Στις 27 Οκτωβρίου 1922, περίπου 20.000 Ιταλοί φασίστες ξεκινούν την πορεία τους προς τη Ρώμη, σε μια επιχείρηση που έμεινε γνωστή στην Ιστορία ως η «Πορεία προς τη Ρώμη». Επιδίωξή τους είναι η ανατροπή της κυβέρνησης και η ανάδειξη του Μπενίτο Μουσολίνι στην εξουσία. Η προσπάθεια καταλήγει επιτυχώς, όχι όμως με τον τρόπο που αργότερα περιέγραψε η φασιστική προπαγάνδα. Ο Μουσολίνι δεν πήρε μέρος στην πορεία, ενώ ο ιταλικός στρατός είχε τη δυνατότητα να καταστείλει τους εξεγερμένους. Δεν επικράτησε, τελικά, στο πεδίο της μάχης: την εξουσία τού την παρέδωσε ο ίδιος ο βασιλιάς.

Το 1922 η Ιταλία δοκιμάζεται από σοβαρή κοινωνική και πολιτική κρίση. Αξιοποιώντας την ανεργία, την οικονομική αβεβαιότητα και τις κοινωνικές εντάσεις, ο Μουσολίνι συγκροτεί τους διαβόητους «μελανοχίτωνες». Οι παραστρατιωτικές αυτές ομάδες στρέφονται κατά σοσιαλιστών, συνδικαλιστών και πολιτικών αντιπάλων, με τις αρχές συχνά να ανέχονται τις επιθέσεις τους.

Σε μεγάλη συγκέντρωση στη Νάπολη, στις 24 Οκτωβρίου, ο Μουσολίνι γνωστοποιεί την πρόθεσή του να κινηθεί κατά της πρωτεύουσας. Έπειτα από τρεις ημέρες, χιλιάδες μελανοχίτωνες παίρνουν τον δρόμο για τη Ρώμη, ενώ άλλες ομάδες καταλαμβάνουν δημόσια κτίρια σε πόλεις της Ιταλίας.

Ο Μουσολίνι, ωστόσο, βρίσκεται στο Μιλάνο και όχι κοντά στην επικείμενη σύγκρουση. Ο ιστορικός Φούλβιο Καμμαράνο, από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, αναφέρει ότι είχε εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο να διαφύγει στην Ελβετία, σε περίπτωση αποτυχίας της επιχείρησης.

Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου σημειώνεται η καθοριστική εξέλιξη: η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Λουίτζι Φάκτα αποφασίζει να κηρύξει κατάσταση πολιορκίας, προκειμένου να κινητοποιήσει τον στρατό εναντίον των φασιστών.

Ο Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄ δεν δέχεται να υπογράψει το σχετικό διάταγμα. Στη Ρώμη βρίσκονται περίπου 28.400 στρατιώτες, την ώρα που οι μελανοχίτωνες έχουν σοβαρές ελλείψεις σε εξοπλισμό και οργάνωση. Παρά τα δεδομένα αυτά, οι δύο πλευρές δεν συγκρούονται στρατιωτικά.

Ποιοι λόγοι οδήγησαν τον βασιλιά στην άρνηση; Οι ιστορικοί έχουν αναφέρει ως πιθανές εξηγήσεις τον κίνδυνο εμφυλίου πολέμου, την αγωνία για την επιβίωση της μοναρχίας, αλλά και την εκτίμηση ότι ο Μουσολίνι θα μπορούσε να επαναφέρει την πολιτική σταθερότητα.

Μετά την παραίτηση της κυβέρνησης Φάκτα, ο βασιλιάς απευθύνει πρόσκληση στον Μουσολίνι στις 29 Οκτωβρίου να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο μελλοντικός δικτάτορας φτάνει από το Μιλάνο στη Ρώμη με τρένο, στις 30 Οκτωβρίου, έχοντας ήδη κατοχυρώσει την εξουσία. Η παρέλαση των φασιστών, με πανηγυρικό χαρακτήρα, γίνεται στη συνέχεια, όταν η πολιτική έκβαση έχει ήδη καθοριστεί.

Στην αρχή ο Μουσολίνι σχηματίζει κυβέρνηση συνεργασίας. Από το 1925, όμως, προχωρά ανοιχτά στην εδραίωση της δικτατορίας του, καταργώντας τις πολιτικές ελευθερίες και θέτοντας την αντιπολίτευση εκτός δράσης.

