Στις 29 Οκτωβρίου 1961, η Ελλάδα οδηγείται σε εκλογές υπό συνθήκες έντονης πολιτικής πόλωσης και εκφοβισμού. Η αναμέτρηση έμεινε γνωστή ως οι εκλογές της «βίας και νοθείας», καθώς καταγράφηκαν καταγγελίες για επιθέσεις σε υποψηφίους, εμπόδια σε συγκεντρώσεις και αλλοίωση εκλογικών καταλόγων.

Η πλέον χαρακτηριστική καταγραφή αφορούσε 218 χωροφύλακες που φέρονταν να κατοικούν στην ίδια διώροφη μονοκατοικία. Στη Νέα Φιλαδέλφεια, στην οδό Σάρδεων 38, είχε δηλωθεί επίσης κατοικία ψηφοφόρου σε τοποθεσία όπου, όπως έγραφε δημοσίευμα της εποχής, υπήρχαν μόνο δέντρα. Έτσι καθιερώθηκε η φράση «ψήφισαν και τα δέντρα».

Η Αριστερά βρέθηκε στο επίκεντρο των βιαιοτήτων. Η ΕΔΑ είχε γίνει αξιωματική αντιπολίτευση το 1958, εξέλιξη που προκάλεσε έντονη ανησυχία στους αντικομμουνιστικούς μηχανισμούς του μετεμφυλιακού κράτους. Στην προεκλογική περίοδο, οι πιέσεις πήραν και τη μορφή ξυλοδαρμών, συλλήψεων και δολοφονιών, πέρα από τις απειλές.

Με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, η ΕΡΕ επικράτησε με 50,81% και 176 έδρες. Η Ένωση Κέντρου, με αρχηγό τον Γεώργιο Παπανδρέου, έλαβε 33,66%, ενώ το ΠΑΜΕ, στο οποίο μετείχε η ΕΔΑ, συγκέντρωσε 14,63%.

Έγγραφα που αποκαλύφθηκαν το 1965 αφορούσαν το περιβόητο «Σχέδιο Περικλής», το οποίο προέβλεπε την ενεργοποίηση κρατικών μηχανισμών με σκοπό να περιοριστεί η επιρροή της Αριστεράς. Στις σχετικές διαδικασίες είχε λάβει μέρος και ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, που αργότερα έγινε δικτάτορας. Οι ιστορικοί εξακολουθούν να συζητούν τόσο την έκταση εφαρμογής του σχεδίου όσο και τον αντίκτυπο της νοθείας στο τελικό αποτέλεσμα.

Αμφισβητώντας την έκβαση των εκλογών, ο Γεώργιος Παπανδρέου κήρυξε τον «Ανένδοτο Αγώνα» και ζήτησε να διεξαχθούν νέες, ελεύθερες εκλογές. Η πολιτική σύγκρουση που ακολούθησε σημάδεψε την ελληνική πολιτική ζωή έως τις εκλογές του 1963.

Άλλα σημαντικά γεγονότα της 29ης Οκτωβρίου

312: Μία ημέρα μετά τη νίκη του στη Μάχη της Μιλβίας Γέφυρας, ο Μέγας Κωνσταντίνος εισέρχεται θριαμβευτής στη Ρώμη. Ως κυρίαρχος πλέον της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ανοίγει τον δρόμο για τη νομιμοποίηση του Χριστιανισμού.

1863: Ολοκληρώνεται στη Γενεύη η ιδρυτική διάσκεψη του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, με εκπροσώπους 16 κρατών. Η πρωτοβουλία του Ερρίκου Ντυνάν θέτει τις βάσεις για την οργανωμένη περίθαλψη των τραυματιών πολέμου.

1888: Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης υπογράφεται, διασφαλίζοντας ότι εμπορικά και πολεμικά πλοία μπορούν να περνούν ελεύθερα από τη Διώρυγα του Σουέζ, σε συνθήκες ειρήνης αλλά και πολέμου.

1912: Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, η ελληνική στρατιωτική ηγεσία δεν επιτρέπει την είσοδο ολόκληρης βουλγαρικής μεραρχίας στην πόλη. Δίνει άδεια μόνο σε δύο τάγματα, στα οποία υπηρετούν οι πρίγκιπες Βόρις και Κύριλλος, ώστε να αποτραπεί σύγκρουση μεταξύ των συμμάχων.

1922: Μετά την «Πορεία προς τη Ρώμη», ο βασιλιάς της Ιταλίας Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄ αναθέτει στον Μπενίτο Μουσολίνι τον σχηματισμό κυβέρνησης. Έτσι ξεκινά η άνοδος του φασιστικού καθεστώτος στην Ιταλία.

1923: Η Τουρκική Δημοκρατία ανακηρύσσεται, έχοντας ως πρώτο πρόεδρο τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Τη θέση της οθωμανικής μοναρχίας, που είχε καταργηθεί το 1922, παίρνει το νέο πολίτευμα, το οποίο σηματοδοτεί την έναρξη εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων.

