Σαν σήμερα 10 Σεπτεμβρίου: Ο Αμπέμπε Μπικίλα γίνεται ο πρώτος μαύρος Αφρικανός με χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο

Σαν σήμερα, στις 10 Σεπτεμβρίου 1960, ένας σχεδόν άγνωστος Αιθίοπας τερμάτιζε ξυπόλητος κάτω από την Αψίδα του Κωνσταντίνου και γινόταν ο πρώτος μαύρος Αφρικανός που κατακτούσε χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες. Η νίκη του Αμπέμπε Μπικίλα δεν άλλαξε μόνο την ιστορία του Μαραθωνίου. Ήρθε στη Ρώμη, μόλις 25 χρόνια μετά την εισβολή της φασιστικής Ιταλίας στην πατρίδα του.

Το βράδυ της 10ης Σεπτεμβρίου 1960, οι δρόμοι της Ρώμης φωτίζονταν από πυρσούς. Ο Μαραθώνιος των Ολυμπιακών Αγώνων είχε αρχίσει στις 17:30, ώστε οι 69 αθλητές από 35 χώρες να αποφύγουν όσο γινόταν τη ζέστη, και θα ολοκληρωνόταν μετά τη δύση του ήλιου.

Ανάμεσά τους βρισκόταν ένας 28χρονος Αιθίοπας που οι περισσότεροι θεατές στην Ευρώπη δεν είχαν ακούσει ποτέ.

Ονομαζόταν Αμπέμπε Μπικίλα.

Και δεν φορούσε παπούτσια.

Γιατί έτρεξε ξυπόλητος

Η εικόνα του Μπικίλα να διασχίζει ξυπόλητος τους δρόμους της Ρώμης έγινε μία από τις διασημότερες στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Δεν επρόκειτο, όμως, για κάποιο τέχνασμα εντυπωσιασμού.

Υπό την καθοδήγηση του προπονητή του, Όνι Νίσκανεν, είχε συνηθίσει να προπονείται τόσο με παπούτσια όσο και ξυπόλητος στα υψίπεδα της Αιθιοπίας. Λίγο πριν από τον αγώνα στη Ρώμη, τα παπούτσια που δοκίμασε τού προκάλεσαν φουσκάλες και αποφάσισε ότι ήταν ασφαλέστερο να τρέξει χωρίς αυτά.

Ήταν μια επιλογή που στους αντιπάλους του ίσως έμοιαζε παράξενη. Για τον ίδιο ήταν απολύτως φυσική.

42 χιλιόμετρα στους δρόμους της Ρώμης

Η διαδρομή ήταν εντυπωσιακή. Οι δρομείς πέρασαν από μερικά από τα πλέον αναγνωρίσιμα σημεία της Ρώμης και, όταν έπεσε το σκοτάδι, εκατοντάδες στρατιώτες κρατούσαν πυρσούς κατά μήκος της διαδρομής.

Ο Μπικίλα δεν βιάστηκε να ξεχωρίσει. Σταδιακά πέρασε στις πρώτες θέσεις και βρέθηκε να οδηγεί μαζί με τον Μαροκινό Ράντι Μπεν Αμπντεσελάμ.

Στα 25 χιλιόμετρα οι δυο τους είχαν ήδη δημιουργήσει σημαντική διαφορά από τους υπόλοιπους. Στα 35 χιλιόμετρα παρέμεναν δίπλα δίπλα. Ο Μαραθώνιος είχε πλέον μετατραπεί σε μονομαχία δύο ανθρώπων.

Η αποφασιστική στιγμή ήρθε λίγο πριν από τον τερματισμό.

Περίπου 500 μέτρα πριν από το τέλος, στην Porta Capena, ο Μπικίλα επιτάχυνε. Ο Μαροκινός δεν κατάφερε να ακολουθήσει.

Δεν ήταν ένα τυχαίο σημείο.

Έτρεξε δίπλα σε ένα σύμβολο της κατοχής της πατρίδας του

Εκεί βρισκόταν τότε ο Οβελίσκος του Αξούμ, ένα μνημείο που οι Ιταλοί είχαν μεταφέρει από την Αιθιοπία στη Ρώμη μετά την εισβολή του φασιστικού καθεστώτος του Μπενίτο Μουσολίνι στη χώρα το 1935-1936.

