Δήλωση αυθαιρέτου: Τι μπορείτε να ελέγξετε στο ΤΕΕ

Η δήλωση αυθαιρέτου μπορεί να βρίσκεται στον φάκελο του σπιτιού μας, χωρίς να γνωρίζουμε τι ακριβώς καλύπτει. Ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει αντίγραφό της και να ελέγξει τα βασικά στοιχεία και την κατάστασή της, όμως την τεχνική αποτύπωση, την ταξινόμηση και την καταχώριση αναλαμβάνει ο μηχανικός.

Στο σύστημα του ΤΕΕ, ένας αριθμός δήλωσης είναι χρήσιμο σημείο εκκίνησης. Για να διαπιστώσουμε αν ο φάκελος περιγράφει σωστά το ακίνητο, χρειάζεται να συγκριθούν τα στοιχεία και τα σχέδια με την πραγματική του κατάσταση.

Πώς βρίσκω τη δήλωση αυθαιρέτου στο ΤΕΕ;

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας διατηρεί στον ιστότοπό του ενότητα για το σύστημα δηλώσεων αυθαιρέτων, με οδηγίες χρήσης και είσοδο στην εφαρμογή. Η υπηρεσία εμφανίζεται επίσης στο gov.gr, ανάμεσα στις υπηρεσίες του ΤΕΕ.

Για μια δήλωση που έχει ήδη υποβληθεί, η πιο χρήσιμη αφετηρία είναι να ζητήσετε από τον μηχανικό αντίγραφό της. Κρατήστε τον αριθμό, τον νόμο υπαγωγής και την κατάσταση που εμφανίζεται, ώστε να μπορείτε να συζητήσετε συγκεκριμένα για τον φάκελο.

Οι οδηγίες του συστήματος περιγράφουν αναζήτηση με στοιχεία όπως ο αριθμός δήλωσης, η διεύθυνση, ο δήμος ή ο αριθμός οικοδομικής άδειας. Αν έχετε κάποιο από αυτά τα στοιχεία, μπορείτε να το αναφέρετε στον μηχανικό για να εντοπίσει τη δήλωση.

Τι μπορώ να συγκρίνω με τα χαρτιά του ακινήτου;

Στη δήλωση καταγράφονται στοιχεία όπως η επιφάνεια, η χρήση και ο χρόνος ολοκλήρωσης της κατασκευής ή εγκατάστασης της χρήσης. Όπου υπάρχει οικοδομική άδεια, στα στοιχεία περιλαμβάνονται επίσης ο αριθμός και το έτος της.

Συγκρίνετε όσα αναγράφονται με τα έγγραφα που διαθέτετε και ζητήστε διευκρίνιση αν κάτι δεν φαίνεται να συμφωνεί. Έχει σημασία να γνωρίζετε και ποιο τμήμα του ακινήτου αφορά η αίτηση: μπορεί, ανά περίπτωση, να αφορά το σύνολο των αυθαίρετων κατασκευών ή χρήσεων στο οικόπεδο ή γήπεδο ή έναν αυτοτελή χώρο οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας που αποτελεί αντικείμενο μεταβίβασης.

Πριν από την αυτοψία, συγκεντρώστε την άδεια και τα σχέδια που έχετε, τον τίτλο ή τη σύσταση ιδιοκτησίας, φωτογραφίες και έγγραφα που μπορούν να βοηθήσουν στην τεκμηρίωση της παλαιότητας. Ο μηχανικός θα κρίνει ποια είναι κατάλληλα για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Στα δικαιολογητικά περιλαμβάνεται και η τελευταία δήλωση Ε9 στην οποία αναφέρεται το ακίνητο. Ζητείται ανεξάρτητα από το αν οι αυθαίρετες κατασκευές έχουν δηλωθεί στο Ε9· η αναφορά στο ένα έγγραφο δεν υποκαθιστά τον έλεγχο του άλλου.

Τι αναλαμβάνει ο μηχανικός;

Ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός εξετάζει την πραγματική κατάσταση του ακινήτου, τη συγκρίνει με τα διαθέσιμα σχέδια και αποτυπώνει τις κατασκευές ή τις αλλαγές χρήσης. Στη συνέχεια αναλαμβάνει την τεχνική ταξινόμηση και εισάγει τα στοιχεία και τα δικαιολογητικά στο πληροφοριακό σύστημα.