Η «Πορεία προς τη Ρώμη» αποτέλεσε οργανωμένη απόπειρα εκφοβισμού και πολιτικής βίας, όχι μια ακίνδυνη μπλόφα. Η επικράτηση του φασισμού στηρίχθηκε τόσο στη δράση των μελανοχιτώνων όσο και στις επιλογές όσων είχαν τη δυνατότητα να τους ανακόψουν.

Άλλα γεγονότα που σημειώθηκαν σαν σήμερα

312: Η χριστιανική παράδοση αναφέρει ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος βλέπει όνειρο ή όραμα, στο οποίο εμφανίζεται θεϊκό σημάδι, λίγο πριν από τη Μάχη της Μουλβίας Γέφυρας. Η φράση «Εν τούτω νίκα» συνδέθηκε με τη διήγηση που διαμορφώθηκε αργότερα.

1904: Αρχίζει να λειτουργεί η πρώτη υπόγεια γραμμή του Μετρό της Νέας Υόρκης. Το γεγονός σηματοδοτεί την απαρχή ενός από τα μεγαλύτερα και πιο γνωστά δίκτυα αστικών συγκοινωνιών παγκοσμίως.

1922: Χιλιάδες φασίστες μελανοχίτωνες ξεκινούν την κινητοποίηση για την ανάληψη της εξουσίας από τον Μπενίτο Μουσολίνι, στην «Πορεία προς τη Ρώμη». Τρεις ημέρες αργότερα, ο Μουσολίνι διορίζεται πρωθυπουργός της Ιταλίας, εξέλιξη που ανοίγει τον δρόμο προς τη φασιστική δικτατορία.

1951: Για τρίτη φορά αναλαμβάνει την πρωθυπουργία της Ελλάδας ο Νικόλαος Πλαστήρας. Σχηματίζει κυβέρνηση συνεργασίας, με αντιπρόεδρο τον Σοφοκλή Βενιζέλο, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από έντονες μετεμφυλιακές αντιθέσεις.

1960: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, πρωθυπουργός της χώρας, εγκαινιάζει στη Θεσσαλονίκη το Καυτανζόγλειο Στάδιο. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται τα εγκαίνια του Αλεξανδρείου Μελάθρου και των εγκαταστάσεων του Ναυτικού Ομίλου Θεσσαλονίκης.

1962: Κατά την κορύφωση της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας, αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος τύπου U-2 καταρρίπτεται και ο πιλότος του, Ρούντολφ Άντερσον, σκοτώνεται. Οι σχέσεις ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης φτάνουν σε εξαιρετικά κρίσιμο σημείο.

1969: Στο Κογκρέσο ασκείται κριτική στον Αμερικανό πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον, επειδή ανέθεσε χωρίς διαγωνισμό έργο εκατομμυρίων δολαρίων στον Ελληνοαμερικανό επιχειρηματία Τομ Πάπας, ο οποίος είχε στηρίξει την προεκλογική του εκστρατεία.

1970: Ο εισαγγελέας κρίνει ότι το «Ντιρλαντά» είναι δημοτικό τραγούδι, βάζοντας τέλος στη διαμάχη του Διονύση Σαββόπουλου με τον Καλύμνιο σφουγγαρά Παντελή Γκίνη για την πατρότητά του.

1997: Η δραχμή πιέζεται έντονα από την ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία έχει ξεκινήσει από το Χονγκ Κονγκ και εξαπλώνεται. Για να στηρίξει το νόμισμα, η Τράπεζα της Ελλάδος διαθέτει περίπου ένα δισεκατομμύριο δολάρια.

2017: Το κοινοβούλιο της Καταλονίας προχωρά σε μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας από την Ισπανία. Η Μαδρίτη απαντά αμέσως, απομακρύνει την περιφερειακή κυβέρνηση και αναλαμβάνει τον άμεσο έλεγχο της περιοχής.

2018: Στο Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ, ένοπλος επιτίθεται στη συναγωγή Tree of Life και σκοτώνει 11 ανθρώπους. Ήταν η φονικότερη αντισημιτική επίθεση στην ιστορία της χώρας.

Γεννήσεις

1934 – Γιώργος Κωνσταντίνου, Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος, από τις πιο αγαπημένες φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Ξεχώρισε για το μοναδικό του χιούμορ, την αμεσότητα και το υποκριτικό του εύρος, τόσο σε κωμικούς όσο και σε δραματικούς ρόλους. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός από τις κλασικές ταινίες του ελληνικού σινεμά, όπως «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» και «Ξύπνα Βασίλη», που άφησαν εποχή.

1952 – Ρομπέρτο Μπενίνι (Roberto Benigni), Ιταλός ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης, γνωστός για την ταινία «Η ζωή είναι ωραία» («La vita è bella»), για την οποία τιμήθηκε με Όσκαρ Α΄ ανδρικού ρόλου και Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Με χαρακτηριστικό συνδυασμό χιούμορ και ανθρωπιάς, ο Μπενίνι κατάφερε να μιλήσει για το Ολοκαύτωμα με συγκινητικό και πρωτότυπο τρόπο. Ξεχωρίζει επίσης για τον εκρηκτικό του χαρακτήρα και το πάθος του για την ιταλική λογοτεχνία, ιδιαίτερα τον Δάντη.

1956 – Μπάμπης Τσέρτος, Έλληνας τραγουδιστής με ιδιαίτερη αγάπη στο ρεμπέτικο και το παραδοσιακό τραγούδι. Ξεκίνησε τη δισκογραφική του πορεία τη δεκαετία του ’80 και συνεργάστηκε με σημαντικούς συνθέτες και ερμηνευτές, όπως η Δόμνα Σαμίου και η Σωτηρία Λεονάρδου. Η χαρακτηριστική, αυθεντική φωνή του και η βαθιά γνώση του λαϊκού ρεπερτορίου τον έχουν καθιερώσει ως έναν από τους πιο γνήσιους εκφραστές της ελληνικής μουσικής παράδοσης.

1971 – Θοδωρής Ζαγοράκης, Έλληνας ποδοσφαιριστής, αρχηγός της Εθνικής ομάδας που κατέκτησε το Euro 2004. Αγωνίστηκε ως μέσος και διακρίθηκε για το πάθος, την ηγετική του παρουσία και τη συνέπειά του στο γήπεδο. Αναδείχθηκε πολυτιμότερος παίκτης του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, γράφοντας ιστορία στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Μετά το τέλος της καριέρας του, ασχολήθηκε με τη διοίκηση του ΠΑΟΚ και διετέλεσε ευρωβουλευτής.

Θάνατοι

939 – Έθελσταν (Æthelstan), βασιλιάς των Άγγλων και πρώτος μονάρχης που ενοποίησε την Αγγλία υπό μία κυριαρχία. Ανήκε στη δυναστεία των Ουεσέξ και κυβέρνησε από το 924 έως τον θάνατό του το 939. Υπήρξε ικανός στρατηγός και νομοθέτης, ενισχύοντας τα θεμέλια του αγγλικού βασιλείου και προωθώντας την εκπαίδευση και τη χριστιανική πίστη. Η νίκη του στη Μάχη του Μπρούνενμπουργκ το 937 εδραίωσε την κυριαρχία του και θεωρείται ορόσημο για τη δημιουργία της Αγγλίας.

2009 – Έλλη Παππά, Ελληνίδα δημοσιογράφος, συγγραφέας και αγωνίστρια της Αριστεράς. Υπήρξε σύντροφος του Νίκου Μπελογιάννη, με τον οποίο μοιράστηκε την κοινή τους πολιτική δράση και τη φυλάκιση κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Καταδικάστηκε σε θάνατο, όμως η ποινή της δεν εκτελέστηκε λόγω εγκυμοσύνης. Μετέπειτα αφιερώθηκε στη συγγραφή και στη δημοσιογραφία, υπερασπιζόμενη με συνέπεια τις ιδέες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

2013 – Λου Ριντ (Lou Reed), Αμερικανός τραγουδοποιός και ηγετική μορφή των Velvet Underground, από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες του ροκ. Με το χαρακτηριστικό, αφηγηματικό του ύφος και στίχους που αποτύπωναν τη σκοτεινή πλευρά της Νέας Υόρκης, επηρέασε γενιές μουσικών. Η σόλο καριέρα του περιλαμβάνει εμβληματικά τραγούδια όπως το «Walk on the Wild Side». Υπήρξε πρωτοπόρος της εναλλακτικής σκηνής και σύμβολο της καλλιτεχνικής ελευθερίας.

Εορτολόγιο

Νέστωρ, Πρόκλος και Πρόκλα

Εθνικές επέτειοι και γιορτές

Παγκόσμια Ημέρα Εργοθεραπείας
Παγκόσμια Ημέρα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς