Σαν σήμερα 19 Ιουλίου: Η ανεξιχνίαστη δολοφονία του Σωκράτη Γκιόλια

Τα ξημερώματα της 19ης Ιουλίου 2010, ο δημοσιογράφος Σωκράτης Γκιόλιας δολοφονήθηκε έξω από το σπίτι του στην Ηλιούπολη. Οι δράστες τού έστησαν παγίδα, τον πυροβόλησαν επανειλημμένα και εξαφανίστηκαν, αφήνοντας πίσω μία υπόθεση που, δεκαέξι χρόνια αργότερα, δεν έχει εξιχνιαστεί.

Ήταν περίπου 5:30 το πρωί όταν άγνωστοι χτύπησαν το κουδούνι του 37χρονου δημοσιογράφου, στην οδό Δαιδάλου. Παριστάνοντας τους αστυνομικούς ή τους άνδρες ασφαλείας, τον ενημέρωσαν ότι κάποιος προσπαθούσε να κλέψει το αυτοκίνητό του.

Ο Γκιόλιας κατέβηκε από το διαμέρισμά του και, μόλις βγήκε από την πολυκατοικία, δέχθηκε καταιγισμό πυρών. Σύμφωνα με την ιατροδικαστική εξέταση, έφερε 16 τραύματα από σφαίρες, ενώ στον τόπο της δολοφονίας εντοπίστηκαν περίπου 20 κάλυκες. Ο θάνατός του ήταν ακαριαίος.

Ο Σωκράτης Γκιόλιας είχε εργαστεί στο αθλητικό και στο ερευνητικό ρεπορτάζ, στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο, ενώ την περίοδο της δολοφονίας του ήταν διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού Θέμα 98,9. Είχε επίσης συνδεθεί με το ιδιαίτερα δημοφιλές εκείνη την εποχή ειδησεογραφικό ιστολόγιο «Troktiko».

Η ανάληψη ευθύνης από τη «Σέχτα Επαναστατών»

Η βαλλιστική εξέταση συνέδεσε τα όπλα της δολοφονίας με προηγούμενες επιθέσεις της ένοπλης οργάνωσης «Σέχτα Επαναστατών». Οκτώ ημέρες αργότερα, στις 27 Ιουλίου, η οργάνωση ανέλαβε την ευθύνη με προκήρυξη που εστάλη στην εφημερίδα «Τα Νέα».

Παρά την ανάληψη ευθύνης και τα βαλλιστικά ευρήματα, κανένας δεν έχει κατηγορηθεί για τη δολοφονία. Οι φυσικοί αυτουργοί δεν εντοπίστηκαν, ενώ τα κίνητρα και οι ακριβείς συνθήκες επιλογής του δημοσιογράφου ως στόχου εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο ερωτημάτων.

Η δολοφονία προκάλεσε έντονη αντίδραση στον δημοσιογραφικό κόσμο. Η ΕΣΗΕΑ έκανε λόγο για «ενέδρα θανάτου» και τόνισε ότι η επίθεση δεν στρεφόταν μόνο εναντίον ενός δημοσιογράφου, αλλά και κατά της ελευθερίας της ενημέρωσης.

Το 2023, διεθνείς οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου παρουσίασαν έκθεση στην οποία κατέγραψαν σοβαρές παραλείψεις, καθυστερήσεις και έλλειψη λογοδοσίας στην έρευνα. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, το αδίκημα κινδυνεύει να παραγραφεί το 2030, χωρίς να έχει αποδοθεί ποινική ευθύνη.

Η ανεξιχνίαστη δολοφονία του Σωκράτη Γκιόλια παραμένει μία από τις σκοτεινότερες υποθέσεις στην ιστορία της ελληνικής δημοσιογραφίας και ένα διαρκές σύμβολο της ατιμωρησίας για εγκλήματα εναντίον ανθρώπων του Τύπου.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1780: Ο Κωνσταντής Κολοκοτρώνης (πατέρας του Θεόδωρου) και ο Παναγιώταρος Βενετζιανάκης σκοτώνονται από τους Οθωμανούς κατά την πολιορκία της Καστανίτσας, στη διάρκεια των τοπικών εξεγέρσεων στην Πελοπόννησο, προάγγελοι της μελλοντικής Επανάστασης.

1799: Ένας Γάλλος στρατιώτης βρίσκει κοντά στη Ροζέτα της Αιγύπτου τη στήλη της Ροζέττας, βασάλτινη πλάκα με επιγραφές σε ιερογλυφικά, δημοτική και αρχαία ελληνικά. Το εύρημα γίνεται το κλειδί για την αποκρυπτογράφηση των αρχαίων αιγυπτιακών γραφών από τον Σαμπολιόν.

