Μάνδρα: Οδοιπορικό μνήμης 9 χρόνια μετά την πλημμύρα, «Δεν μπορούμε ακόμα να σταθούμε στα πόδια μας – Έριξαν το φταίξιμο στους νεκρούς»
Η άρνηση της Τροχαίας να κλείσει τον δρόμο αναζωπύρωσε τις μνήμες των συγγενών, που εξακολουθούν να ζητούν απαντήσεις μετά την αθώωση των κατηγορουμένων

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Χθες συμπληρώθηκαν εννέα χρόνια από τη φονική πλημμύρα της 15ης Νοεμβρίου 2017 στη Μάνδρα, όπου έχασαν τη ζωή τους 25 άνθρωποι, ενώ οι συγγενείς εξακολουθούν να βιώνουν τον πόνο της απώλειας, ιδίως μετά την αθώωση των κατηγορουμένων από τα δικαστήρια.
Το Orange Press Agency συμμετείχε στην πεζοπορία μνήμης με τον Αναστάσιο Μπερέτα, πρόεδρο του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Πληγέντων Μάνδρας 2017, ο οποίος έχασε τον πατέρα του στην τραγωδία. Η πορεία ξεκίνησε από το σημείο εισόδου του ορμητικού χειμάρρου στην περιοχή και ακολούθησε τη διαδρομή του θανάτου έως το μνημείο των 25 θυμάτων, στη συμβολή των οδών Κοροπούλη και Στρατηγού Ρόκα. Ο κ. Μπερέτας υπέδειξε τα ίχνη λάσπης που έχουν αποτυπωθεί στους τοίχους, σε ύψος σχεδόν δύο μέτρων, και περιέγραψε τα γεγονότα εκείνης της ημέρας.
«Σαν σύλλογος είχαμε ζητήσει να ξεκινήσει η πεζοπορία από την πρώτη καντίνα. Ήταν το σημείο που από εκεί και πάνω δεκατέσσερις άνθρωποι πνίγηκαν ζωντανοί. Δυστυχώς, η Τροχαία δε μας επέτρεψε να κλείσει ο δρόμος για να κάνουμε αυτή την πεζοπορία μνήμης, όπως ακριβώς θέλαμε» ανέφερε αρχικά ο κ. Μπερέτας.
Η άρνηση να κλείσει ο δρόμος τού θύμισε την ολιγωρία πριν από εννέα χρόνια, όταν ο δρόμος παρέμεινε ανοιχτός και ως αποτέλεσμα παρασύρθηκαν διερχόμενοι οδηγοί, ανάμεσά τους και ο πατέρας του. «Προσωπικά δεν μου κάνει εντύπωση γιατί και πριν εννέα χρόνια δεν στάθηκαν άξιοι να κλείσουν αυτό το δρόμο που θα μπορούσαν να είχαν σώσει δεκατέσσερις ζωές. Αν είχε κλείσει εκείνος ο δρόμος, δεν θα πέρναγαν τα φορτηγά, δε θα πέρναγε ο πατέρας μου, δεν θα πέρναγε κανένας από τους ανθρώπους που βγήκαν αμέριμνοι να πάνε στις δουλειές τους και θα είχαν ζήσει σήμερα».
Ο κ. Μπερέτας περιέγραψε πώς ο χείμαρρος παρέσυρε το όχημα του πατέρα του: «πέρναγε με το φορτηγό από εδώ για να πάει στη δουλειά του και τη στιγμή την οποία δεν περίμενε, πέρασε το ρέμα και γύρισε πενήντα τόνους φορτηγό ανάποδα. Και τον ίδιο τον πατέρα μου τον παρέσυρε μέχρι την Ελευσίνα, έξι χιλιόμετρα από εδώ».
