εκτιμάται στα 449 ευρώ. Με την προσθήκη των 400 ευρώ του Νοεμβρίου, το συνολικό όφελος ανεβαίνει στα 849 ευρώ τον χρόνο.