1843: Καθελκύεται το «Great Britain», το πρώτο σιδερένιο και ελικοκίνητο υπερωκεάνιο στον κόσμο, σχεδιασμένο από τον μηχανικό Ίζαμπαρντ Κινγκντομ Μπρουνέλ. Αποτελεί ορόσημο στη ναυπηγική επανάσταση του 19ου αιώνα.

1870: Η Γαλλία κηρύσσει πόλεμο στην Πρωσία, δίνοντας την εκκίνηση στον Γαλλοπρωσικό Πόλεμο που θα οδηγήσει στην πτώση του Ναπολέοντα Γ’ και τη δημιουργία της Γερμανικής Αυτοκρατορίας υπό την ηγεσία της Πρωσίας.

1941: Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ καθιερώνει το σήμα της νίκης με το σύμβολο «V for Victory», που μεταδίδεται από το BBC προς τις κατεχόμενες ευρωπαϊκές χώρες, λειτουργώντας ως έμπνευση αντίστασης στον ναζισμό.

1943: Πάνω από 500 συμμαχικά βομβαρδιστικά ισοπεδώνουν τη Ρώμη, προκαλώντας τουλάχιστον 3.000 θανάτους και εκτεταμένες ζημιές στην πόλη. Ήταν η πρώτη μεγάλη επίθεση στη ρωμαϊκή πρωτεύουσα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

1944: Στη Χώρα Αγορέλιτσας της Δυτικής Μακεδονίας, ο ΕΛΑΣ στήνει ενέδρα σε γερμανική φάλαγγα, εξοντώνοντάς την πλήρως. Η επιχείρηση θεωρείται μία από τις πλέον επιτυχημένες μάχες ανταρτοπολέμου στην Κατοχή.

1967: Οι Beatles ενδιαφέρονται να αγοράσουν το νησάκι Αγία Τριάδα κοντά στην Ερέτρια, το οποίο έχει σχήμα κιθάρας. Η επένδυση δεν ολοκληρώνεται, αλλά η είδηση προκαλεί ενθουσιασμό και εντάσσεται στο πλαίσιο της σχέσης του συγκροτήματος με την Ελλάδα.

1974: Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, μετά την ανατροπή του από το πραξικόπημα της ΕΟΚΑ Β’, προσφεύγει στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, καταγγέλλοντας την παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας από τη χούντα της Αθήνας. Η ομιλία του σηματοδοτεί την έναρξη της διεθνούς διπλωματικής κινητοποίησης.

1975: Εγκαινιάζεται το Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας, στη διασταύρωση Βασιλίσσης Σοφίας και Ριζάρη, με σκοπό την ανάδειξη της στρατιωτικής ιστορίας της Ελλάδας από την αρχαιότητα έως τις σύγχρονες εποχές.

1979: Οι Σαντινίστας αντάρτες καταλαμβάνουν τη Μανάγκουα, πρωτεύουσα της Νικαράγουας, ανατρέποντας τον δικτάτορα Αναστάσιο Σομόζα. Η επικράτησή τους τερματίζει δεκαετίες αιματηρής καταπίεσης και σηματοδοτεί την άνοδο της επαναστατικής κυβέρνησης.

1980: Ξεκινούν στη Μόσχα οι 22οι Ολυμπιακοί Αγώνες, με πάνω από 50 χώρες να τους μποϊκοτάρουν ως διαμαρτυρία για την σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν. Πρόκειται για τους πιο πολιτικά φορτισμένους Ολυμπιακούς του Ψυχρού Πολέμου.

1989: Η ελληνική Βουλή αποφασίζει την παραπομπή πέντε πρώην υπουργών –μεταξύ αυτών και του Ανδρέα Παπανδρέου– για το σκάνδαλο της Τράπεζας Κρήτης. Η υπόθεση συγκλονίζει την κοινή γνώμη και οδηγεί σε ειδικό δικαστήριο.

1996: Στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Ατλάντα, ο θρύλος της πυγμαχίας Μοχάμεντ Άλι, ήδη χτυπημένος από Πάρκινσον, ανάβει με τρεμάμενα χέρια την Ολυμπιακή Φλόγα. Οι Αγώνες γιορτάζουν την επέτειο των 100 χρόνων της σύγχρονης Ολυμπιάδας.

2002: Ο Περικλής Ιακωβάκης καταρρίπτει το «στοιχειωμένο» ρεκόρ του Θανάση Καλογιάννη στα 400 μέτρα με εμπόδια, σημειώνοντας χρόνο 48.66 στο μίτινγκ του Λιντς. Με αυτή την εντυπωσιακή επίδοση, αφήνει πίσω του ένα ρεκόρ που διατηρούνταν για 15 χρόνια, εδραιώνοντας τη θέση του ως κορυφαίος εμποδιστής στην ιστορία του ελληνικού στίβου και ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στις ελληνικές επιτυχίες του αγωνίσματος.

