Η ΑΑΔΕ προειδοποιεί ότι λάθη στις γονικές παροχές και τις χρηματικές δωρεές μπορεί να κοστίσουν ακριβά, καθώς ο φόρος που βεβαιώνεται δεν διαγράφεται ακόμη κι αν η πράξη ανακληθεί αργότερα. Η φορολογική επιβάρυνση εξαρτάται από τη συγγενική σχέση και τα ποσά, με αφορολόγητο 800.000 ευρώ για την Α’ κατηγορία και υψηλότερους συντελεστές για πιο μακρινούς συγγενείς ή μη συγγενείς, ενώ οι τροποποιητικές δηλώσεις που επικαλούνται πλάνη συνήθως δεν γίνονται δεκτές.
Πιο αναλυτικά
Ακριβά μπορεί να κοστίσουν στους φορολογούμενους τα λάθη στις γονικές παροχές και τις χρηματικές δωρεές, καθώς η φορολογική νομοθεσία προβλέπει ότι ο φόρος που βεβαιώνεται από την ΑΑΔΕ δεν διαγράφεται ακόμη και αν η δωρεά ή η γονική παροχή ανακληθεί. Η ΑΑΔΕ, με αφορμή τις συνεχείς ενδικοφανείς προσφυγές που κατατίθενται από φορολογούμενους οι οποίοι επιχειρούν να ακυρώσουν δωρεές ή γονικές παροχές μετά τη διαπίστωση λαθών ή υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης, υπενθυμίζει ότι η φορολογική υποχρέωση που γεννήθηκε με την αρχική πράξη δεν αναιρείται.
Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν φορολογούμενους που υπέβαλαν δήλωση δωρεάς μέσω της πλατφόρμας myProperty και στη συνέχεια διαπίστωσαν ότι είχε γίνει κάποιο λάθος ή ότι η μεταβίβαση τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Ωστόσο, η ανάκληση της πράξης δεν συνεπάγεται και διαγραφή του φόρου που έχει ήδη καταλογιστεί.
Τι προβλέπει η νομοθεσία
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο:
- Αν η δωρεά ή η γονική παροχή ανακληθεί με συμφωνία των δύο πλευρών μέσα σε πέντε χρόνια από τη σύστασή της, η αρχική μεταβίβαση εξακολουθεί να φορολογείται κανονικά, ενώ η επιστροφή της περιουσίας δεν επιβαρύνεται με νέο φόρο. Ο φόρος όμως που είχε βεβαιωθεί αρχικά δεν επιστρέφεται.
- Αν η ανάκληση γίνει μετά την παρέλευση πενταετίας, φορολογείται τόσο η αρχική δωρεά όσο και η επιστροφή της περιουσίας στον αρχικό δωρητή, με αποτέλεσμα να προκύπτει νέα φορολογική επιβάρυνση.
- Η ανάκληση δωρεάς δεν ακυρώνει τις φορολογικές συνέπειες της αρχικής πράξης. Ο φόρος που έχει βεβαιωθεί παραμένει σε ισχύ ακόμη και αν η δωρεά ανατραπεί μεταγενέστερα.
- Τροποποιητικές δηλώσεις με τις οποίες οι φορολογούμενοι επικαλούνται πλάνη και ζητούν να ανακληθεί η αρχική δήλωση, για παράδειγμα επειδή η δωρεά τελικά δεν πραγματοποιήθηκε ή επειδή δεν ολοκληρώθηκε η αγορά ακινήτου για την οποία προοριζόταν το ποσό, δεν γίνονται δεκτές.
Πότε υποβάλλεται η δήλωση
Σε κάθε μεταβίβαση περιουσιακού στοιχείου ή χρηματικού ποσού υποβάλλεται η σχετική δήλωση στην ΑΑΔΕ από τον δωρητή και τον δωρεοδόχο. Εάν η μεταβίβαση γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, η δήλωση πρέπει να υποβληθεί πριν από την υπογραφή του συμβολαίου. Στις περιπτώσεις που δεν απαιτείται συμβόλαιο, η προθεσμία είναι έξι μήνες από την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής.
Οι τρεις κατηγορίες συγγένειας
Η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από τη συγγενική σχέση δωρητή και δωρεοδόχου.
- Α’ κατηγορία: σύζυγος ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, παιδιά, εγγόνια και γονείς.
- Β’ κατηγορία: αδέλφια, ανίψια, παππούδες, προπαππούδες, γαμπροί, νύφες, πεθεροί και λοιποί συγγενείς που προβλέπει η νομοθεσία.
- Γ’ κατηγορία: κάθε άλλος συγγενής ή μη συγγενής.
Αφορολόγητα όρια και συντελεστές
Για τα πρόσωπα της Α’ κατηγορίας ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ για δωρεές και γονικές παροχές. Για το ποσό που υπερβαίνει το όριο επιβάλλεται φόρος 10%. Ο ίδιος συντελεστής εφαρμόζεται από το πρώτο ευρώ όταν η μεταφορά των χρημάτων δεν πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Για τις δωρεές προς πρόσωπα της Β’ κατηγορίας επιβάλλεται αυτοτελής φόρος 20%, ενώ για τους δωρεοδόχους της Γ’ κατηγορίας ο συντελεστής ανέρχεται στο 40%.