Ο οβελίσκος αποτελούσε για δεκαετίες ένα εμφανές σύμβολο της ιταλικής αποικιοκρατικής κατάκτησης.

Και τώρα, σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, ένας Αιθίοπας περνούσε ξυπόλητος δίπλα του, στην τελική επίθεση για ένα ολυμπιακό χρυσό.

Η World Athletics σημειώνει ότι ο Μπικίλα αναγνώρισε το μνημείο και εκεί αύξησε τον ρυθμό του, αφήνοντας πίσω τον αντίπαλό του.

Ο συμβολισμός ήταν δύσκολο να αγνοηθεί.

Ο τερματισμός που έγραψε ιστορία

Λίγα λεπτά αργότερα, ο Αμπέμπε Μπικίλα πέρασε μόνος κάτω από την Αψίδα του Κωνσταντίνου, δίπλα στο Κολοσσαίο.

Το χρονόμετρο έδειξε:

2 ώρες, 15 λεπτά και 16,2 δευτερόλεπτα.

Ήταν η καλύτερη επίδοση στον κόσμο εκείνη την εποχή. Ο Μπεν Αμπντεσελάμ τερμάτισε δεύτερος σε 2:15:41,6 και ο Νεοζηλανδός Μπάρι Μαγκί τρίτος σε 2:17:18,2.

Πάνω απ’ όλα, όμως, ο Μπικίλα είχε πετύχει κάτι που ξεπερνούσε τα χρονόμετρα.

Έγινε ο πρώτος μαύρος Αφρικανός που κατέκτησε χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές αφρικανικές χώρες μόλις αποκτούσαν την ανεξαρτησία τους από τις ευρωπαϊκές αποικιακές δυνάμεις. Η επιτυχία του θεωρείται σήμερα ορόσημο για την άνοδο των δρομέων της Ανατολικής Αφρικής στον παγκόσμιο αθλητισμό.

Και δεν είχε τελειώσει.

Τέσσερα χρόνια αργότερα έκανε το αδιανόητο

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο το 1964, ο Μπικίλα επέστρεψε για να υπερασπιστεί τον τίτλο του.

Μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχε υποβληθεί σε εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας.

Αυτή τη φορά φορούσε παπούτσια.

Και κέρδισε ξανά.

Τερμάτισε σε 2:12:11,2, σημειώνοντας νέα παγκόσμια καλύτερη επίδοση και έγινε ο πρώτος αθλητής στην ιστορία που κατακτούσε δύο συνεχόμενα χρυσά μετάλλια στον Ολυμπιακό Μαραθώνιο.

Η εικόνα, όμως, που έμεινε για πάντα ήταν εκείνη της Ρώμης.

Ένας άγνωστος μέχρι τότε Αιθίοπας, χωρίς παπούτσια, να τρέχει μέσα στη νύχτα ανάμεσα στα μνημεία της πόλης που κάποτε υπήρξε πρωτεύουσα της αυτοκρατορικής δύναμης που είχε καταλάβει την πατρίδα του.

Στις 10 Σεπτεμβρίου 1960, ο Αμπέμπε Μπικίλα δεν κέρδισε απλώς έναν Μαραθώνιο. Άνοιξε έναν νέο δρόμο για τον αφρικανικό αθλητισμό — και τον διέσχισε ξυπόλητος.

Τι άλλο έγινε σαν σήμερα

1509: Ισχυρός σεισμός, εκτιμώμενου μεγέθους περίπου 7,2, πλήττει την Κωνσταντινούπολη. Η καταστροφή μένει γνωστή ως «Μικρή Ημέρα της Κρίσεως», προκαλώντας τσουνάμι, εκτεταμένες ζημιές και χιλιάδες θανάτους.

1898: Η αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Αυστρίας, γνωστή ως Σίσυ, δολοφονείται στη Γενεύη από τον Ιταλό αναρχικό Λουίτζι Λουκένι. Ο θάνατός της προκαλεί σοκ σε ολόκληρη την Ευρώπη.

1919: Υπογράφεται η Συνθήκη του Σεν Ζερμέν μεταξύ της Αυστρίας και των νικητών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η συμφωνία επισφραγίζει τη διάλυση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και αναδιαμορφώνει τον χάρτη της Κεντρικής Ευρώπης.