Ο ιδιοκτήτης και ο μηχανικός φροντίζουν για την υποβολή των δικαιολογητικών, ενώ ο ιδιοκτήτης τα φυλάσσει. Στον φάκελο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τεχνική έκθεση και φωτογραφίες. Τα απαιτούμενα σχέδια εξαρτώνται από την περίπτωση και από το αν υπάρχει ή μπορεί να βρεθεί οικοδομική άδεια.

Χρήσιμες ερωτήσεις προς τον μηχανικό είναι ποια σχέδια συγκρίθηκαν με την πραγματική κατάσταση, ποια επιφάνεια και χρήση έχουν καταχωριστεί και ποια στοιχεία τεκμηριώνουν την παλαιότητα. Για τον χρόνο κατασκευής ή εγκατάστασης της χρήσης προβλέπονται αεροφωτογραφίες ή δημόσια έγγραφα· ζητήστε να σας εξηγήσει ποια στοιχεία αξιοποιήθηκαν στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Η μελέτη στατικής επάρκειας δεν απαιτείται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιπτώσεις. Αν λείπει ο φάκελος της άδειας ή το ακίνητο βρίσκεται σε προστατευόμενο ή διατηρητέο περιβάλλον, ζητήστε γραπτή διευκρίνιση για τα πρόσθετα σχέδια και τις εγκρίσεις που ενδέχεται να χρειαστούν.

Αρκεί η κατάσταση της δήλωσης;

Η εμφανιζόμενη κατάσταση βοηθά να εντοπιστεί πού βρίσκεται η υπόθεση, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να επιβεβαιώσει ότι τα σχέδια και τα δικαιολογητικά καλύπτουν σωστά το ακίνητο. Για παράδειγμα, αν στη δήλωση εμφανίζεται συγκεκριμένη επιφάνεια, συγκρίνετέ την με τα σχέδια και ζητήστε από τον μηχανικό να σας εξηγήσει τυχόν διαφορά.

Τα διαθέσιμα ηλεκτρονικά αιτήματα μεταβολής εξαρτώνται από την κατάσταση της δήλωσης και τα καταχωρισμένα στοιχεία. Το εγχειρίδιο του ΤΕΕ προβλέπει επίσης διαδικασία αλλαγής διαχειριστή μηχανικού, με συναίνεση του υφιστάμενου διαχειριστή, αποδοχή από τον νέο και έγγραφη εξουσιοδότηση του ιδιοκτήτη.

Αν σχεδιάζεται μεταβίβαση, η δήλωση αυθαιρέτου δεν είναι ταυτόσημη με όλα τα έγγραφα της πράξης. Η βεβαίωση μηχανικού αποτελεί χωριστή απαίτηση για δικαιοπραξίες και εγγραπτέες πράξεις. Διευκρινίστε με τον μηχανικό και τον συμβολαιογράφο τι χρειάζεται για τη συγκεκριμένη μεταβίβαση και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.

Η προθεσμία έως το 2028 αφορά κάθε αυθαίρετο;

Όχι. Η παράταση έως τις 31 Μαρτίου 2028 αφορά αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης των κατηγοριών 1 έως 4, εφόσον είναι προγενέστερες της 28ης Ιουλίου 2011. Η συγκεκριμένη παράταση δεν καλύπτει την κατηγορία 5. Το αν μια περίπτωση εντάσσεται στις προβλεπόμενες κατηγορίες χρειάζεται εξέταση από μηχανικό.

Στην ονομασία της πλατφόρμας εξακολουθούν να εμφανίζονται οι νόμοι 4495/2017 και 4178/2013. Ο ν. 4495/2017 έχει ενταχθεί στον Κώδικα Χωροταξίας–Πολεοδομίας, τον ν. 5306/2026, με νέα αρίθμηση άρθρων. Η διαφορετική παραπομπή δεν σημαίνει διαφορετική προθεσμία.

Πριν κλείσετε τον φάκελο, κρατήστε μαζί το αντίγραφο της δήλωσης, τα σχέδια και το Ε9 και ζητήστε από τον μηχανικό να επιβεβαιώσει ποια επιφάνεια και χρήση αποτυπώνονται.