Στις 10 Ιουλίου 1985, γαλλικοί κομάντος βύθισαν στο λιμάνι του Όκλαντ το «Rainbow Warrior» της Greenpeace, σκοτώνοντας τον φωτογράφο Φερνάντο Περέιρα και προκαλώντας διεθνή κατακραυγή και σοβαρή διπλωματική κρίση ανάμεσα στη Γαλλία και τη Νέα Ζηλανδία. Η επίθεση, που στόχευε να εμποδίσει τις διαμαρτυρίες της οργάνωσης κατά των γαλλικών πυρηνικών δοκιμών στη Μουρουρόα, δεν ανέκοψε τη δράση της Greenpeace, αλλά ανέδειξε ακόμη περισσότερο τον αγώνα της για το περιβάλλον και έκανε το «Rainbow Warrior» σύμβολο της οικολογικής αντίστασης.
Πιο αναλυτικά
Στις 10 Ιουλίου 1985, δύο εκρήξεις στο λιμάνι του Όκλαντ στη Νέα Ζηλανδία βύθισαν το «Rainbow Warrior», το πλοίο-σύμβολο της Greenpeace. Από την επίθεση σκοτώθηκε ο Πορτογάλος φωτογράφος της οργάνωσης, Φερνάντο Περέιρα, 35 ετών.
Το πλοίο ετοιμαζόταν να ταξιδέψει προς τη γαλλική Πολυνησία, όπου η Greenpeace σχεδίαζε δράσεις διαμαρτυρίας κατά των γαλλικών πυρηνικών δοκιμών στην ατόλη Μουρουρόα. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, πράκτορες της γαλλικής μυστικής υπηρεσίας DGSE τοποθέτησαν δύο βόμβες στο κύτος του πλοίου. Η πρώτη έκρηξη προκάλεσε πανικό και η δεύτερη άνοιξε μεγάλο ρήγμα, οδηγώντας το «Rainbow Warrior» στον βυθό.
Ο Περέιρα είχε αρχικά καταφέρει να βγει από το πλοίο, όμως επέστρεψε για να πάρει τον φωτογραφικό εξοπλισμό και τα προσωπικά του αντικείμενα. Δεν πρόλαβε να διαφύγει. Ο θάνατός του μετατράπηκε σε σύμβολο της υπόθεσης και έδωσε στην επίθεση πολύ μεγαλύτερη διεθνή διάσταση.
Η γαλλική εμπλοκή αποκαλύφθηκε σταδιακά από τη νεοζηλανδική έρευνα. Δύο πράκτορες της DGSE, η Ντομινίκ Πριέρ και ο Αλέν Μαφάρ, συνελήφθησαν, παραδέχθηκαν την ενοχή τους για ανθρωποκτονία εξ αμελείας και καταδικάστηκαν σε δεκαετή κάθειρξη. Η υπόθεση προκάλεσε σοβαρή κρίση στις σχέσεις Γαλλίας και Νέας Ζηλανδίας, ενώ τελικά χρειάστηκε παρέμβαση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για τη διευθέτηση της διαφοράς μεταξύ των δύο χωρών.
Η επίθεση δεν σταμάτησε τη δράση της Greenpeace. Αντίθετα, έστρεψε τη διεθνή προσοχή στις πυρηνικές δοκιμές στον Ειρηνικό και ενίσχυσε το αντιπυρηνικό κίνημα στη Νέα Ζηλανδία και διεθνώς. Το «Rainbow Warrior» έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο της περιβαλλοντικής ακτιβιστικής δράσης και της σύγκρουσης ανάμεσα στην ειρηνική διαμαρτυρία και την κρατική ισχύ.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1774: Υπογράφεται η Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή ανάμεσα στη Ρωσία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, σηματοδοτώντας μια ιστορική καμπή για την Ανατολική Μεσόγειο. Η συνθήκη παραχωρεί στη Ρωσία το δικαίωμα ελεύθερης ναυσιπλοΐας στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, ενώ επιτρέπει στους Έλληνες πλοιοκτήτες να υψώνουν τη ρωσική σημαία στα πλοία τους. Αυτή η εξέλιξη δίνει στους Έλληνες σημαντικά εμπορικά προνόμια και προστασία, οδηγώντας σε ραγδαία ανάπτυξη της ελληνικής ναυτιλίας και εμπορίου. Τα νησιά του Αιγαίου, όπως η Ύδρα, οι Σπέτσες και τα Ψαρά, γνωρίζουν μεγάλη ακμή, καθώς οι Έλληνες εκμεταλλεύονται τις νέες δυνατότητες, ενισχύοντας την οικονομική και εθνική τους αυτοπεποίθηση και θέτοντας τα θεμέλια για την επερχόμενη Επανάσταση του 1821.
1908: Ξεσπά το κίνημα των Νεοτούρκων στην Τουρκία, το οποίο οδηγεί ένα χρόνο αργότερα στην εκθρόνιση του τελευταίου σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄.
1911: Κυκλοφορεί στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Μακεδονία», που θα εξελιχθεί σε ιστορικό έντυπο της Βόρειας Ελλάδας.
1913: Ο Ελληνικός Στρατός καταλαμβάνει τα στενά της Κρέσνας κατά τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο, εδραιώνοντας στρατηγικό πλεονέκτημα εντός βουλγαρικού εδάφους.
1920: Οι ελληνικές δυνάμεις προελαύνουν ραγδαία στην Ανατολική Θράκη και φτάνουν στην Αρκαδιούπολη, ενισχύοντας τις ελληνικές θέσεις στη Μικρασιατική Εκστρατεία.
1921: Ξεκινούν τα γεγονότα της «Ματωμένης Κυριακής» στο Μπέλφαστ, με τέσσερις μέρες αιματηρών συγκρούσεων ανάμεσα σε καθολικούς και προτεστάντες. Οι ταραχές αφήνουν πίσω τους 22 νεκρούς και εκατοντάδες κατεστραμμένα σπίτια, βυθίζοντας την πόλη στη βία και τον φόβο. Η «Ματωμένη Κυριακή» του Μπέλφαστ αποτελεί σημείο καμπής στη σύγκρουση της Βόρειας Ιρλανδίας, αναδεικνύοντας το βάθος του θρησκευτικού και πολιτικού διχασμού που θα ταλανίσει την περιοχή για δεκαετίες.
1925: Αρχίζει η περίφημη Δίκη των Πιθήκων στο Τενεσί, με κατηγορούμενο τον καθηγητή Τζον Σκόουπς επειδή δίδαξε τη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου, παραβιάζοντας τον τοπικό νόμο που απαγορεύει τη διδασκαλία της στα σχολεία. Η δίκη αυτή γίνεται σύμβολο της σύγκρουσης μεταξύ επιστήμης και θρησκευτικού συντηρητισμού και προκαλεί παγκόσμιο ενδιαφέρον, αναδεικνύοντας το ζήτημα της ελευθερίας της διδασκαλίας και της εξέλιξης των ιδεών στην αμερικανική κοινωνία.
1940: Αρχίζει η Μάχη της Αγγλίας, με τον Χίτλερ να επιχειρεί να συντρίψει τη Βρετανική Αεροπορία. Η μάχη θα διαρκέσει 114 ημέρες και θα εξελιχθεί σε σημείο καμπής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
1940: Συγκροτείται η κυβέρνηση του Βισί από τον στρατάρχη Πεταίν, που υποτάσσεται στη Ναζιστική Γερμανία, εγκαινιάζοντας μια σκοτεινή περίοδο για τη Γαλλία.
1943: Η ναζιστική Γερμανία διαπράττει το Ολοκαύτωμα του Κεφαλόβρυσου Ιωαννίνων, καίγοντας ζωντανούς 22 ανθρώπους.
1960: Στη Γαλλία διεξάγεται ο πρώτος τελικός του Κυπέλλου Εθνών Ευρώπης (νυν Euro). Η Σοβιετική Ένωση νικά 2-1 τη Γιουγκοσλαβία στην παράταση.
1962: Εκτοξεύεται ο Tellstar, ο πρώτος τηλεπικοινωνιακός δορυφόρος, εγκαινιάζοντας την εποχή των ζωντανών τηλεοπτικών μεταδόσεων ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ευρώπη.
