Diesel και πετρέλαιο: Γιατί η πτώση των τιμών του Brent δεν αρκεί – Τι έρχεται στην Ελλάδα

Μια νέα ανησυχία διαμορφώνεται στην ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων, καθώς το diesel ακριβαίνει ταχύτερα από τη βενζίνη και η πορεία του δεν ακολουθεί πλέον με τον ίδιο τρόπο τις μεταβολές του αργού πετρελαίου.

Η εξέλιξη αυτή έχει αρχίσει να γίνεται αισθητή και στην Ελλάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές στην αντλία παραμένουν ήδη υψηλές λόγω των διεθνών αναταράξεων και ενώ πλησιάζει η έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.

Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για τον Αύγουστο δείχνουν τη μετατόπιση της πίεσης: οι τιμές καυσίμων και λιπαντικών για ιδιωτικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν αυξημένες κατά 23,8% σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 16,9% τον Ιούλιο και 13,7% τον Ιούνιο.

Όμως πίσω από τη συνολική εικόνα κρύβεται μια σημαντική διαφοροποίηση: το diesel κινείται πλέον πιο ανοδικά από τη βενζίνη.

Μόνο μέσα σε έναν μήνα, από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο, η τιμή του diesel αυξήθηκε κατά 8,3% στην ΕΕ, ενώ η βενζίνη κατά 3,3%.

Γιατί το diesel βρίσκεται στο επίκεντρο της ενεργειακής πίεσης

Η Ευρώπη έχει μια ιδιαίτερη αδυναμία στην αγορά diesel. Η κατανάλωσή της είναι υψηλή, όμως η εγχώρια παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει πλήρως τις ανάγκες της, με αποτέλεσμα να εξαρτάται σημαντικά από εισαγωγές.

Οι αναταράξεις του 2026 έχουν περιορίσει αρκετές πηγές εφοδιασμού ταυτόχρονα. Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει τη λειτουργία διυλιστηρίων και τις εξαγωγές προϊόντων πετρελαίου, ενώ οι περιορισμοί στις ρωσικές εξαγωγές έχουν αφαιρέσει επιπλέον ποσότητες από τη διεθνή αγορά.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι εξαγωγές diesel από τη Μέση Ανατολή μειώθηκαν περίπου στο μισό μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, φτάνοντας περίπου τα 800.000 βαρέλια ημερησίως.

Η εξέλιξη αφορά άμεσα την Ευρώπη, καθώς το 2025 περίπου το 41% των εισαγωγών diesel της ΕΕ προερχόταν από τη συγκεκριμένη περιοχή.

Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα στον μεγάλο ευρωπαϊκό κόμβο αποθήκευσης και εμπορίας καυσίμων Άμστερνταμ – Ρότερνταμ – Αμβέρσα έχουν υποχωρήσει σε χαμηλά επίπεδα για την εποχή.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν αφορά μόνο την τιμή του αργού πετρελαίου, αλλά κυρίως το πόσο διαθέσιμο diesel υπάρχει στην αγορά.

Γιατί η πτώση του Brent δεν σημαίνει αυτόματα φθηνότερο diesel

Η εικόνα στην αγορά πετρελαίου έχει αλλάξει. Το Brent υποχώρησε από τα υψηλά του Σεπτεμβρίου, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες για μεγαλύτερη προσφορά αργού από τον Κόλπο και πιθανή αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, η τιμή του diesel ακολουθεί διαφορετική πορεία.

Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια diesel έχουν υπερδιπλασιαστεί από την αρχή του έτους, ενώ τα περιθώρια διύλισης έχουν φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν μειωθεί η τιμή της πρώτης ύλης, το τελικό προϊόν μπορεί να παραμένει ακριβό, όταν η προσφορά diesel είναι περιορισμένη.

Παράλληλα, αρκετά διυλιστήρια διεθνώς λειτουργούν ήδη σε υψηλά επίπεδα παραγωγής, γεγονός που περιορίζει την ικανότητα της αγοράς να αυξήσει γρήγορα την προσφορά σε περίπτωση νέων προβλημάτων.

Η εικόνα στην Ελλάδα: Μικρότερες αυξήσεις, αλλά υψηλές τιμές

Η τάση έχει εμφανιστεί και στην ελληνική αγορά, αν και οι αυξήσεις του Αυγούστου ήταν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην Ελλάδα, η τιμή του diesel αυξήθηκε κατά 6,4% μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου, έναντι 8,3% στην ΕΕ. Η βενζίνη αυξήθηκε κατά 1,9%, ενώ στην Ευρώπη η αντίστοιχη αύξηση ήταν 3,3%.

Η μεγαλύτερη πίεση είχε καταγραφεί νωρίτερα. Από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο, η τιμή του diesel στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 12,1%, καταγράφοντας μία από τις υψηλότερες μηνιαίες αυξήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε ετήσια βάση, οι τιμές καυσίμων και λιπαντικών στην Ελλάδα ήταν τον Αύγουστο περίπου 16% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο πριν, έναντι 23,8% στην ΕΕ.

Ωστόσο, η μικρότερη ποσοστιαία αύξηση δεν σημαίνει απαραίτητα φθηνότερη αντλία. Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν τη μεταβολή των τιμών και όχι το τελικό κόστος για τον καταναλωτή.

Στην Ελλάδα, η τελική τιμή επηρεάζεται σημαντικά από τη φορολογία, το κόστος διύλισης και τα περιθώρια της αλυσίδας διακίνησης.

Στο επίκεντρο πλέον και το πετρέλαιο θέρμανσης

Η αγορά παρακολουθεί πλέον και την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, καθώς η πορεία του diesel συνδέεται άμεσα με το κόστος θέρμανσης για χιλιάδες νοικοκυριά.

Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι εξετάζεται η συνέχιση της στήριξης στο diesel κίνησης και για τον Οκτώβριο, ενώ προετοιμάζεται το νέο πλαίσιο για το επίδομα θέρμανσης.

Στόχος που έχει τεθεί είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, μέσω συνδυασμού παρεμβάσεων, όπως το επίδομα θέρμανσης και η συμμετοχή των διυλιστηρίων.

Η τελική εικόνα, όμως, θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις.

Για την αγορά diesel, πλέον δεν αρκεί μόνο η παρακολούθηση του Brent. Η διαθεσιμότητα του καυσίμου, τα αποθέματα και η λειτουργία των διυλιστηρίων έχουν γίνει εξίσου κρίσιμοι παράγοντες που θα καθορίσουν τις τιμές των επόμενων εβδομάδων.