Την επιθυμία του να δει τον Αδριανό Γολέμη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με την ελληνική σημαία, εξέφρασε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου. Η δήλωση έγινε σε σημερινή συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο, όπου παρουσιάστηκε η προετοιμασία της ελληνικής συμμετοχής σε επανδρωμένη αποστολή και η ανάπτυξη εθνικής διαστημικής στρατηγικής.
«Ανυπομονώ να δω τον Αδριανό με την ελληνική σημαία στο στήθος, στον Διαστημικό Σταθμό», είπε ο κ. Παπαστεργίου, σημειώνοντας πως η παρουσία της Ελλάδας στο Διάστημα συνδέεται με τη δημιουργία υποδομών, την ενδυνάμωση της επιστημονικής έρευνας και τις νέες προοπτικές για την εγχώρια τεχνολογική βιομηχανία.
Η αποστολή έχει προγραμματιστεί για το δεύτερο εξάμηνο του 2027, ενώ η ακριβής ημερομηνία εκτόξευσης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Η αναχώρηση για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αναμένεται να γίνει από τη Φλόριντα με σκάφος Dragon της SpaceX. Η παραμονή του Έλληνα συμμετέχοντα υπολογίζεται σε περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες.
Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι «Η Ελλάδα σήμερα αρχίζει και αποκτά υποδομές πολύ σημαντικές για όλες τις χώρες», εντάσσοντας την αποστολή στη γενικότερη προσπάθεια της χώρας να αναβαθμίσει τη θέση της στον διαστημικό τομέα.
Η προετοιμασία του Αδριανού Γολέμη για τη διαστημική αποστολή
Γιατρός με περίπου οκτώ χρόνια εμπειρίας στην υποστήριξη αστροναυτών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) είναι ο Αδριανός Γολέμης.
Έχει ασχοληθεί με την ιατρική υποστήριξη διαστημικών αποστολών και είναι εξοικειωμένος με τις απαιτήσεις της προετοιμασίας, αλλά και της παραμονής, σε ένα περιβάλλον υψηλών απαιτήσεων.
Στο βιογραφικό του περιλαμβάνεται ακόμη ένας χρόνος στην Ανταρκτική, όπου έζησε σε συνθήκες απομόνωσης και περιορισμένης πρόσβασης σε υποδομές.
Εκπαίδευση στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί μέρος της προετοιμασίας για την αποστολή. Παράλληλα, ο συμμετέχων εξοικειώνεται με τις διαδικασίες που είναι απαραίτητες για την ασφαλή πτήση και την εκτέλεση των επιστημονικών δραστηριοτήτων.
Με βάση τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, στο πλήρωμα αναμένεται να ενταχθούν και άλλοι Ευρωπαίοι αστροναύτες.
Η ελληνική διαστημική αποστολή αναζητά την ονομασία της
Ένα από τα ζητήματα που εξετάζονται στο πλαίσιο των προετοιμασιών είναι η ονομασία της ελληνικής διαστημικής αποστολής. Στόχος είναι να αποκτήσει ξεχωριστή ταυτότητα, συνδεδεμένη με τη συμμετοχή της Ελλάδας στο Διάστημα.
Η απόφαση για το όνομα εντάσσεται και στην προσπάθεια η αποστολή να αποκτήσει απήχηση σε ευρύτερα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας.
Τα 40 πειράματα της ελληνικής συμμετοχής στον Διαστημικό Σταθμό
Το επιστημονικό πρόγραμμα που προγραμματίζεται για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αποτελεί βασικό σκέλος της ελληνικής συμμετοχής. Κατά την προετοιμασία κατατέθηκαν 40 προτάσεις πειραμάτων, με αντικείμενα από διαφορετικούς τομείς έρευνας και τεχνολογικών εφαρμογών.
Στις θεματικές συγκαταλέγονται η φυσιολογία, η βιολογία και η χημεία, η συμπεριφορά υλικών σε συνθήκες μικροβαρύτητας, καθώς και δοκιμές τεχνολογιών και συστημάτων επικοινωνίας. Η επιστημονική αξιολόγηση, οι τεχνικοί όροι και οι απαιτούμενες εγκρίσεις για δραστηριότητες στον Διαστημικό Σταθμό θα καθορίσουν ποια πειράματα θα επιλεγούν τελικά.
Μελέτες σε περιβάλλον μικροβαρύτητας μπορούν να δώσουν στοιχεία που είναι δύσκολο να παραχθούν στη Γη και να ανοίξουν δρόμους για νέες έρευνες και τεχνολογικές εφαρμογές. Ταυτόχρονα, η εμπλοκή ελληνικών ερευνητικών ομάδων μπορεί να ενισχύσει τους δεσμούς πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων.
Η προετοιμασία καλύπτει επίσης πρακτικά ζητήματα της καθημερινότητας στο Διάστημα. Για την επιλογή των γευμάτων που θα είναι δυνατό να καταναλώνονται κατά την παραμονή στον Διαστημικό Σταθμό, έχουν δοκιμαστεί περίπου 200 είδη τροφίμων.
Ο σχεδιασμός της εθνικής διαστημικής στρατηγικής έως το 2035
Η συμμετοχή της Ελλάδας στην αποστολή αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδίου για την ανάπτυξη της διαστημικής δραστηριότητας της χώρας έως το 2035. Βασικό εργαλείο είναι το πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0, ύψους 350 εκατ. ευρώ, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιείται από κοινού με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Οι δορυφορικές υποδομές έχουν εφαρμογές σε πολλούς τομείς: από την πολιτική προστασία και την καταγραφή φυσικών καταστροφών μέχρι την επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών, τη γεωργία ακριβείας και τις ασφαλείς επικοινωνίες. Τα συστήματα αυτά μπορούν επίσης να καλύψουν ανάγκες ασφάλειας και άμυνας.
Για την Ελλάδα, η ανάπτυξη τέτοιων δυνατοτήτων είναι ιδιαίτερα σημαντική. Τα δορυφορικά δεδομένα μπορούν να συμβάλουν στον έγκαιρο εντοπισμό κινδύνων, στην καλύτερη διαχείριση κρίσεων και στην αναβάθμιση των υπηρεσιών δημόσιων και ιδιωτικών φορέων.
Ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε την ανάγκη τόνωσης της εγχώριας παραγωγής. Βάσει του σχεδιασμού που παρουσιάστηκε, επιδιώκεται τουλάχιστον το 50% της παραγωγής που σχετίζεται με το πρόγραμμα να γίνεται στην Ελλάδα, ενισχύοντας την εγχώρια τεχνογνωσία και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Οι επενδύσεις της Open Cosmos και της ICEYE στην Ελλάδα
Στην ανάπτυξη του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος εντάσσονται και οι παραγωγικές μονάδες που έχουν ανακοινώσει ότι αναπτύσσουν στην Ελλάδα οι εταιρείες Open Cosmos και ICEYE.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν προβλέπουν δυναμικότητα έως 400 δορυφόρων τον χρόνο για την Open Cosmos και έως 150 για την ICEYE. Πρόκειται για τον σχεδιαζόμενο παραγωγικό όγκο και όχι για επιβεβαιωμένη ετήσια παραγωγή από την έναρξη λειτουργίας των εγκαταστάσεων.
Η κατασκευή παραγωγικών υποδομών δύναται να ενδυναμώσει τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αλυσίδες παραγωγής, να διευκολύνει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και να δημιουργήσει περισσότερες προοπτικές απασχόλησης σε έναν κλάδο υψηλής τεχνολογίας.
Στόχος είναι η χώρα να προχωρήσει πέρα από τη χρήση δορυφορικών υπηρεσιών και να αναπτύξει σταδιακά δικές της δυνατότητες στον σχεδιασμό, στην κατασκευή και στην αξιοποίηση διαστημικών συστημάτων.
Εκπαιδευτικές δράσεις και επικοινωνία από τον Διαστημικό Σταθμό
Η αποστολή περιλαμβάνει και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες. Στις δράσεις που εξετάζονται είναι να επικοινωνήσει ο Αδριανός Γολέμης με σχολεία στην Ελλάδα μέσω ερασιτεχνικού ασυρμάτου από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Για να πραγματοποιηθεί, θα πρέπει να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες εγκρίσεις και να ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Εξετάζεται ακόμη η διεξαγωγή εκπαιδευτικού πειράματος στο οποίο θα συμμετέχουν μαθητές. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να γνωρίσουν οι νέοι στην πράξη πώς σχεδιάζεται και εκτελείται ένα επιστημονικό πείραμα υπό συνθήκες μικροβαρύτητας.
Η γνωριμία με μια επανδρωμένη διαστημική αποστολή μπορεί να ενθαρρύνει τους μαθητές να ασχοληθούν με τις επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά. Με αυτόν τον τρόπο συνδέονται η εθνική διαστημική στρατηγική, η εκπαίδευση και η καλλιέργεια δεξιοτήτων, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