2004: Μετά από 44 χρόνια απουσίας, το τραμ επιστρέφει στην Αθήνα ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι γραμμές από το Σύνταγμα προς Νέο Φάληρο και Γλυφάδα σηματοδοτούν τη νέα εποχή στις αστικές συγκοινωνίες.

2010: Ο δημοσιογράφος Σωκράτης Γκιόλιας δολοφονείται έξω από το σπίτι του στην Ηλιούπολη με 16 σφαίρες. Η επίθεση αποδίδεται στην οργάνωση «Σέχτα Επαναστατών», όμως η υπόθεση παραμένει ανεξιχνίαστη, προκαλώντας φόβο και οργή στον δημοσιογραφικό κόσμο.

Γεννήσεις

1834 – Εντγκάρ Ντεγκά, Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης, από τους θεμελιωτές του ιμπρεσιονισμού, αν και προτιμούσε να αυτοπροσδιορίζεται ως ρεαλιστής. Γεννημένος στο Παρίσι, διακρίθηκε για τη μοναδική απόδοση της κίνησης και της καθημερινότητας, με ιδιαίτερη αγάπη για τις χορεύτριες του μπαλέτου, τις ιπποδρομίες και τη γυναικεία μορφή. Τα έργα του ξεχωρίζουν για τη δεξιοτεχνία, τη ρεαλιστική απεικόνιση και την ψυχολογική εμβάθυνση, με γνωστότερο γλυπτό τη «Μικρή χορεύτρια δεκατεσσάρων ετών». Θεωρείται μία από τις πιο σημαντικές μορφές της γαλλικής και παγκόσμιας τέχνης του 19ου αιώνα.

1947 – Μπράιαν Μέι, Άγγλος μουσικός, κιθαρίστας, συνθέτης και συνιδρυτικό μέλος των Queen, γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου στο Λονδίνο. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους και πιο αναγνωρίσιμους κιθαρίστες στην ιστορία της ροκ, με χαρακτηριστική χρήση της κιθάρας «Red Special», που κατασκεύασε ο ίδιος με τον πατέρα του. Υπήρξε ο δημιουργός εμβληματικών τραγουδιών όπως «We Will Rock You», «I Want It All», «Fat Bottomed Girls» και πολλών ακόμη επιτυχιών των Queen. Εκτός από τη σπουδαία μουσική του πορεία, ο Μέι είναι και αστροφυσικός με διδακτορικό από το Imperial College, ενώ έχει τιμηθεί με τον τίτλο του σερ για τη συνολική προσφορά του στη μουσική και τις επιστήμες

1952 – Άλεν Κόλινς, Αμερικανός κιθαρίστας και ιδρυτικό μέλος των Lynyrd Skynyrd, γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου στο Τζάκσονβιλ της Φλόριντα. Συνυπέγραψε με τον Ρόνι Βαν Ζαντ τις μεγάλες επιτυχίες του συγκροτήματος, όπως τα «Free Bird» και «That Smell», βάζοντας τη σφραγίδα του στον νότιο ροκ ήχο με το δυναμικό του παίξιμο. Επιβίωσε από το τραγικό αεροπορικό δυστύχημα του 1977, αλλά αργότερα καθηλώθηκε σε αναπηρικό αμαξίδιο μετά από αυτοκινητιστικό δυστύχημα το 1986. Πέθανε το 1990 από επιπλοκές της παράλυσής του, αφήνοντας ανεξίτηλη παρακαταθήκη στην ιστορία της ροκ μουσικής

1962 – Δήμητρα Παπαδοπούλου, Ελληνίδα ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτιδα, γεννημένη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στις 19 Ιουλίου. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία και ξεκίνησε την καριέρα της στη δεκαετία του 1980, διακρινόμενη για τον πρωτοποριακό της ρόλο τόσο στην τηλεόραση όσο και στο θέατρο. Έγινε ιδιαίτερα αγαπητή μέσα από τις επιτυχημένες σειρές «Οι Απαράδεκτοι» και «Σ’ αγαπώ – μ’ αγαπάς», στα περισσότερα από τα οποία υπήρξε και δημιουργός. Επίσης έχει γράψει και πρωταγωνιστήσει σε πολλές θεατρικές παραστάσεις, ενώ έχει εργαστεί και ως ραδιοφωνική παραγωγός και παρουσιάστρια. Η προσωπικότητά της χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερο χιούμορ και κοινωνική παρατήρηση, συμβάλλοντας καθοριστικά στη σύγχρονη ελληνική κωμωδία.

