Η Monte dei Paschi di Siena βρέθηκε για λίγες ώρες την Κυριακή να πιστεύει ότι είχε αποφύγει μια σημαντική εξέλιξη που θα μπορούσε να αλλάξει το μέλλον της. Καθώς κυκλοφορούσαν πληροφορίες ότι η Intesa Sanpaolo ετοιμαζόταν να κινηθεί για την εξαγορά της τράπεζας της Τοσκάνης, μια επιστολή ενδιαφέροντος από την Banco BPM δημιούργησε ελπίδες ότι ένας ανταγωνιστικός ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να πείσει τη μεγαλύτερη τράπεζα της Ιταλίας να καθυστερήσει τα σχέδιά της.
Η ανακούφιση αποδείχθηκε προσωρινή. Αργά το βράδυ, ο διευθύνων σύμβουλος της Monte dei Paschi, Λουίτζι Λοβάλιο, δέχθηκε τηλεφώνημα από τον ομόλογό του στην Intesa Sanpaolo, Κάρλο Μεσίνα, ο οποίος τον ενημέρωσε ότι η Intesa θα δημοσιοποιούσε την προσφορά της το επόμενο πρωί.
«Εργαστήκαμε πάνω σε αυτή τη συναλλαγή για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Η BPM προσπάθησε να προλάβει την πραγματική προσφορά, η οποία ήταν η δική μας προσφορά», δήλωσε ο Μεσίνα κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης με αναλυτές τη Δευτέρα.
Αναφερόμενος στον επικεφαλής της Banco BPM, Τζουζέπε Καστάνια, ο Μεσίνα δήλωσε: «Μου αρέσει ο Τζουζέπε Καστάνια, είναι φίλος μου… είναι εξαιρετικός άνθρωπος. Αλλά αυτή η επιστολή δεν είναι προσφορά».
Η πρόταση του Μεσίνα αποτιμά τη Monte dei Paschi περίπου στα 30,6 δισ. ευρώ, προσφέροντας υπερτίμημα 12,5% σε σχέση με την τιμή κλεισίματος της μετοχής την Παρασκευή, σύμφωνα με τους Financial Times . Η εξαγορά προβλέπεται να χρηματοδοτηθεί μέσω συνδυασμού νέων μετοχών της Intesa και μετρητών, δίνοντας στους μετόχους της Monte dei Paschi 1,6 μετοχές της Intesa και ένα ευρώ για κάθε μετοχή που κατέχουν.
Ωστόσο, η πρόταση συνοδεύεται από ένα ασυνήθιστο σχέδιο διαχωρισμού περιουσιακών στοιχείων. Η Intesa έχει συμφωνήσει στην πώληση του εμπορικού σήματος της Monte dei Paschi, εκατοντάδων καταστημάτων και βασικών λειτουργικών περιουσιακών στοιχείων στον κύριο μέτοχο της BPER Banca, την ασφαλιστική εταιρεία Unipol.
Με αυτόν τον τρόπο, η Intesa θα μπορούσε να διατηρήσει τα πιο κερδοφόρα τμήματα της δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένης της επενδυτικής τράπεζας Mediobanca και του ιδιαίτερα πολύτιμου ποσοστού 13% που κατέχει στην ασφαλιστική εταιρεία Generali, περιορίζοντας παράλληλα τις ανησυχίες των ρυθμιστικών αρχών για τον ανταγωνισμό.
«Ουσιαστικά η Intesa αγοράζει τη Monte dei Paschi χωρίς να αγοράζει τη Monte dei Paschi, αλλά μόνο τη Mediobanca και τα περιουσιακά της στοιχεία, γεγονός που κάνει όλο το δράμα του τελευταίου έτους να φαίνεται μάλλον άσκοπο», σχολίασε τραπεζικό στέλεχος στο Μιλάνο.
Η κίνηση για τη Monte dei Paschi αποτελεί την πιο πρόσφατη εξέλιξη σε μια περίπλοκη διαδικασία συγκέντρωσης δυνάμεων που έχει επηρεάσει τον ιταλικό τραπεζικό κλάδο από τότε που η κυβέρνηση επέστρεψε την τράπεζα σε ιδιωτικά χέρια στα τέλη του 2024, επτά χρόνια μετά τη διάσωσή της.
Ακολούθησε ένα κύμα αλληλεπικαλυπτόμενων προσφορών, μεταβαλλόμενων συμμαχιών και συγκρούσεων σε διοικητικά συμβούλια, που ανέτρεψε παραδοσιακές ισορροπίες ισχύος στον ιταλικό χρηματοπιστωτικό τομέα.
Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, η Monte dei Paschi αναδείχθηκε σε έναν απροσδόκητο παράγοντα συγκέντρωσης, χάρη στη φιλόδοξη αλλά επιτυχημένη προσπάθειά της να αποκτήσει τη Mediobanca. Παράλληλα, η UniCredit, η Banco BPM, η Generali και μια σειρά ισχυρών μετόχων ενεπλάκησαν σε μια ολοένα και πιο σύνθετη αντιπαράθεση για τον έλεγχο ορισμένων από τα σημαντικότερα χρηματοπιστωτικά περιουσιακά στοιχεία της Ιταλίας.
Παρά τις εξελίξεις, το μέλλον της Monte dei Paschi παραμένει αβέβαιο. Ο διευθύνων σύμβουλος της Unipol προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ιταλία αποκαλύπτοντας σχέδια για την αφαίρεση του «di Siena» από την επωνυμία της τράπεζας σε περίπτωση που η συμφωνία ολοκληρωθεί.
Εάν η Intesa καταφέρει τελικά να επικρατήσει, η συμφωνία θα δημιουργήσει τον δεύτερο μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο της Ευρωζώνης βάσει χρηματιστηριακής αξίας και θα εδραιώσει ακόμη περισσότερο την κυριαρχία της Intesa στο ιταλικό τραπεζικό σύστημα.
Παράλληλα, θα επιλύσει ένα κρίσιμο ζήτημα για τη Ρώμη: ποιος θα ελέγχει τη Generali, η οποία θεωρείται από πολλούς το πολυτιμότερο χρηματοπιστωτικό περιουσιακό στοιχείο της χώρας και ένας από τους μεγαλύτερους επενδυτές σε ιταλικό κρατικό χρέος.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, η οποία εδώ και καιρό επιδιώκει να αποτρέψει την απόκτηση ελέγχου της Generali από ξένο επενδυτή, θα υποστήριζε την κατοχή σημαντικού ποσοστού από την Intesa. Όπως ανέφερε μία από τις πηγές, ο διευθύνων σύμβουλος της Intesa, Κάρλο Μεσίνα, θεωρείται στη Ρώμη «ασφαλές ζευγάρι χεριών».
Τον τελευταίο χρόνο και η UniCredit έχει αυξήσει σημαντικά τη συμμετοχή της στη Generali. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ρώμη θεωρεί τις δύο μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας κατάλληλους μακροπρόθεσμους θεσμικούς επενδυτές για την ασφαλιστική εταιρεία.
Η πώληση στην Intesa θεωρείται επίσης προτιμότερη από μια συμφωνία μεταξύ Banco BPM και Monte dei Paschi, εξαιτίας των ανησυχιών για την αυξανόμενη επιρροή της Crédit Agricole στην BPM και των φόβων ότι η γαλλική τράπεζα θα μπορούσε στο μέλλον να επιχειρήσει πλήρη εξαγορά.
Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι αυτή την άποψη. Τον Νοέμβριο του 2024, η κυβέρνηση Μελόνι πούλησε στην Banco BPM ποσοστό 5% της Monte dei Paschi, στο πλαίσιο ενός σχεδίου για τη δημιουργία ενός «τρίτου πόλου» στο ιταλικό τραπεζικό σύστημα, που θα λειτουργούσε ως αντίβαρο στην ισχύ της Intesa και της UniCredit και θα ήταν περισσότερο ευθυγραμμισμένος με τις επιδιώξεις της Ρώμης.
Ο υπουργός Οικονομικών Τζανκάρλο Τζορτζέτι υπήρξε από τους πρώτους υποστηρικτές αυτού του σχεδίου, το οποίο διαταράχθηκε όταν η UniCredit επιχείρησε να προσεγγίσει την BPM, μια συμφωνία που τελικά ματαιώθηκε από την κυβέρνηση. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις απόψεις του, εξακολουθεί να θεωρεί θετική αυτή την προοπτική.
Αν και η επιστολή ενδιαφέροντος της BPM δεν συνιστά επίσημη προσφορά, άνοιξε τη συζήτηση για μια εναλλακτική συμφωνία υπό τη μορφή συγχώνευσης ίσων εταίρων και όχι ουσιαστικής διάσπασης της Monte dei Paschi, όπως προβλέπει η πρόταση της Intesa.
Εάν η BPM αποφασίσει να καταθέσει ανταγωνιστική προσφορά, θα δημιουργηθεί το σκηνικό για μία από τις σπανιότερες μάχες εξαγοράς στην ιστορία του ιταλικού τραπεζικού κλάδου, με δύο από τους μεγαλύτερους τραπεζικούς ομίλους της χώρας να διεκδικούν τον έλεγχο ενός από τα πιο στρατηγικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Ιταλίας.