Μπερέτας: Αποδίδουν την ευθύνη στα θύματα της πλημμύρας
Ο Αναστάσιος Μπερέτας επισημαίνει ότι, παρά τα χρόνια που έχουν περάσει, «δεν μπορούμε ακόμα να σταθούμε στα πόδια μας. Πάντα μας σημαδεύει αυτή η μέρα. Πάντα μας σημαδεύει αυτή η απώλεια. Στις γιορτές, στις επετείους, στις χαρές, στις θλίψεις, πάντα μια απώλεια υπάρχει στο σπίτι μας. Περιμένουμε εδώ και τόσα χρόνια μια αλήθεια. Περιμένουμε απαντήσεις και δυστυχώς κανένας δεν μας τις έχει δώσει».
Ο κ. Μπερέτας εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για τη στάση της Πολιτείας και την υπερασπιστική γραμμή που προβλήθηκε στο δικαστήριο. Όπως αναφέρει, «ρίχνουν το φταίξιμο συνέχεια στους ανθρώπους που χάθηκαν. Επειδή σας είπα πριν τι θα συνέβαινε αν είχαν κλείσει το δρόμο, σας πληροφορώ λοιπόν ότι όλα αυτά τα χρόνια υποστηρίζουν όλοι ότι αυτοί οι άνθρωποι αυτοκτόνησαν. Έκαναν το λάθος να περάσουν από αυτό το δρόμο».
Ο κ. Μπερέτας αναφέρθηκε επίσης στην κατάθεση επιστημόνων κατά τη διάρκεια της δίκης: «Μάλιστα, κάποιοι επιστήμονες, όπως ο Λέκκας ας πούμε, που ήρθε στο δικαστήριο για να υπερασπιστεί τους κατηγορούμενους δυστυχώς, έλεγε ότι οι άνθρωποι που είχαν φορτηγό έπρεπε να κάνουν αναστροφή σε αυτό το δρόμο και να γυρίσουν πίσω. Αναρωτιέμαι πόσο εύκολο είναι να κάνεις μια αναστροφή και να σηκωθείς να φύγεις. Και δε μιλάμε για αυτό το σημείο που είμαστε τώρα. Μιλάμε για τα σημεία που είναι πιο πάνω, όπου ο δρόμος είναι πιο κλειστός».
Το ρέμα της Αγίας Αικατερίνης που προκάλεσε την πλημμύρα στη Μάνδρα
Καθώς η διαδρομή συνεχίστηκε προς το σημείο όπου το ρέμα της Αγίας Αικατερίνης μπήκε στον αστικό ιστό, ο κ. Μπερέτας μίλησε για την απουσία αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων: «Τώρα πιο κάτω εδώ θα σου δείξω το άλλο το ρέμα της Αγίας Αικατερίνης, που ήταν αυτό το οποίο έπνιξε την πόλη της Μάνδρας. Το σχέδιο τότε ήταν να γίνει μια τάφρος μεγάλη, ούτως ώστε να περνάει το ρέμα και να μην πλημμυρίζει την πόλη. Αυτό δεν έγινε ποτέ».
Όπως επισήμανε, η απουσία προειδοποίησης αποδείχθηκε μοιραία για όσους κατοικούσαν σε ισόγεια σπίτια. «Αν τότε είχαν ενημερώσει τον κόσμο, στα ισόγεια που μένουνε στα σπίτια, θα είχαν ανέβει στα ψηλότερα σπίτια, γιατί εδώ οι περισσότεροι που έχουνε πολυκατοικίες είναι οικογένειες. Επομένως, δεν τους ενημέρωσε κανένας και έφτασαν σε σημείο οι άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους. Ο λόγος που έχουν γίνει αυτές οι μάντρες (σ.σ. δείχνει μια ψηλή περίφραξη σε πολυκατοικία) είναι για να προστατεύσουν τα σπίτια τους, να μη φτάσει το νερό να μπει μέσα» τονίζει.
Τα πλάνα του drone του Οrange Press Agency αποτυπώνουν τη φυσική κοίτη του ρέματος. Δείχνοντας προς την πλευρά του, ο κ. Μπερέτας περιέγραψε την πορεία που ακολούθησε το νερό: «Αυτό εδώ που βλέπουμε εδώ μπροστά μας είναι το ρέμα. Έτσι ήταν το ρέμα, όπως το βλέπετε. Δέντρα, ελιές, και ερχόταν από αυτή την πλευρά. Εδώ πέρα δηλαδή είχαμε θύματα. Σε αυτό το σημείο. Το ρέμα ήρθε από εδώ με μεγάλη ορμή, γιατί κάπου είχε εγκλωβιστεί και είχε συσσωρευτεί, και η αντιμετώπισή του ήταν αυτή εδώ. Να περάσει δηλαδή από εδώ, να πέσει εδώ και να πάει υπογείως σε αυτό το δρόμο που οδηγεί κάτω για να βγει στο τέρμα».
«Κατέβασε πλυντήρια, ψυγεία, μελίσσια, ό,τι έβρισκε στο βουνό»
Καθώς συνέχιζε στον δρόμο όπου καταγράφηκαν οι περισσότερες απώλειες μέσα στην πόλη, ο κ. Μπερέτας ανέφερε: «Αυτό είναι το ρέμα της Αγίας Αικατερίνης που έπνιξε την πόλη της Μάνδρας. Από εδώ και στον δρόμο από εδώ κάτω στην ευθεία ήταν που είχαμε τους περισσότερους νεκρούς. Αυτό εδώ το ρέμα. Και ό,τι έβρισκε το έπαιρνε μαζί του, γιατί ψηλά είχε και πολλά μπάζα, φερτά υλικά. Γι’ αυτό και όταν έγινε η πλημμύρα κατέβασε πλυντήρια, ψυγεία, μελίσσια. Ό,τι έβρισκε από το βουνό το κατέβαζε».
Η φονική πορεία των ορμητικών νερών έφτασε μέχρι την πλατεία Κοροπούλη, όπου σήμερα βρίσκεται το λιτό μνημείο των θυμάτων. «Εδώ είχαμε μέχρι και το μνημείο που θα πάμε, είχαμε οχτώ νεκρούς. Εφτά νεκρούς που πνίγηκαν στα σπίτια τους και δύο που πήγαν στο νοσοκομείο. Και ένα σπίτι που χάθηκε η μητέρα της κοπέλας, η οποία ήταν λίγο πιο κάτω από το μνημείο» προσθέτει ο πρόεδρος του Συλλόγου.
Τα ίχνη της λάσπης στους τοίχους αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής. Ο Αναστάσιος Μπερέτας εξηγεί: «αυτός ο δρόμος εδώ από πάνω που πέρασα μέχρι κάτω, ήταν το μεγαλύτερο σημείο που είχαμε νεκρούς στην πόλη της Μάνδρας. Κατέβαινε ένας τεράστιος χείμαρρος, ο οποίος άλλαζε και κατευθύνσεις από τα εμπόδια που έβρισκε και οδήγησε στο να χαθούν πολλές ζωές στον δρόμο τον οποίο ακολουθούμε μέχρι και την πλατεία Κοροπούλη. Παρ’ όλα αυτά, τα αποτυπώματα της καταστροφής τα βλέπεις στους τοίχους. Πώς ήταν εκείνη την μέρα; Όλο το ποτάμι, που διέσχισε εδώ το κομμάτι».
Σε άλλο σημείο της διαδρομής, ο κ. Μπερέτας αναφέρει πως το ρέμα περνά πλέον κάτω από τον αστικό ιστό:
«Πριν από 30 με 40 χρόνια δεν υπήρχε τίποτα. Υπήρχε ένα ρέμα ανοιχτό το οποίο πέρναγε. Το σημείο που πατάμε αυτή τη στιγμή, ο δρόμος αυτός, είναι κάτω το ρέμα. Ακριβώς κάτω είναι το ρέμα. Γιατί ήτανε λάθος; Γιατί φτιάξανε όπως είπα πριν το σχέδιο πόλης, αλλά δε φρόντισαν να φτιάξουν ένα αντιπλημμυρικό έργο, να κάνουν μια διευθέτηση δηλαδή του ρέματος ώστε να μην περνάει από την πόλη. Ξεκίνησαν να κάνουν κάτι άνθρωποι που είχαν διοικητικές θέσεις χωρίς να προστατέψουν την ανθρώπινη ζωή. Γι’ αυτό εμείς λέμε συνέχεια ότι γι’ αυτά όλα εδώ πέρα που έχουν συμβεί, ζητάμε εξηγήσεις, απαντήσεις και όποιος έχει ευθύνες να μας απαντήσει γι’ αυτό».