1964: Η Μαίρη Κουάντ λανσάρει τη μίνι φούστα στο Λονδίνο, φέρνοντας επανάσταση στη μόδα της δεκαετίας του ’60. Το νέο αυτό ρούχο γίνεται σύμβολο χειραφέτησης και ελευθερίας για τις γυναίκες, αμφισβητώντας τα καθιερωμένα πρότυπα και εκφράζοντας τη δυναμική της νεανικής κουλτούρας. Η μίνι φούστα αλλάζει ριζικά την εικόνα της γυναίκας, ενθαρρύνοντας την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία, και καθιερώνεται ως εμβληματικό στοιχείο της μοντέρνας εποχής.
1970: Το Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών καταδικάζει μέλη της αντιδικτατορικής οργάνωσης «ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος» σε βαριές ποινές κάθειρξης.
1973: Οι Μπαχάμες αποκτούν ανεξαρτησία μετά από 300 χρόνια βρετανικής κυριαρχίας.
1976: Στο Σεβέζο της Ιταλίας, διαρροή διοξίνης από χημικό εργοστάσιο προκαλεί τεράστια οικολογική καταστροφή και χιλιάδες εκτοπίσεις.
1985: Γάλλοι κομάντος ανατινάζουν το πλοίο της Greenpeace «Rainbow Warrior» στο λιμάνι του Όκλαντ στη Νέα Ζηλανδία, με αποτέλεσμα τον θάνατο του φωτογράφου Φερνάντο Περέιρα και τη βύθιση του πλοίου. Η επιχείρηση, που οργανώθηκε από τη γαλλική μυστική υπηρεσία DGSE για να εμποδιστούν οι διαμαρτυρίες της Greenpeace κατά των πυρηνικών δοκιμών στη Γαλλική Πολυνησία, προκαλεί διεθνή κατακραυγή και σοβαρή διπλωματική κρίση μεταξύ Γαλλίας και Νέας Ζηλανδίας. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τη δύναμη των οικολογικών κινημάτων και τη σημασία της ειρηνικής διαμαρτυρίας, ενώ το «Rainbow Warrior» γίνεται παγκόσμιο σύμβολο του αγώνα για την προστασία του περιβάλλοντος.
2011: Η βρετανική εφημερίδα News of the World εκδίδει το τελευταίο της φύλλο έπειτα από 168 χρόνια, μετά το σκάνδαλο υποκλοπών που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων.
Γεννήσεις
1856 – Νίκολα Τέσλα, Σέρβος εφευρέτης, μηχανικός και φυσικός, από τους σημαντικότερους επιστήμονες του 19ου και 20ού αιώνα. Έγινε παγκοσμίως γνωστός για την ανακάλυψη του περιστρεφόμενου μαγνητικού πεδίου και την ανάπτυξη του συστήματος εναλλασσόμενου ρεύματος (AC), που αποτέλεσε τη βάση για τον εξηλεκτρισμό του πλανήτη. Εφηύρε το περίφημο πηνίο Τέσλα, συνέβαλε στην ανάπτυξη της ραδιοφωνίας και του ραντάρ, ενώ υπήρξε πρωτοπόρος στις ασύρματες επικοινωνίες. Η εκκεντρική του προσωπικότητα και οι τολμηρές του ιδέες –όπως η «ακτίνα θανάτου»– τον έκαναν θρύλο της επιστήμης και της λαϊκής κουλτούρας.
1871 – Μαρσέλ Προυστ, Γάλλος συγγραφέας, δοκιμιογράφος και κριτικός, ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 20ού αιώνα. Έγινε παγκοσμίως γνωστός για το μνημειώδες μυθιστόρημα-ποταμό «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο», που εκδόθηκε σε επτά τόμους και θεωρείται κορυφαίο έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Το έργο του χαρακτηρίζεται από βαθιά ψυχολογική ανάλυση, εσωτερικό μονόλογο και λεπτομερή αποτύπωση της μνήμης και των αισθήσεων.
1911 – Στρατής Τσίρκας, φιλολογικό ψευδώνυμο του Έλληνα συγγραφέα Γιάννη Χατζηανδρέα. Γεννήθηκε στο Κάιρο και υπήρξε από τους σημαντικότερους πεζογράφους της μεταπολεμικής ελληνικής λογοτεχνίας. Έγινε γνωστός για την τριλογία «Ακυβέρνητες Πολιτείες» και το έργο «Η χαμένη Άνοιξη». Το έργο του διακρίνεται για τον πολιτικό προβληματισμό, την κοινωνική ευαισθησία και το καινοτόμο ύφος. Το ψευδώνυμο «Τσίρκας» προέρχεται από παρατσούκλι του πατέρα του.