1929: Η «Μαύρη Τρίτη» στη Wall Street σημαδεύει το χρηματιστηριακό κραχ του 1929, το οποίο συνέβαλε στην εκδήλωση της Μεγάλης Ύφεσης. Περίπου 25 χρόνια θα περάσουν μέχρι ο δείκτης Dow Jones να επανέλθει στα προηγούμενα υψηλά επίπεδα.

1956: Η εισβολή του Ισραήλ στη χερσόνησο του Σινά σηματοδοτεί την έναρξη της Κρίσης του Σουέζ. Η επιχείρηση εντάσσεται σε μυστικό σχέδιο με τη Βρετανία και τη Γαλλία εναντίον της Αιγύπτου, η οποία είχε εθνικοποιήσει τη Διώρυγα του Σουέζ.

1956: Στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης, η Μαρία Κάλλας πραγματοποιεί το πολυαναμενόμενο ντεμπούτο της. Ερμηνεύει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη «Νόρμα» του Μπελίνι.

1959: Αεροσκάφος Douglas DC-3 της Ολυμπιακής Αεροπορίας, με 18 καταγεγραμμένους επιβαίνοντες, συντρίβεται στον Αυλώνα Αττικής, εκτελώντας το δρομολόγιο Αθήνα–Θεσσαλονίκη. Δεν υπάρχουν επιζώντες, ενώ η καταγραφή μιας επιπλέον σορούς δημιουργεί ερωτήματα.

1969: Το πρώτο μήνυμα μεταδίδεται μέσω του ARPANET, του προδρόμου του Διαδικτύου, από το UCLA προς το Stanford Research Institute. Οι υπολογιστές καταφέρνουν να στείλουν τα γράμματα «LO» πριν καταρρεύσει το σύστημα, ενώ λίγο αργότερα η σύνδεση ολοκληρώνεται με επιτυχία.

2004: Το Al Jazeera μεταδίδει βίντεο του Οσάμα μπιν Λάντεν, στο οποίο αναλαμβάνει δημόσια την ευθύνη για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, λίγες ημέρες πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές.

Γεννήσεις

1969 – Ελένη Μενεγάκη, Ελληνίδα τηλεπαρουσιάστρια και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και δημοφιλείς προσωπικότητες της ελληνικής τηλεόρασης. Ξεκίνησε τη δεκαετία του ’90 και καθιερώθηκε με εκπομπές όπως «Πρωινός Καφές» και «Ελένη». Με τον αυθορμητισμό, τη γοητεία και την επικοινωνιακή της άνεση, έγινε σύμβολο της ελληνικής τηλεοπτικής ψυχαγωγίας, διατηρώντας για δεκαετίες σταθερή σχέση αγάπης με το κοινό.

1971 – Γουινόνα Ράιντερ (Winona Ryder), Αμερικανίδα ηθοποιός, γνωστή για τη μοναδική της εκφραστικότητα και τους ρόλους της σε εμβληματικές ταινίες όπως «Beetlejuice», «Edward Scissorhands» και «Girl, Interrupted». Υπήρξε ένα από τα πιο αγαπημένα πρόσωπα του αμερικανικού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’90 και επέστρεψε δυναμικά με τη σειρά «Stranger Things», όπου κέρδισε νέα γενιά θαυμαστών. Θεωρείται σύμβολο της εναλλακτικής ποπ κουλτούρας του Χόλιγουντ.

Θάνατοι

1911 – Τζόζεφ Πούλιτζερ (Joseph Pulitzer), Ούγγρος εκδότης και πολιτικός, ο οποίος καθόρισε τη σύγχρονη δημοσιογραφία και έδωσε το όνομά του στα περίφημα Βραβεία Πούλιτζερ. Μετανάστησε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δημιούργησε επιτυχημένες εφημερίδες όπως το New York World, εισάγοντας νέες μορφές ρεπορτάζ και κοινωνικής έρευνας. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ελευθερίας του Τύπου και της δημοσιογραφίας ως θεμέλιου της δημοκρατίας.

1986 – Μίμης Φωτόπουλος, Έλληνας ηθοποιός και από τους πιο αγαπημένους κωμικούς του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Με σπουδές στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, διακρίθηκε για το φυσικό του ταλέντο, το χιούμορ και την ανθρωπιά που μετέδιδε στους ρόλους του. Συμμετείχε σε δεκάδες ταινίες, όπως «Η κάλπικη λίρα» και «Ένας ήρωας με παντούφλες», ενώ άφησε το αποτύπωμά του και στο θέατρο, ως σεναριογράφος και συγγραφέας.

Εορτολόγιο

Αβραάμ, Μελιτίνη, Μελίτα, Μελίνα

Εθνικές γιορτές και επέτειοι

Ημέρα Αγνοουμένων (Κύπρος)
Παγκόσμια Ημέρα κατά των Εγκεφαλικών Επεισοδίων
Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης