Καστελόριζο: Η οικογένεια με τα οκτώ παιδιά στην άκρη της Ελλάδας
Ο Νικόλας είναι ο μοναδικός εργαζόμενος της δεκαμελούς οικογένειας, ενώ οι γονείς περιγράφουν το αυξημένο κόστος των βασικών αγαθών και την απαιτητική καθημερινότητα στο απομακρυσμένο νησί

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Στο Καστελόριζο, ένα κυριακάτικο πρωινό, η Θεία Λειτουργία έφτανε προς το τέλος της και μια σκηνή στην εκκλησία ξεχώριζε ανάμεσα στους πιστούς. Οκτώ παιδιά, προσεγμένα και καλοντυμένα, περίμεναν το ένα δίπλα στο άλλο, υπομονετικά, για να μεταλάβουν τη Θεία Κοινωνία. Τα μεγαλύτερα βρίσκονταν κοντά στα μικρότερα και οι γονείς τους, με ηρεμία, φρόντιζαν να είναι όλα στη θέση τους.
Η σκηνή αυτή ήταν από εκείνες που μένουν στη μνήμη. Ξεχώριζε όχι μόνο επειδή σήμερα δεν συναντά κανείς συχνά μια τόσο πολυμελή οικογένεια, αλλά και επειδή τα μέλη της ζουν στο Καστελόριζο, σε ένα από τα πιο απομακρυσμένα σημεία της Ελλάδας. Εκεί, η καθημερινότητα έχει ιδιαίτερες δυσκολίες και κάθε παιδί έχει ξεχωριστή σημασία για το μέλλον του τόπου.
Την οικογένεια αποτελούν ο Νικόλας Μαλτέζος και η σύζυγός του, Κυριακή, μαζί με τα οκτώ παιδιά τους, ηλικίας από 15 ετών έως μόλις πέντε μηνών. Οι δύο γονείς έχουν επιλέξει να τα μεγαλώσουν στον τόπο όπου ζουν, μακριά από τις ανέσεις που προσφέρουν τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η εικόνα στην εκκλησία εκείνο το πρωί της Κυριακής οδήγησε σε συζήτηση με τους δύο γονείς. Μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αναφέρθηκαν στη ζωή τους, στις δυσκολίες και τις αγωνίες τους, αλλά και στη χαρά που τους δίνει κάθε μέρα η πολυμελής οικογένειά τους.
Ο Νικόλας Μαλτέζος μιλά ανοιχτά για όσα αντιμετωπίζει μια δεκαμελής οικογένεια στο Καστελόριζο. Η αγάπη του για τον τόπο και τα πλεονεκτήματα της ζωής σε ένα μικρό νησί είναι δεδομένα, ωστόσο η εικόνα αλλάζει όταν αναφέρεται στο κόστος της καθημερινότητας.
«Στο θέμα της διαβίωσης είναι πολύ πιο ωραία εδώ, δεν το συζητάμε. Αλλά όλα τα υπόλοιπα, τα ψώνια, είναι απλησίαστα στο Καστελόριζο», λέει χαρακτηριστικά.
Για τους γονείς οκτώ παιδιών, η κάλυψη ακόμη και των βασικών αναγκών απαιτεί καθημερινό οικονομικό υπολογισμό. Τρόφιμα, ρούχα, σχολικά είδη και προϊόντα για τα μικρότερα παιδιά έχουν αυξημένο κόστος, εξαιτίας της απόστασης του νησιού και των ιδιαίτερων συνθηκών ανεφοδιασμού του.
Στην οικογένεια εργάζεται μόνο ο Νικόλας, ενώ η Κυριακή έχει αναλάβει τα παιδιά και την οργάνωση του σπιτιού. Από τη συζήτηση μαζί της γίνεται σαφές πως αυτή η ευθύνη προϋποθέτει καθημερινή προσπάθεια, υπομονή και αποτελεσματικό προγραμματισμό.
Η Κυριακή περιγράφει την καθημερινότητα ως μητέρα οκτώ παιδιών
Η Κυριακή μιλά με ήρεμη φωνή, χωρίς να εξιδανικεύει τη ζωή της ή να αποσιωπά τις δυσκολίες. Περιγράφει απλά την καθημερινότητά της, όπως μια μητέρα που έχει συνηθίσει να καλύπτει πολλές διαφορετικές ανάγκες, διατηρώντας παράλληλα την αισιοδοξία της.
«Είναι δύσκολο, αλλά προχωράμε. Είναι και όμορφο και μοναδικό αυτό που έχουμε δημιουργήσει. Είναι η ίδια η ζωή», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η απάντηση της Κυριακής στην ερώτηση για το πώς μεγαλώνει οκτώ παιδιά αποδίδει, ίσως καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη περιγραφή, την καθημερινότητα της οικογένειάς της.
«Είναι ένας αγώνας συνέχεια, ένας αγώνας, δεν το συζητώ», αναφέρει.
Η προσπάθεια ξεκινά το πρωί και δεν τελειώνει παρά το βράδυ. «Το σχολείο τους, το φροντιστήριό τους, οι δραστηριότητες, τα ρούχα, το φαγητό, όλα αυτά έχουν έναν αγώνα. Πρέπει να υπάρχει ένα αυστηρό πρόγραμμα, με όρια, για να λειτουργήσει η οικογένεια. Αλλιώς δεν λειτουργεί», εξηγεί.
Από τα οκτώ παιδιά, τα πέντε φοιτούν ήδη σε σχολικές βαθμίδες: ένα είναι στο Λύκειο, δύο στο Δημοτικό και άλλα δύο στο Νηπιαγωγείο. Τα υπόλοιπα είναι μικρότερα, ενώ το νεότερο μέλος της οικογένειας είναι μόλις πέντε μηνών.
Για την Κυριακή, η συνεννόηση, η πειθαρχία και η αλληλοβοήθεια είναι αναγκαίες προϋποθέσεις για να λειτουργεί η ζωή μιας πολύτεκνης οικογένειας. Στην καθημερινότητα έχει μάθει να επινοεί λύσεις, ακόμη κι όταν κάποιοι άλλοι θα έβλεπαν μπροστά τους μόνο δυσκολίες.
Στην εκκλησία, το πρωινό της Κυριακής, ακόμη και το καροτσάκι του μωρού είχε διαμορφωθεί ώστε να καλύπτει τις ανάγκες όλων. Ένα ειδικό καλαθάκι ήταν στερεωμένο πάνω του και μετέφερε το μικρότερο παιδί. Με ποιον άλλο τρόπο θα μπορούσαν δύο γονείς να μετακινούν με ασφάλεια οκτώ παιδιά; Πρόκειται για πρακτικές διευθετήσεις που συχνά δεν γίνονται αντιληπτές, αλλά αποδεικνύονται πολύτιμες για μια μητέρα οκτώ παιδιών.
«Αν δεν ζεις κάτι, δεν μπορείς να σκεφτείς πώς να το κάνεις», λέει χαρακτηριστικά.
Κλείνει τη σκέψη της με λόγια που εκφράζουν τη στάση της απέναντι στη ζωή: «Αν βλέπεις τη ζωή θετικά, μπορείς να τη φτιάξεις με καλό τρόπο».
Η αισιοδοξία αυτή δεν σημαίνει πως λείπουν από την καθημερινότητα η κόπωση, οι ανησυχίες και τα εμπόδια. Η ίδια, όμως, έχει αποφασίσει να προσεγγίζει θετικά όσα αντιμετωπίζει και να αντλεί χαρά από την οικογενειακή ζωή.
Οκτώ παιδιά στο Καστελόριζο, ένα νησί που δυσκολεύεται να κρατήσει τους νέους
Η ζωή του Νικόλα και της Κυριακής Μαλτέζου αποκτά ξεχωριστό βάρος όταν εξεταστεί στο πλαίσιο των συνθηκών που επικρατούν στο Καστελόριζο.
Για ένα μικρό νησί στα σύνορα, η παραμονή των νέων είναι μια μόνιμη πρόκληση. Έτσι, η παρουσία μιας οικογένειας με οκτώ παιδιά δεν αποτελεί απλώς κάτι ασυνήθιστο, αλλά συνδέεται με το αν θα συνεχίσουν να υπάρχουν παιδιά στα σχολεία, νέοι άνθρωποι και ελπίδα για το μέλλον του τόπου.
Όπως λέει ο Νικόλας, στο Καστελόριζο έχει εγκατασταθεί και άλλη οικογένεια με πέντε παιδιά, καθώς εκεί εργάζεται ο πατέρας.
Παράλληλα, υπογραμμίζει πως η μόνιμη εγκατάσταση στο Καστελόριζο δεν είναι εύκολη απόφαση για μια οικογένεια με πολλά παιδιά.
«Είναι δύσκολο μια πολύτεκνη οικογένεια να μείνει εδώ πέρα. Γιατί όλα είναι με καπέλο. Ό,τι και να πάρεις», τονίζει.
Η συγκεκριμένη δυσκολία εντάσσεται σε ένα γενικότερο πρόβλημα: το ακριβό κόστος ζωής, οι λίγες επαγγελματικές δυνατότητες και η μεγάλη απόσταση από τα αστικά κέντρα συχνά αποθαρρύνουν τους νέους από το να παραμείνουν.
Κατά την άποψή του, χρειάζεται μεγαλύτερη κρατική υποστήριξη για τους ανθρώπους που επιλέγουν να παραμένουν στα μικρά νησιά.
Για τα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης που ψηφίστηκαν πρόσφατα, εκτιμά ότι θα προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια στους κατοίκους του Καστελόριζου.
