Το γάλα και το κρέας σχεδιάζει να εντάξει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) σε αυστηρότερο πλαίσιο ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης, καλύπτοντας όλα τα στάδια, από την παραγωγή μέχρι τη μεταποίηση και την κυκλοφορία στην αγορά. Επιδίωξη είναι να περιοριστούν οι ελληνοποιήσεις, αλλά και η παραπλανητική σήμανση ως ελληνικών προϊόντων που παράγονται με εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Οι συζητήσεις για τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, με την πρώτη έμφαση να δίνεται στα ευπαθή προϊόντα και, κυρίως, στον τρόπο τιμολόγησης της σκόνης γάλακτος. Ο Χρήστος Τσοπάνος, πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, ανέφερε ότι το ζήτημα εξετάστηκε σε πρόσφατη σύσκεψη με την ΑΑΔΕ.
Όπως επισήμανε, «Στόχος της διαδικασίας είναι να πιάσει τους παραγωγούς από παντού, να μην αφήσει να περνάει τίποτα και από την άλλη πλευρά να πατάξει τις ελληνοποιήσεις».
Ηλεκτρονική ιχνηλάτηση με το σύστημα «Άρτεμις 2»
Κεντρική θέση στον υπό εξέταση σχεδιασμό αναμένεται να καταλάβουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», το οποίο «δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή», όπως διευκρίνισε ο κ. Τσοπάνος. Ο νέος μηχανισμός βασίζεται στη δημιουργία μιας αδιάλειπτης ηλεκτρονικής διαδρομής καταγραφής, η οποία θα ξεκινά από τον στάβλο, θα περνά στη βιομηχανία και θα καταλήγει στο τελικό προϊόν.
Με την έκδοση των απαιτούμενων παραστατικών θα καθίσταται δυνατή η διασταύρωση ανάμεσα στην ποσότητα γάλακτος που παραλαμβάνει για επεξεργασία μια μεταποιητική μονάδα και στις ποσότητες προϊόντων, όπως γάλα και γιαούρτι, που διοχετεύει τελικά στην αγορά. Η αντιστοιχία θα βασίζεται σε πρωτόκολλα που θα συνδέουν τον όγκο της πρώτης ύλης με την ποσότητα του τελικού παραγόμενου προϊόντος.
Ο κ. Τσοπάνος εξήγησε ότι «Όλα τα προϊόντα που θα φεύγουν από τον παραγωγό θα έχουν ηλεκτρονικό barcode, θα ανεβαίνουν στη βάση δεδομένων και θα γίνεται σύγκριση πόσους κωδικούς έβγαλε η μεταποιητική μονάδα σε σχέση με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που εισήγαγε». Παράλληλα, πρόσθεσε ότι «στόχος είναι το ελληνικό γάλα να αναγράφεται ως τέτοιο και το εισαγόμενο να φέρει την ένδειξη “ΕΕ”».
Αντίστοιχος μηχανισμός ελέγχου βρίσκεται υπό εξέταση και για το κρέας. Κατά τον κ. Τσοπάνο, στη συγκεκριμένη συνάντηση συζητήθηκε με τον ίδιο τρόπο η ανάγκη να ενισχυθεί η ιχνηλασιμότητα, δεδομένου ότι, βάσει των στοιχείων που παρουσίασε, εισαγόμενο είναι περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στην Ελλάδα. Με αυτά τα δεδομένα, καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικός ο έλεγχος της προέλευσης όσων προϊόντων φτάνουν στο λιανεμπόριο και πωλούνται με την ένδειξη ότι είναι ελληνικά.
Προθεσμία 40 ημερών από την ΑΑΔΕ για τη νέα φόρμα
Κατά τον κ. Τσοπάνο, η ΑΑΔΕ έχει ορίσει προθεσμία 40 ημερών προκειμένου να οριστικοποιηθεί η φόρμα μέσω της οποίας θα δηλώνονται τα συγκεκριμένα στοιχεία, επιδιώκοντας να είναι έτοιμη μέχρι τα Χριστούγεννα.
Η ενίσχυση των ελέγχων στην αγορά δρομολογείται, πάντως, σε μια συγκυρία κατά την οποία μειώνεται η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος, ενώ την ίδια στιγμή η ζήτηση εξακολουθεί να κινείται ανοδικά.
Ειδικότερα, όπως τόνισε ο κ. Τσοπάνος, στο επτάμηνο του τρέχοντος έτους η παραγωγή πρόβειου γάλακτος ανήλθε σε 540.000 τόνους, όταν κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα της περασμένης χρονιάς είχε φτάσει τους 580.000 τόνους, «ενώ βλέπουμε τη ζήτηση να αυξάνεται».
Οι συνέπειες της μειωμένης προσφοράς είναι ήδη ορατές στην τιμή που λαμβάνει ο παραγωγός. Μιλώντας σε δημοσιογράφους, στο περιθώριο επίσκεψής του στην ΕΑΣΘ Θεσσαλονίκης, ο κ. Τσοπάνος γνωστοποίησε ότι το πρόβειο γάλα έχει φτάσει να τιμολογείται περίπου στο 1,90 ευρώ ανά κιλό.
Πώς η τιμή του πρόβειου γάλακτος επηρεάζει τη φέτα
Η άνοδος αυτή επηρεάζει και το κόστος παραγωγής της φέτας, αφού η πρώτη ύλη είναι ο καθοριστικότερος παράγοντας για τη διαμόρφωσή του. Με βάση τις εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν, αν η τιμή παραγωγού διατηρηθεί στα σημερινά υψηλά επίπεδα, ακόμη και στη χονδρική η φέτα ενδέχεται να φτάσει στα 15-16 ευρώ το κιλό, από περίπου 12-13 ευρώ που κοστίζει σήμερα.
Οι ανατιμήσεις δείχνουν ήδη να μεταβάλλουν τις επιλογές των καταναλωτών, καθώς ένα τμήμα της ζήτησης κατευθύνεται πλέον σε οικονομικότερα λευκά τυριά.
Η επαναφορά της παραγωγικής δυναμικότητας, ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί σε σύντομο διάστημα. Όπως λέει ο ίδιος, για να ανασυσταθούν τα κοπάδια χρειάζεται χρόνος, είτε επιλεγεί η διατήρηση περισσότερων αρνιών είτε η εισαγωγή ζώων. Παράλληλα, οι αποφάσεις αυτές πρέπει να συνυπολογίζουν τόσο τις φυλές όσο και τα παραγωγικά χαρακτηριστικά του γάλακτος που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή φέτας.
Ζωονόσοι, εμβολιασμός και το καθεστώς της φέτας
Στο πλαίσιο αυτό, καθοριστική σημασία έχει επίσης η αντιμετώπιση των ζωονόσων. Ο κ. Τσοπάνος επισήμανε ότι ενδεχόμενη επιλογή του εμβολιασμού θα προκαλούσε ζήτημα ως προς το καθεστώς της φέτας. Το δεδομένο αυτό, όπως τόνισε, καθιστά ακόμη κρισιμότερη την αποτελεσματική υλοποίηση των μέτρων πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου.
Κλείνοντας, για την πορεία του κλάδου εκτίμησε πως οι εξελίξεις θα είναι σημαντικές μετά το 2029, όταν αναμένεται να ξεκινήσει περίοδος μεγάλων ανακατατάξεων στη βιομηχανία τροφίμων, καθώς έως τότε θα έχουν ολοκληρωθεί οι περισσότερες επενδύσεις που υλοποιούν σήμερα επαγγελματίες του κλάδου.
