Μάχη της Ηλεκτρικής: Η ανατίναξη που θα βύθιζε Αθήνα και Πειραιά στο σκοτάδι – Σαν σήμερα, 13 Οκτωβρίου

1307: Με εντολή του βασιλιά Φιλίππου Δ΄ της Γαλλίας συλλαμβάνονται μαζικά οι Ναΐτες Ιππότες, ανάμεσά τους ο Μέγας Διδάσκαλος Ζακ ντε Μολέ. Η 13η Οκτωβρίου 1307 συνδέθηκε αργότερα με τον θρύλο της «Παρασκευής και 13», αν και η ιστορική προέλευση της δεισιδαιμονίας δεν θεωρείται βέβαιη.

1930: Η Αλίκη Διπλαράκου, η πρώτη Ελληνίδα που είχε αναδειχθεί Μις Ευρώπη, καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στον διεθνή διαγωνισμό ομορφιάς που διεξάγεται στο Ρίο ντε Τζανέιρο.

1925 – Μάργκαρετ Θάτσερ (Margaret Thatcher), Αγγλίδα πολιτικός και η πρώτη γυναίκα που διετέλεσε πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου (1979–1990). Γνωστή ως «Σιδηρά Κυρία», υπήρξε ηγέτιδα του Συντηρητικού Κόμματος και εφάρμοσε μια σκληρή οικονομική και κοινωνική πολιτική, γνωστή ως «θατσερισμός», που περιλάμβανε ιδιωτικοποιήσεις, περιορισμό της συνδικαλιστικής δύναμης και έμφαση στην ελεύθερη αγορά. Ηγήθηκε της χώρας στον Πόλεμο των Φώκλαντ (1982) και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διεθνή σκηνή, συνεργαζόμενη στενά με τον Ρόναλντ Ρέιγκαν και αντιτασσόμενη στη Σοβιετική Ένωση. Παρά τις έντονες αντιπαραθέσεις που προκάλεσε, παραμένει μία από τις πιο επιδραστικές πολιτικές φυσιογνωμίες του 20ού αιώνα.

1934 – Νάνα Μούσχουρη, Ελληνίδα τραγουδίστρια με παγκόσμια καριέρα, που κατέκτησε το κοινό με τη χαρακτηριστική κρυστάλλινη φωνή της. Γεννημένη στην Αθήνα, σπούδασε στο Ωδείο Αθηνών και ξεκίνησε από το ελληνικό ελαφρό τραγούδι, για να εξελιχθεί σε διεθνές φαινόμενο με ρεπερτόριο που εκτείνεται από τη τζαζ και το γαλλικό σανσόν έως τη λαϊκή και κλασική μουσική. Με περισσότερες από 300 εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων σε πέντε γλώσσες, θεωρείται μία από τις πιο εμπορικά επιτυχημένες τραγουδίστριες όλων των εποχών. Συνεργάστηκε με κορυφαίους δημιουργούς, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Κουίνσι Τζόουνς, ενώ υπήρξε και ευρωβουλευτής. Η φωνή της έγινε πρεσβευτής της Ελλάδας σε ολόκληρο τον κόσμο.

1941 – Πολ Σάιμον (Paul Simon), Αμερικανός τραγουδοποιός και ερμηνευτής, γνωστός ως το μισό του θρυλικού ντουέτου «Simon & Garfunkel» μαζί με τον Άρτ Γκαρφάνκελ. Γεννημένος στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ, έγραψε κλασικά τραγούδια όπως τα «The Sound of Silence», «Bridge Over Troubled Water» και «Mrs. Robinson», που σημάδεψαν τη μουσική των ’60s. Μετά τη διάλυση του ντουέτου, ακολούθησε σόλο καριέρα με κορυφαία στιγμή το άλμπουμ «Graceland» (1986), όπου συνδύασε την αμερικανική φολκ με αφρικανικούς ήχους, κερδίζοντας βραβείο Grammy. Θεωρείται ένας από τους πιο καινοτόμους και ποιητικούς τραγουδοποιούς της γενιάς του, με καριέρα που εκτείνεται σε πάνω από έξι δεκαετίες.

1951 – Αντώνης Καφετζόπουλος, Έλληνας ηθοποιός, με πλούσια πορεία σε κινηματογράφο, τηλεόραση και θέατρο. Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, σπούδασε στην Αθήνα και καθιερώθηκε χάρη στο ξεχωριστό του ύφος και την ικανότητα να κινείται με άνεση ανάμεσα στην κωμωδία και το δράμα. Έγινε ιδιαίτερα αγαπητός στο ευρύ κοινό με τηλεοπτικές σειρές όπως «Κωνσταντίνου και Ελένης» και «Κόκκινος Κύκλος», ενώ στον κινηματογράφο βραβεύτηκε με Χρυσό Αλέξανδρο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για την ταινία Ακαδημία Πλάτωνος. Παράλληλα έχει αφήσει έντονο στίγμα στο θέατρο, με προσεγμένες επιλογές και απαιτητικούς ρόλους. Η πολυδιάστατη καριέρα του τον καθιέρωσε ως έναν από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της γενιάς του.

