«Μέδουσα», «Ασπίδα του Αχιλλέα» και 12 μίλια: Η απάντηση της Αθήνας στη «Γαλάζια Πατρίδα»

Μία ημέρα μετά την τριμερή συνάντηση Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου, Αθήνα και Κάιρο πέρασαν από τη διπλωματία στην πράξη, με την έναρξη των πρώτων σεναρίων της μεγάλης στρατιωτικής άσκησης «Μέδουσα».

Η εξέλιξη αυτή ερμηνεύεται στην Αθήνα ως μήνυμα ότι η Αίγυπτος δεν φαίνεται, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να ευθυγραμμίζεται με τον άξονα Τουρκίας – Πακιστάν, παρά τις προσπάθειες της Άγκυρας να ενισχύσει τις περιφερειακές της συμμαχίες.

Την ίδια ώρα, στο επίκεντρο της ελληνικής στρατηγικής βρίσκονται οι επόμενες κινήσεις στο πεδίο της ενέργειας και της κυριαρχίας, με την Αθήνα να προετοιμάζει τη νομοθέτηση του αναθεωρητικού δόγματος της τουρκικής «Γαλάζιας Πατρίδας», αλλά και νέα βήματα ανατολικά της Κάσου για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Παράλληλα, επανέρχεται στο προσκήνιο το ζήτημα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, με το ενδεχόμενο αρχικής εφαρμογής σε επιλεγμένες περιοχές νότια της Κρήτης.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αλλάζει τα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο

Νέα διάσταση στις ισορροπίες της περιοχής δίνουν και οι επαφές Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ για τη δημιουργία της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ενός πολυεπίπεδου συστήματος αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας.

Στόχος του σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός ενιαίου αμυντικού πλέγματος που θα συνδέει τις δυνατότητες των τριών χωρών, προσφέροντας προστασία απέναντι σε σύγχρονες απειλές, όπως πύραυλοι, drones και αεροπορικές επιθέσεις.

Το Ισραήλ διαθέτει ήδη προηγμένα συστήματα αεράμυνας, ενώ η Κύπρος έχει προχωρήσει στην απόκτηση ορισμένων οπλικών συστημάτων που εντάσσονται στη γενικότερη αρχιτεκτονική που εξετάζει και η Ελλάδα.

Η τουρκική αντίδραση και η αντιπαράθεση για την «περικύκλωση»

Η Άγκυρα παρακολουθεί τις εξελίξεις υποστηρίζοντας ότι Ελλάδα και Κύπρος επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα δίκτυο στρατιωτικής περικύκλωσης της Τουρκίας.

Από ελληνικής πλευράς, ωστόσο, η απάντηση είναι ότι η περιφερειακή στρατιωτική συνεργασία αποτελεί αντίδραση στις επιλογές της Άγκυρας, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει στρατιωτική παρουσία σε σειρά χωρών και έχει ενισχύσει τη δράση της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην Αθήνα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στη στρατιωτική δραστηριότητα της Τουρκίας στην Ίμβρο, όπου σύμφωνα με ελληνικές εκτιμήσεις έχουν αναβαθμιστεί μονάδες καταδρομών και πεζοναυτών, αλλά και στην παρουσία του τουρκικού αποβατικού στόλου απέναντι από τα ελληνικά νησιά.

Παράλληλα, παραμένει ενεργό το τουρκικό casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, μια απειλή που η Αθήνα θεωρεί αντίθετη με το διεθνές δίκαιο.

Νέα φάση στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό

Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει πεδίο έντονου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, όπου στρατιωτικές ασκήσεις, ενεργειακά έργα και αμυντικές συμφωνίες συνδέονται πλέον άμεσα.

Η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει το δίκτυο συνεργασιών της με χώρες όπως η Αίγυπτος, η Κύπρος και το Ισραήλ, ενώ η Τουρκία συνεχίζει να προωθεί το δικό της στρατηγικό όραμα μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς οι κινήσεις γύρω από την Κάσο, τα 12 μίλια και τα νέα αμυντικά συστήματα θα αποτελέσουν δοκιμασία για τις ισορροπίες στην περιοχή.