«Θα είναι μια μεγάλη ανάσα για τα σπίτια και τις οικογένειες στο Καστελόριζο. Όχι μόνο για μένα που έχω τόσα παιδιά, αλλά για οποιονδήποτε κάτοικο του νησιού», σημειώνει.
Πρέπει να υπάρχει κίνητρο για να μείνει ένας νέος στο νησί
Ο Νικόλας θα ήθελε τα παιδιά του να συνεχίσουν τη ζωή τους στον τόπο τους. Δεν παραγνωρίζει, ωστόσο, ότι η επιλογή αυτή δεν μπορεί να τους επιβληθεί.
Εφόσον κάποιο από τα παιδιά του αποφασίσει να φύγει για σπουδές ή για να βρει καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές, εκείνος δεν πρόκειται να το εμποδίσει.
«Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι το ίδιο», λέει, αποδεχόμενος ότι καθένα από τα παιδιά του πρέπει να ακολουθήσει τη δική του πορεία.
Κύριο μέλημά του είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε η ζωή στο Καστελόριζο να αποτελεί ουσιαστική επιλογή και όχι μια συνεχή δοκιμασία.
«Πρέπει να υπάρξει ένα κίνητρο για να παραμείνει ένας νέος στο νησί», επισημαίνει.
Χωρίς διαθέσιμες δουλειές, επαγγελματικές προοπτικές και ουσιαστική οικονομική ενίσχυση, εξηγεί, είναι δύσκολο να περιμένει κανείς από έναν νέο να ζήσει σε έναν τόσο απομακρυσμένο τόπο.
Δεν πρόκειται για μια γενική, θεωρητική αναφορά στη νησιωτική ζωή, αλλά για την αγωνία ενός πατέρα οκτώ παιδιών, που αναλογίζεται ήδη το μέλλον της οικογένειάς του.
Η εικόνα της οικογένειας στο Καστελόριζο που μένει αξέχαστη
Η συνάντηση με τον Νικόλα και την Κυριακή Μαλτέζου ολοκληρώνεται, όμως η σκηνή από εκείνη την Κυριακή στο Καστελόριζο εξακολουθεί να μένει στη σκέψη.
Μέσα στην εκκλησία, οκτώ παιδιά περιμένουν ήσυχα και υπομονετικά να κοινωνήσουν, ντυμένα όμορφα. Στο πλευρό τους βρίσκονται οι γονείς τους, που πασχίζουν κάθε μέρα να τους εξασφαλίσουν όσα χρειάζονται, σε ένα μέρος όπου οι δυσκολίες είναι συχνές.
Οι Μαλτέζοι δεν επιδιώκουν να προβληθούν ως πρότυπο ούτε περιγράφουν τη ζωή τους σαν να μην έχει προβλήματα. Αντιθέτως, μιλούν χωρίς περιστροφές για τα εμπόδια, τα έξοδα της καθημερινότητας, την προσπάθεια της μητέρας στο σπίτι και την ανάγκη για ουσιαστική ενίσχυση των οικογενειών στα ακριτικά νησιά.
Υπάρχει, βέβαια, και η όμορφη όψη της καθημερινότητάς τους: ένα σπίτι γεμάτο παιδιά, με φωνές, γέλια και στιγμές κάθε μεγέθους καθώς η οικογένεια μεγαλώνει. Οι δύο γονείς αντλούν ικανοποίηση και, παρότι κουράζονται, εξακολουθούν να βλέπουν τη ζωή με αισιοδοξία.
Στο Καστελόριζο, οι αποστάσεις από την υπόλοιπη Ελλάδα παραμένουν μεγάλες, ενώ οι άνθρωποι είναι κοντά μεταξύ τους. Εκεί, ο Νικόλας και η Κυριακή μεγαλώνουν τα οκτώ παιδιά τους, μαζί με τα οκτώ διαφορετικά όνειρά τους.
Κανείς δεν μπορεί να ξέρει ποιο δρόμο θα πάρει στο μέλλον το κάθε παιδί: αν θα παραμείνει στο νησί, αν θα αναζητήσει σπουδές αλλού ή αν θα γυρίσει κάποτε για να φτιάξει τη δική του οικογένεια.
Οι γονείς τους, πάντως, γνωρίζουν πως σήμερα έχουν αποφασίσει να διαμορφώσουν τη ζωή τους εκεί, παρότι αντιμετωπίζουν αντιξοότητες.
Ίσως η πιο ισχυρή εικόνα από το ακριτικό Καστελόριζο να είναι αυτή: όχι μόνο η ελληνική σημαία στην άκρη της χώρας ή τα πολύχρωμα σπίτια με θέα στη θάλασσα, αλλά και τα οκτώ παιδιά που μεγαλώνουν στον τόπο αυτό.
Με την ίδια τους την παρουσία, τα οκτώ παιδιά υπενθυμίζουν ότι το μέλλον των μικρών νησιών στηρίζεται πάνω απ’ όλα στους ανθρώπους που επιλέγουν να κατοικούν σε αυτά.





