Καύσιμα: Κάτω από 1,75 ευρώ η θέρμανση, στο τραπέζι μείωση ΕΦΚ στη βενζίνη

Με τιμή σημαντικά χαμηλότερη από τα 1,75 ευρώ το λίτρο σχεδιάζεται να κάνει πρεμιέρα στις 15 Οκτωβρίου το πετρέλαιο θέρμανσης, με τις σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται μέσα στην εβδομάδα και την κυβέρνηση να προετοιμάζει ένα πλέγμα παρεμβάσεων για να περιορίσει το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών.

Το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στο ρωσοουκρανικό μέτωπο μπορούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες να αλλάξουν τα δεδομένα, αυξάνοντας ή περιορίζοντας το κόστος που θα απαιτηθεί για να επιτευχθεί ο στόχος.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι χωρίς παρέμβαση η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης θα μπορούσε να προσεγγίσει ακόμη και τα 2 ευρώ το λίτρο, εκφράζοντας παράλληλα τη βεβαιότητα ότι τελικά θα διαμορφωθεί πολύ χαμηλότερα από τα 1,75 ευρώ.

Παρέμβαση κράτους και διυλιστηρίων

Το σχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία προβλέπει συνδυασμένη παρέμβαση, με στόχο η μείωση να περάσει απευθείας στην τιμή που θα πληρώνει ο καταναλωτής.

Στην προσπάθεια αναμένεται να συμμετάσχουν τόσο το κράτος όσο και τα διυλιστήρια, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αλυσίδα εμπορίας καυσίμων.

Παράλληλα, σχεδιάζεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η οποία θα αφορά τους δικαιούχους ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιούν για τη θέρμανση της κατοικίας τους.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται μέσα στην εβδομάδα και θα καθορίσουν το ύψος της κρατικής παρέμβασης, τη συνεισφορά των διυλιστηρίων και το νέο πλαίσιο στήριξης των νοικοκυριών.

Η Ελλάδα μεταξύ των ακριβότερων χωρών στα καύσιμα

Η πίεση δεν περιορίζεται, ωστόσο, στη θέρμανση. Η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των ακριβότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βενζίνη, με την αμόλυβδη να έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο.

Η υψηλή φορολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της τελικής τιμής, γεγονός που επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.

Μέχρι σήμερα η κυβέρνηση απέφευγε μια οριζόντια μείωση του ΕΦΚ, επικαλούμενη το μεγάλο δημοσιονομικό κόστος. Η νέα ενεργειακή αναταραχή, όμως, δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα.

Το «παράθυρο» για τον ΕΦΚ

Ο πρωθυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, υπό μία βασική προϋπόθεση: να υπάρξει ευρωπαϊκή ευελιξία ώστε η απώλεια των φορολογικών εσόδων να μη συνυπολογιστεί στις οροφές δαπανών.

Η Αθήνα στρέφεται έτσι προς την Κομισιόν, καθώς ένα ευρωπαϊκό «πράσινο φως» θα μπορούσε να προσθέσει ακόμη ένα εργαλείο στο κυβερνητικό οπλοστάσιο εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.

Σε πρώτη φάση, η προτεραιότητα βρίσκεται στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο diesel. Η βενζίνη ακολουθεί στην κυβερνητική ιεράρχηση των παρεμβάσεων.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει κλείσει το συγκεκριμένο κεφάλαιο. Εφόσον συνεχιστούν οι πιέσεις στις διεθνείς τιμές και, κυρίως, εφόσον υπάρξει η απαιτούμενη ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία, δεν αποκλείεται σε δεύτερο χρόνο να ενεργοποιηθεί προσωρινή μείωση του ΕΦΚ και στη βενζίνη.

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές. Πρώτο τεστ αποτελούν οι ανακοινώσεις για τη θέρμανση και δεύτερο η ίδια η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου.

Από εκεί και πέρα, πολλά θα εξαρτηθούν από όσα θα συμβούν στη Μέση Ανατολή και στο ρωσοουκρανικό μέτωπο. Εάν η γεωπολιτική ένταση συνεχίσει να κρατά ψηλά το πετρέλαιο, η συζήτηση για τα καύσιμα θα περάσει αναπόφευκτα από τη θέρμανση στη βενζίνη και στον ΕΦΚ.