1950 – Προκόπης Παυλόπουλος, Έλληνας νομικός, πανεπιστημιακός και πολιτικός. Διετέλεσε Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας (2015–2020), βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας (1996–2014) και Υπουργός Εσωτερικών (2004–2009). Ξεχώρισε για τη συμβολή του στη δημόσια διοίκηση και το συνταγματικό δίκαιο, ενώ εξελέγη και τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών
1965 – Αλεξία, πρώην πριγκίπισσα της Ελλάδος, το πρώτο παιδί του τελευταίου βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄ και της Άννας-Μαρίας. Γεννήθηκε στην Κέρκυρα και υπήρξε διάδοχος του ελληνικού θρόνου μέχρι τη γέννηση του αδελφού της Παύλου. Μετά την κατάργηση της μοναρχίας, έζησε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, σπούδασε και εργάστηκε ως δασκάλα, ειδικευμένη στην εκπαίδευση παιδιών με ειδικές ανάγκες. Παντρεύτηκε τον Ισπανό Κάρλος Μοράλες και απέκτησε τέσσερα παιδιά. Από το 2024 είναι Ελληνίδα πολίτης, έχοντας παραιτηθεί από κάθε τίτλο εντός της Ελλάδας
1972 – Σοφία Βεργάρα, Κολομβιανή ηθοποιός, παραγωγός, μοντέλο και επιχειρηματίας. Έγινε διεθνώς γνωστή ως Γκλόρια Ντελγκέιντο-Πρίτσετ στη βραβευμένη σειρά «Modern Family», ρόλος που της χάρισε πολλαπλές υποψηφιότητες για Emmy και Χρυσή Σφαίρα. Ξεκίνησε την καριέρα της ως παρουσιάστρια στην ισπανόφωνη τηλεόραση και γρήγορα κατέκτησε το Χόλιγουντ, πρωταγωνιστώντας σε επιτυχημένες ταινίες όπως «Chef», «Hot Pursuit» και «Machete Kills». Θεωρείται μία από τις πιο καλοπληρωμένες ηθοποιούς της αμερικανικής τηλεόρασης και έχει διακριθεί ως επιχειρηματίας με δικές της σειρές ρούχων και αρωμάτων. Από το 2020 είναι κριτής στο «America’s Got Talent».
1980 – Τζέσικα Σίμπσον, Αμερικανίδα τραγουδίστρια, ηθοποιός και επιχειρηματίας. Έγινε γνωστή με το ντεμπούτο άλμπουμ της «Sweet Kisses» και το τραγούδι «I Wanna Love You Forever», ενώ ακολούθησαν επιτυχίες στην ποπ μουσική και συμμετοχές σε ταινίες όπως «The Dukes of Hazzard». Ξεχώρισε επίσης ως τηλεοπτική περσόνα στο ριάλιτι «Newlyweds: Nick and Jessica». Η σειρά μόδας της, «Jessica Simpson Collection», σημείωσε τεράστια εμπορική επιτυχία, καθιστώντας την μία από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες της αμερικανικής ποπ κουλτούρας.
Θάνατοι
2015 – Ομάρ Σαρίφ, Αιγύπτιος ηθοποιός διεθνούς φήμης, γνωστός για τους εμβληματικούς ρόλους του στις ταινίες «Ο Λόρενς της Αραβίας» και «Δόκτωρ Ζιβάγκο». Βραβεύτηκε με τρεις Χρυσές Σφαίρες και ένα Σεζάρ, ενώ υπήρξε υποψήφιος για Όσκαρ. Ξεχώρισε για τη γοητεία, το ταλέντο και την πολυπολιτισμική του παρουσία στο παγκόσμιο σινεμά. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έπασχε από Αλτσχάιμερ και αποσύρθηκε από την υποκριτική. Πέθανε στις 10 Ιουλίου 2015 στο Κάιρο, σε ηλικία 83 ετών
Εορτολόγιο
Αμαλία