1960 – Βασίλης Λέκκας, Έλληνας τραγουδιστής με ξεχωριστή φωνή και λυρικό ύφος, που συνεργάστηκε με σπουδαίους δημιουργούς της ελληνικής μουσικής. Γεννημένος στην Αθήνα, αναδείχθηκε στη δεκαετία του ’80 χάρη στη συνεργασία του με τον Μάνο Χατζιδάκι, ο οποίος τον επέλεξε για ερμηνευτή στα έργα του. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με σημαντικούς συνθέτες όπως ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Σταμάτης Σπανουδάκης και ο Ηλίας Ανδριόπουλος, ερμηνεύοντας τραγούδια που συνδυάζουν το έντεχνο με το λυρικό στοιχείο. Η φωνή του, γεμάτη ευαισθησία και θεατρικότητα, τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο αξιόλογους ερμηνευτές της ελληνικής μουσικής σκηνής.

1964 – Παύλος Παυλίδης, Έλληνας τραγουδοποιός και μουσικός, εμβληματική μορφή της ελληνικής εναλλακτικής σκηνής. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, έγινε γνωστός ως frontman του συγκροτήματος «Ξύλινα Σπαθιά», που τη δεκαετία του ’90 σημάδεψε το ελληνικό ροκ με δίσκους όπως Ξεσσαλονίκη και Μια ματιά σαν βροχή. Από το 2000 ακολούθησε προσωπική πορεία, δημιουργώντας ένα ξεχωριστό ηχητικό και ποιητικό σύμπαν με τραγούδια όπως «Μικρή Πατρίδα» και «Άννα». Οι στίχοι του, γεμάτοι ευαισθησία και υπαρξιακό στοχασμό, σε συνδυασμό με τον ιδιαίτερο ήχο του, τον καθιέρωσαν ως μία από τις πιο επιδραστικές φωνές της σύγχρονης ελληνικής μουσικής.

1971 – Πύρρος Δήμας, Έλληνας αρσιβαρίστας, ένας από τους κορυφαίους αθλητές στην ιστορία του αθλήματος και σύμβολο του ελληνικού Ολυμπισμού. Γεννημένος στη Χειμάρρα της Βόρειας Ηπείρου, κατέκτησε τέσσερα Ολυμπιακά μετάλλια: τρία χρυσά (1992, 1996, 2000) και ένα χάλκινο (2004), χαρίζοντας ανείπωτη υπερηφάνεια στους Έλληνες. Με το πάθος, τη δύναμη και το χαμόγελό του, έγινε εθνικός ήρωας, ενώ φώναξε το ιστορικό «Για την Ελλάδα!» σηκώνοντας βάρη στην παγκόσμια κορυφή. Διακρίθηκε επίσης σε παγκόσμια και ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, πριν αφοσιωθεί στη διοίκηση του αθλήματος. Η πορεία του τον καθιέρωσε ως θρύλο της άρσης βαρών και ζωντανό σύμβολο αθλητικού ήθους.

1904 – Παύλος Μελάς, Έλληνας στρατιωτικός και ήρωας του Μακεδονικού Αγώνα. Γεννημένος το 1870 στη Μασσαλία, υπηρέτησε ως αξιωματικός του ελληνικού στρατού και αφιερώθηκε στην οργάνωση και ενίσχυση των ένοπλων σωμάτων που μάχονταν για την απελευθέρωση της Μακεδονίας από την οθωμανική κυριαρχία. Με το ψευδώνυμο «Μίκης Ζέζας» έδρασε στην περιοχή της Καστοριάς, εμψυχώνοντας τους κατοίκους και συντονίζοντας τις ελληνικές δυνάμεις απέναντι σε Οθωμανούς και βουλγαρικές ένοπλες ομάδες. Σκοτώθηκε σε συμπλοκή στη Στάτιστα (σημερινός Μελάς Καστοριάς) το 1904, σε ηλικία μόλις 34 ετών. Ο θάνατός του συγκλόνισε την Ελλάδα και τον κατέστησε σύμβολο θυσίας και πατριωτισμού.

2016 – Ντάριο Φο (Dario Fo), Ιταλός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός, κορυφαία μορφή του πολιτικού θεάτρου του 20ού αιώνα. Γεννημένος το 1926, ανέδειξε μέσα από τα έργα του τη σάτιρα, το γκροτέσκο και την κριτική απέναντι στην εξουσία, την Εκκλησία και την κοινωνική αδικία. Το εμβληματικό του έργο «Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού» (1970) θεωρείται κλασικό δείγμα θεάτρου που συνδυάζει το γέλιο με την πολιτική αφύπνιση. Το 1997 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας για το έργο του, που συνέχισε την παράδοση των μεσαιωνικών γελωτοποιών, δίνοντας φωνή στους καταπιεσμένους. Η δημιουργικότητα και το ανατρεπτικό του πνεύμα τον καθιέρωσαν ως μια παγκόσμια καλλιτεχνική και πολιτική συνείδηση.

2022 – Σταύρος Σαράφης, Έλληνας ποδοσφαιριστής και θρύλος του ΠΑΟΚ, με τον οποίο ταυτίστηκε σε όλη του την καριέρα. Γεννημένος το 1950 στη Δράμα, αγωνίστηκε ως επιθετικός και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες μορφές στην ιστορία του συλλόγου. Με την ασπρόμαυρη φανέλα σημείωσε πάνω από 130 γκολ στο πρωτάθλημα, οδηγώντας τον ΠΑΟΚ στην κατάκτηση του πρώτου πρωταθλήματος του 1976, καθώς και δύο Κυπέλλων Ελλάδας (1972, 1974). Υπήρξε διεθνής με την εθνική ομάδα, όπου κατέγραψε 32 συμμετοχές και 7 γκολ. Το πάθος, η αγωνιστικότητα και η πίστη του στον ΠΑΟΚ τον ανέδειξαν σε «σημαία» του συλλόγου και σε αγαπημένο ήρωα των φιλάθλων.