1976 – Μπένεντικτ Κάμπερμπατς (Benedict Cumberbatch), Άγγλος ηθοποιός με διεθνή ακτινοβολία, ιδιαίτερα γνωστός για τον ρόλο του ως Σέρλοκ Χολμς στη βραβευμένη σειρά «Sherlock», με την οποία απέσπασε Έμμυ και παγκόσμια αναγνώριση. Γεννημένος στο Λονδίνο στις 19 Ιουλίου 1976, ξεχώρισε στη βρετανική σκηνή από τα πρώτα του βήματα σε θέατρο, κινηματογράφο και τηλεόραση. Στην ταινία «The Imitation Game» ενσάρκωσε τον Άλαν Τιούρινγκ, κατακτώντας υποψηφιότητα για Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου, ενώ στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα κυριαρχεί ως Doctor Strange στο Marvel Cinematic Universe. Τιμήθηκε με το βρετανικό παράσημο CBE και θεωρείται ένας από τους πιο ταλαντούχους και αναγνωρίσιμους ηθοποιούς της εποχής του.

Θάνατοι

1969 – Στράτης Μυριβήλης (φιλολογικό ψευδώνυμο του Ευστράτιου Σταματόπουλου), Έλληνας συγγραφέας από τους μεγάλους πεζογράφους της Γενιάς του ’30. Γεννήθηκε το 1890 (ή 1892) στη Συκαμιά Λέσβου και πολέμησε στους Βαλκανικούς πολέμους, στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία, εμπειρίες που διαμόρφωσαν το έργο του. Εμβληματικά του βιβλία το αντιπολεμικό «Η ζωή εν τάφω», η «Δασκάλα με τα χρυσά μάτια» και η «Παναγιά η Γοργόνα». Το ύφος του συνδυάζει ρεαλισμό, λυρισμό και αγάπη για την παράδοση και το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο. Πέθανε στην Αθήνα στις 19 Ιουλίου 1969

2010 – Σωκράτης Γκιόλιας, Έλληνας δημοσιογράφος, blogger και διευθυντής ραδιοφώνου. Ιδρυτικό μέλος του ενημερωτικού blog «troktiko» και διευθυντής του «Θέμα 9,89», διακρίθηκε για την πρωτοποριακή παρουσία του στη διαδικτυακή ενημέρωση. Δολοφονήθηκε στις 19 Ιουλίου 2010 έξω από το σπίτι του στην Ηλιούπολη από μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης «Σέχτα Επαναστατών», σε μια υπόθεση που συγκλόνισε το πανελλήνιο και παραμένει ανεξιχνίαστη, αναδεικνύοντας τη βία κατά της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα.

2021 – Τόλης Βοσκόπουλος, Έλληνας τραγουδιστής, συνθέτης, στιχουργός και ηθοποιός. Γεννήθηκε στην Κοκκινιά το 1940 και καθιερώθηκε ως μία από τις σπουδαιότερες μορφές του ελληνικού τραγουδιού με το προσωνύμιο «Πρίγκιπας». Η καριέρα του ξεκίνησε στο θέατρο το 1958 και στον κινηματογράφο το 1963, ενώ η επιτυχία του απογειώθηκε με το τραγούδι «Αγωνία» το 1968. Συνέβαλε σημαντικά στο λαϊκό τραγούδι για πάνω από πέντε δεκαετίες, αφήνοντας πλούσια δισκογραφία και διαχρονικές επιτυχίες. Απεβίωσε στις 19 Ιουλίου 2021, λίγες μέρες πριν από τα 81α γενέθλιά του, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ελληνική μουσική σκηνή

2021 – Γκέλυ Μαυροπούλου, Ελληνίδα ηθοποιός με μακρά και πολυσχιδή πορεία στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Γεννημένη στη Θεσσαλονίκη το 1932, κόρη των ηθοποιών Άγγελου Μαυρόπουλου και Μαρίκας Κρεβατά, υπήρξε πρωταγωνίστρια σε πάνω από 40 ταινίες – από κλασικές κωμωδίες μέχρι μελό του ’60. Στο θέατρο ξεχώρισε από νεοελληνική κωμωδία έως και το κλασικό ρεπερτόριο, ενώ έγραψε ιστορία στην τηλεόραση με τον «Άγνωστο Πόλεμο». Η επιτυχία της σημάδεψε ολόκληρες γενιές, ενώ ήταν ιδιαίτερα πολιτικοποιημένη και ενεργή στα καλλιτεχνικά συνδικαλιστικά. Έφυγε από τη ζωή στις 19 Ιουλίου 2021, σε ηλικία 88 ετών, αφήνοντας μία σπουδαία παρακαταθήκη στην ελληνική τέχνη

Εορτολόγιο

Γαρυφαλλιά, Δίας, Μακρίνα