Η στιγμή που πληροφορήθηκε τον θάνατο του πατέρα του
Στη συμβολή με τη Στρατηγού Ρόκα, όπου η στάθμη του νερού άγγιξε το μέγιστο ύψος, ο κ. Μπερέτας εξήγησε: «Εδώ πέρα ήταν το σημείο που ξεκίνησε να ψηλώνει περισσότερο. Δηλαδή αν πάμε κάτω, υπάρχουν σημεία που το νερό έχει φτάσει μέχρι το 1,90. Το έχει μετρήσει η Πυροσβεστική. Όποιος έμενε σε ισόγειο ήταν δύσκολο να επιβιώσει από αυτό, αλλά και άνθρωποι να ήταν εδώ πέρα στον δρόμο, γι’ αυτό λέμε αν γινόταν μία ώρα αργότερα, θα είχαμε πολύ πολλούς περισσότερους νεκρούς».
Στο ίδιο σημείο είχαν μαζευτεί τα οχήματα που παρέσυρε το νερό. Εδώ βρίσκονταν τα φορτηγά, με αυτοκίνητα αναποδογυρισμένα και φορτηγά το ένα πάνω στο άλλο. Αυτό είχε συμβεί ακριβώς μπροστά μας, αφού, όπως σας είπα, όλο το νερό κατέληξε εδώ. Συγκεντρώθηκε από όλα τα στενά, κατέβηκε μετά τη Στρατηγού Ρόκα, που είναι εδώ, και έφτασε στο ψηλότερο σημείο, στο 1,90», υπογραμμίζει.
Στο τέλος του οδοιπορικού, μπροστά στο μνημείο με χαραγμένο το όνομα του Χρήστου Λιολιόπουλου, ο Αναστάσιος Μπερέτας μίλησε για πρώτη φορά με τόσο προσωπικό τόνο:
«Αυτό είναι το όνομα του πατριού μου, αλλά πατέρας είναι αυτός που σε μεγαλώνει και όχι αυτός που σε κάνει. Ήμασταν μαζί από τα δυο μου χρόνια, από τα δύο μου μέχρι και τα εικοσιτέσσερα που τον έχασα. Λιολιόπουλος Χρήστος. Εγώ δεν βρισκόμουνα εδώ πέρα στην Αττική. Βρισκόμουνα επαρχία και παρόλο που ήμουν πολύ ανήσυχος εκείνη την ημέρα, δεν είχα το κινητό κοντά μου, οπότε κάποια στιγμή που ήμουν στην εργασία μου. Κάποια στιγμή που το πήρα στα χέρια μου, είδα πολλές κλήσεις. Αμέσως σκέφτηκα ότι κάτι κακό έχει συμβεί. Και κάλεσα τη μητέρα μου και το πρώτο πράγμα που μου είπε είναι ότι ο μπαμπάς χάθηκε. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι εννοεί. Ζητούσα να μου διευκρινίσει τι έχει συμβεί και μου είπε ότι τον παρέσυρε ένα ρέμα με το φορτηγό και χάθηκε. Σοκαρισμένος έφυγα αμέσως να έρθω στην Αθήνα, να συνειδητοποιήσω τι έχει συμβεί. Διάβαζα και στο internet ότι εκδηλώθηκε μια πλημμύρα στη Μάνδρα. Δεν μπορούσα να καταλάβω πώς εμάς αυτό μας πλήττει, μας αφορά, αφού ο πατέρας μου δεν είναι από την περιοχή. Και μετά κατάλαβα ότι πήγαινε στη δουλειά του και ότι βρέθηκε στο σημείο αυτό. Κανένας δεν προσπάθησε να τον εμποδίσει. Και όχι μόνο εκείνον και άλλους δεκατρείς ανθρώπους που ήταν εκεί πέρα, με αποτέλεσμα να χάσουν άδικα τη ζωή τους».