Η Monte dei Paschi ανακοίνωσε το βράδυ της Δευτέρας ότι το διοικητικό της συμβούλιο θα αξιολογήσει τόσο την επιστολή της BPM όσο και τη μη ζητηθείσα προσφορά της Intesa. Ανάλογα με την απάντηση της τράπεζας, η BPM θα πρέπει στη συνέχεια να αποφασίσει αν θα προχωρήσει ή αν θα εγκαταλείψει την πρότασή της.
Η μάχη για τη Monte dei Paschi απειλεί να επισκιάσει και την εντυπωσιακή επιστροφή του διευθύνοντος συμβούλου της, Λουίτζι Λοβάλιο, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του τον Μάρτιο έπειτα από σύγκρουση στο διοικητικό συμβούλιο, αλλά επανήλθε τον Απρίλιο χάρη στη στήριξη των επενδυτών.
Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Φραντσέσκο Γκαετάνο Καλτατζιρόνε, δεύτερος μεγαλύτερος μέτοχος της Monte dei Paschi, είχε επιχειρήσει να απομακρύνει τον Λοβάλιο και να τον αντικαταστήσει με τον στενό συνεργάτη του, Φαμπρίτσιο Παλέρμο. Ωστόσο, άλλοι σημαντικοί μέτοχοι, μεταξύ των οποίων και η Banco BPM, στήριξαν τον Λοβάλιο.
Η αποτυχημένη αυτή προσπάθεια ενδέχεται να άνοιξε τον δρόμο ώστε ο Καλτατζιρόνε, ο οποίος θεωρείται ιδιαίτερα ικανός πολιτικός διαπραγματευτής στη Ρώμη, να στηρίξει τελικά την προσφορά της Intesa.
Ο Μεσίνα δήλωσε ότι δεν είχε συζητήσει την προσφορά με τους μετόχους πριν από την ανακοίνωσή της. Ωστόσο, αρκετές πηγές με γνώση του θέματος ανέφεραν ότι ο διευθύνων σύμβουλος της Intesa διερευνούσε μια πιθανή πρόταση για τη Monte dei Paschi τουλάχιστον από τον Ιανουάριο, πραγματοποιώντας επαφές με πρόσωπα στη Ρώμη και το Μιλάνο για να εξετάσει την πολιτική και οικονομική βιωσιμότητά της.
Η έναρξη ενός νέου γύρου ανακατατάξεων μεταξύ των μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών της Ιταλίας αυξάνει παράλληλα την πίεση προς τον γνωστότερο διαπραγματευτή συμφωνιών της χώρας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της UniCredit, Αντρέα Όρτσελ, εγκατέλειψε πέρυσι την προσπάθεια εξαγοράς της BPM μετά την αντίδραση της κυβέρνησης Μελόνι. Ωστόσο, οι συνεχείς αλλαγές στο τραπεζικό τοπίο της Ιταλίας θα μπορούσαν να λειτουργήσουν υπέρ της UniCredit, σύμφωνα με Ιταλό τραπεζικό σύμβουλο.
«Η UniCredit θα μπορούσε να επιστρέψει με νέα προσέγγιση για την BPM. Η UniCredit είναι πιο αδύναμη στην ιταλική αγορά από την Intesa και θα μπορούσε εύλογα να υποστηρίξει ότι χρειάζεται την BPM για να αυξήσει το μέγεθός της στην Ιταλία», δήλωσε.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε ένδειξη πως η Crédit Agricole θα μπορούσε να επιδιώξει πλήρη εξαγορά της BPM ενδέχεται να οδηγήσει την κυβέρνηση να στηρίξει την UniCredit.
«Υπάρχει το ενδεχόμενο η Crédit Agricole να καταθέσει προσφορά για την BPM. Θα μπορούσαμε ακόμη και να φτάσουμε στο σημείο η ιταλική κυβέρνηση να ζητήσει από την UniCredit να παρέμβει ώστε να αποτραπεί μια γαλλική εξαγορά».
Οι μεγαλύτεροι τραπεζικοί όμιλοι της Ιταλίας έχουν επανειλημμένα αρνηθεί ότι επιδιώκουν νέες συμφωνίες. Ωστόσο, έχουν αποδειχθεί απρόθυμοι να παραμείνουν στο περιθώριο των εξελίξεων. Όπως σχολίασε τραπεζικό στέλεχος από το Μιλάνο, ο τελικός νικητής μπορεί να αποδειχθεί «ο καλύτερος παίκτης πόκερ».
Από την πλευρά του, ο Κάρλο Μεσίνα υποστηρίζει ότι η πρόταση της Intesa είναι «πολύ ελκυστική και ωφελεί όλους τους μετόχους», ενώ θα μπορούσε να συμβάλει στη μετατροπή της τράπεζας σε «ιταλική UBS».
«Ποτέ δεν είπαμε ότι δεν θέλαμε να αναπτυχθούμε στην Ιταλία, αλλά ότι οι κανόνες ανταγωνισμού το απέτρεπαν», κατέληξε.