1944: Η Χίος απελευθερώνεται από τη γερμανική κατοχή, καθώς οι δυνάμεις των Ναζί αποχωρούν από το νησί, λίγες εβδομάδες πριν από την ολοκληρωτική αποχώρησή τους από την Ελλάδα.

1960: Ο Αιθίοπας Αμπέμπε Μπικίλα κερδίζει τον Μαραθώνιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης, τρέχοντας ξυπόλητος. Η ιστορική του νίκη τον καθιστά τον πρώτο μαύρο Αφρικανό που κατακτά χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο.

1977: Ο Τυνήσιος Χαμιντά Τζαντουμπί εκτελείται στη Μασσαλία και γίνεται ο τελευταίος άνθρωπος που θανατώνεται με γκιλοτίνα στη Γαλλία. Τέσσερα χρόνια αργότερα, η χώρα καταργεί τη θανατική ποινή.

1991: Οι Nirvana κυκλοφορούν το «Smells Like Teen Spirit», το τραγούδι που εκτοξεύει το συγκρότημα και μετατρέπει το grunge από σκηνή του Σιάτλ σε παγκόσμιο μουσικό φαινόμενο.

2009: Ο Γιώργος Παπανδρέου χρησιμοποιεί σε προεκλογική ομιλία τη φράση «λεφτά υπάρχουν». Η ατάκα θα μείνει στην ελληνική πολιτική ιστορία και θα τον ακολουθεί ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση που ξέσπασε τους επόμενους μήνες.

Γεννήσεις

1956 – Γιάννης Μπέζος, Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης και τραγουδιστής, από τις πιο χαρακτηριστικές φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου και της τηλεόρασης. Αναδείχθηκε με τις κωμικές σειρές «Οι Απαράδεκτοι», «Της Ελλάδος τα παιδιά» και «Εκείνες κι εγώ», ενώ διέπρεψε στο θέατρο με πρωταγωνιστικούς ρόλους σε κλασικά και σύγχρονα έργα. Ξεχωρίζει για το ιδιαίτερο υποκριτικό του στυλ και τη συμβολή του στη διαμόρφωση της ελληνικής κωμωδίας.

1960 – Κόλιν Φερθ (Colin Firth), Άγγλος ηθοποιός με διεθνή αναγνώριση, βραβευμένος με Όσκαρ για τον ρόλο του στη «Φωνή του Βασιλιά» (The King’s Speech). Ξεχώρισε ως κλασικός Mr. Darcy στην τηλεοπτική μεταφορά του «Περηφάνια και Προκατάληψη» (1995), πρωταγωνίστησε σε επιτυχίες όπως «Bridget Jones’s Diary», «Love Actually», «A Single Man» και «Mamma Mia!», και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Βρετανούς ηθοποιούς της σύγχρονης εποχής.

1968 – Γκάι Ρίτσι (Guy Ritchie), Άγγλος σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, κορυφαίος του σύγχρονου βρετανικού σινεμά. Ξεχώρισε για τον ιδιαίτερο ρυθμό, το γκανγκστερικό χιούμορ και τη μοντέρνα κινηματογραφική αφήγηση σε ταινίες όπως «Δύο Καπνισμένες Κάννες», «Η Αρπαχτή», «Sherlock Holmes» και «The Gentlemen». Έχει αφήσει το στίγμα του διεθνώς, πειραματίζεται με νέα project και αποτελεί σταθερή αξία της ποπ κουλτούρας.

Θάνατοι

1797 – Μαίρη Γουόλστονκραφτ (Mary Wollstonecraft), πρωτοπόρα φεμινίστρια, συγγραφέας και φιλόσοφος, από τις σημαντικότερες μορφές του Διαφωτισμού. Με το έργο της «A Vindication of the Rights of Woman» (1792) διατύπωσε το πρώτο συστηματικό επιχείρημα υπέρ των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των γυναικών. Οι ριζοσπαστικές ιδέες της επηρέασαν καθοριστικά το παγκόσμιο φεμινιστικό κίνημα· υπήρξε ακόμα μητέρα της Μαίρης Σέλλεϋ, συγγραφέα του «Φρανκεστάιν».

Εορτολόγιο

Μηνοδώρα, Μητροδώρα, Νυμφοδώρα

Παγκόσμιες Ημέρες – Επέτειοι

Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας