Το Υπουργείο Εσωτερικών ετοιμάζει αλλαγές που θα επιτρέπουν την εξ αποστάσεως δήλωση βασικών ληξιαρχικών πράξεων, όπως γεννήσεων, γάμων, θανάτων και βαπτίσεων, με στόχο να μειωθεί η ταλαιπωρία και η γραφειοκρατία. Οι διαδικασίες θα γίνονται ψηφιακά από γιατρούς, ιερείς ή αρμόδιους υπαλλήλους, ενώ διευκολύνεται και η ηλεκτρονική εξουσιοδότηση πολιτών, ιδιαίτερα για όσους ζουν στο εξωτερικό, σε ένα σύστημα που αναμένεται να αποσυμφορήσει σημαντικά τα ληξιαρχεία και τις προξενικές αρχές.
Πιο αναλυτικά
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που οι πολίτες εξυπηρετούνται από τα ληξιαρχεία φέρνει πολύ σύντομα το Υπουργείο Εσωτερικών, με στόχο τον δραστικό περιορισμό της ταλαιπωρίας και της γραφειοκρατίας. Το βασικό σχέδιο προβλέπει ότι μια σειρά από διαδικασίες που μέχρι σήμερα απαιτούσαν φυσική παρουσία θα μπορούν πλέον να ολοκληρώνονται ψηφιακά, χωρίς μετακινήσεις και αναμονές.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να τεθεί το σχετικό νομοσχέδιο σε δημόσια διαβούλευση ώστε να μπορούν πολύ πιο εύκολα και χωρίς φυσική παρουσία στις υπηρεσίες οι πολίτες να δηλώνουν ηλεκτρονικά, εξ αποστάσεως, βασικά ληξιαρχικά γεγονότα όπως γεννήσεις, γάμους και θανάτους. Πολλές από αυτές τις διαδικασίες πλέον θα γίνονται με μερικά κλικ από τον υπολογιστή μας, χωρίς να μεταβαίνουμε στα ληξιαρχεία.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αλλαγή που επέρχεται στις δηλώσεις θανάτου, μια διαδικασία που μέχρι σήμερα επιβάρυνε τους συγγενείς και από ψυχολογική άποψη αλλά και από άποψη ταλαιπωρίας. Με το νέο σύστημα, η καταχώριση θα γίνεται ψηφιακά από τον γιατρό ή τον ιατροδικαστή που εκδίδει το πιστοποιητικό θανάτου, χωρίς να απαιτείται η παρουσία των συγγενών στο ληξιαρχείο.
Αντίστοιχα, για τα πιο ευχάριστα γεγονότα, για τους γάμους και τις βαφτίσεις δηλαδή, τη διαδικασία θα μπορεί να ολοκληρώνει απευθείας ο ιερέας που τέλεσε το μυστήριο. Για τους δε πολιτικούς γάμους, η δήλωση θα γίνεται αυτόματα από τον αρμόδιο υπάλληλο, χωρίς επιπλέον ενέργειες από το ζευγάρι. Αλλαγές όμως έρχονται στο ίδιο πλαίσιο και στα σύμφωνα συμβίωσης και τα διαζύγια. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τόσο η σύναψη όσο και η λύση τους θα μπορούν να πραγματοποιούνται ψηφιακά, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο και τις απαιτούμενες διαδικασίες.
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο είναι η διευκόλυνση στην εκπροσώπηση των πολιτών. Μέχρι σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο. Με τις νέες ρυθμίσεις, οι πολίτες θα μπορούν να εξουσιοδοτούν τρίτους ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή μέσω ΚΕΠ, ενώ για όσους βρίσκονται στο εξωτερικό θα αναγνωρίζονται και μεταφρασμένα έγγραφα από άλλες χώρες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους Έλληνες του εξωτερικού, οι οποίοι συχνά αναγκάζονται να απευθύνονται σε προξενεία ή να περιμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα μέχρι να ολοκληρωθούν οι υποθέσεις τους. Με την ψηφιοποίηση, πολλές από αυτές τις διαδικασίες θα μπορούν να γίνονται άμεσα, χωρίς φυσική παρουσία.
Τα στοιχεία δείχνουν και το μέγεθος της αλλαγής. Μόνο στο διάστημα από 1η Ιανουαρίου έως τις αρχές Μαΐου του 2026 καταχωρίστηκαν συνολικά 83.548 ληξιαρχικές πράξεις σε όλη τη χώρα. Από αυτές:
– 44.834 αφορούσαν δηλώσεις θανάτου
– 21.766 δηλώσεις γέννησης
– 6.141 γάμους
– 5.004 διαζύγια
– 5.803 σύμφωνα συμβίωσης
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν πόσοι πολίτες εξυπηρετούνται καθημερινά από τα ληξιαρχεία και πόσο σημαντικό είναι να απλοποιηθούν οι διαδικασίες. Ο στόχος του υπουργείου Εσωτερικών είναι διττός: από τη μία να μειωθεί η ανάγκη φυσικής παρουσίας στις υπηρεσίες και από την άλλη να επιταχυνθούν οι διαδικασίες που συνδέονται με σημαντικές στιγμές της ζωής των πολιτών.
Η μετάβαση στο ψηφιακό σύστημα εκτιμάται ότι θα μειώσει τις επισκέψεις στα ληξιαρχεία, θα περιορίσει τον χρόνο αναμονής και θα αποσυμφορήσει τόσο τις δημοτικές υπηρεσίες όσο και τα προξενεία στο εξωτερικό.
