Καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: Ελληνική αντι-NAVTEX ως απάντηση της Αθήνας στην Τουρκία

Με αντι-NAVTEX απάντησε η Αθήνα στην τουρκική ναυτική οδηγία, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης. Η τουρκική οδηγία είχε εκδοθεί νωρίτερα το ίδιο βράδυ και αφορούσε το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo. Το σκάφος είχε φύγει από το λιμάνι του Ηρακλείου λίγο μετά τις 18:00, με στόχο να πραγματοποιήσει έρευνες για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector (GSI).

Η Αθήνα απέρριψε την τουρκική NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo», τονίζοντας ότι η συγκεκριμένη οδηγία δεν έχει ισχύ. Η απάντηση της Ελλάδας εκδόθηκε στις 22:05 UTC στις 10 Νοεμβρίου 2026, δηλαδή στις 00:05 της 11ης Νοεμβρίου, ώρα Ελλάδας. Οι ελληνικές Αρχές, μέσω του σταθμού Ηρακλείου, ανέφεραν ότι σημαντικό μέρος της θαλάσσιας περιοχής όπου σχεδιάζονται οι εργασίες βρίσκεται εντός της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδας. Επισήμαναν ακόμη πως το γαλλικό σκάφος διεξάγει τις έρευνες με άδεια των αρμόδιων ελληνικών υπηρεσιών.

Τι προβλέπει η ελληνική Αντι-NAVTEX:

Μήνυμα NAVTEX με αριθμό FA76-1127/26 μεταδόθηκε από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό και αφορά έρευνες για την τοποθέτηση του υποθαλάσσιου καλωδίου του έργου «Great Sea Interconnector» (GSI), το οποίο έχει αναγνωριστεί από την ΕΕ ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος. Τις εργασίες θα εκτελέσει το υπό γαλλική σημαία σκάφος «VB ABEILLE MARENGO» (MMSI: 228505700, IMO: 9388613), ακολουθώντας γραμμές που ενώνουν καθορισμένες συντεταγμένες. Οι γραμμές που παρατίθενται στη συνέχεια, σε σημαντικό μέρος τους, βρίσκονται εντός της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδας. Τα όρια αυτά ορίζονται από το διεθνές δίκαιο και τον εθνικό νόμο 4001/2011, με πλήρη τήρηση των αντίστοιχων νομικών πλαισίων.

ΥΠΕΞ: Η Ελλάδα και η Κύπρος έδωσαν τις άδειες για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου

Διπλωματικές πηγές δήλωσαν νωρίτερα ότι το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo» διεξάγει έρευνες μόνο με την έγκριση των ελληνικών και κυπριακών Αρχών, απαντώντας στην πρόσφατη τουρκική NAVTEX. Όπως διευκρίνισαν, η γαλλική εταιρεία ζήτησε τις απαιτούμενες άδειες αποκλειστικά από την Αθήνα και τη Λευκωσία και δεν απευθύνθηκε στην Άγκυρα για έγκριση.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η ελληνική ναυτική οδηγία είχε ήδη γνωστοποιήσει τη διαδρομή που επρόκειτο να ακολουθήσει το ερευνητικό σκάφος. Έτσι, οι συντεταγμένες των προγραμματισμένων εργασιών είχαν δημοσιοποιηθεί πριν από την αντίστοιχη τουρκική ανακοίνωση.

Με βάση τα στοιχεία αυτά, η ελληνική πλευρά αναφέρει ότι το «Abeille Marengo» ξεκίνησε την αποστολή του και συνεχίζει να την εκτελεί σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν ανακοινώσει οι αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες.

Η Αθήνα απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί τουρκικής έγκρισης

Όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, η τουρκική ανακοίνωση εκδόθηκε μετά τον απόπλου του γαλλικού πλοίου. Η πορεία του, άλλωστε, είχε γνωστοποιηθεί νωρίτερα με την ελληνική NAVTEX.

Οι ίδιες πηγές εξηγούν ότι η έκδοση της τουρκικής οδηγίας σε μεταγενέστερο χρόνο δεν αλλάζει τον προγραμματισμό των ερευνών ούτε το καθεστώς αδειοδότησής τους.

Η Αθήνα δίνει έμφαση και στο ότι στο τουρκικό κείμενο δεν γίνεται αναφορά σε αίτημα της γαλλικής εταιρείας για άδεια. Για τον λόγο αυτό απορρίπτει την παρουσίαση της τουρκικής παρέμβασης ως παροχής «συγκατάθεσης» και επισημαίνει ότι δεν ζητήθηκε ποτέ τέτοια έγκριση από την Άγκυρα.

Η Ελλάδα προαναγγέλλει απάντηση στην Τουρκία με βάση το διεθνές δίκαιο

Το υπουργείο Εξωτερικών προσανατολίζεται σε περαιτέρω διπλωματικές κινήσεις για την τουρκική NAVTEX. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά αρμόδιες πηγές, «θα ακολουθήσει η προσήκουσα βάσει διεθνούς δικαίου αντίδραση της ελληνικής πλευράς».

Η Τουρκία δημοσιοποίησε την αναγγελία το βράδυ της Τρίτης 10 Νοεμβρίου. Το γαλλικό «Abeille Marengo» είχε ήδη αναχωρήσει από το Ηράκλειο νωρίτερα, προκειμένου να εκτελέσει τις αναγκαίες θαλάσσιες αποτυπώσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Στην τουρκική αναγγελία αναφέρεται ότι οι εργασίες γίνονται σε περιοχή που η Άγκυρα χαρακτηρίζει «τουρκική υφαλοκρηπίδα». Παράλληλα, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι υπάρχει συντονισμός με τις τουρκικές υπηρεσίες.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι οι έρευνες του πλοίου πραγματοποιούνται με εγκρίσεις από την Ελλάδα και την Κύπρο και χωρίς συμμετοχή της Τουρκίας στη διαδικασία αδειοδότησης.

Η υπόθεση φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις διαφωνίες Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ συνεχίζονται οι προπαρασκευαστικές εργασίες του Great Sea Interconnector.

Παπασταύρου στη Βουλή: Η Τουρκία επικαλείται συγκατάθεση που δεν ζήτησε

Στη συζήτηση στη Βουλή παρενέβη για τις κινήσεις της Άγκυρας και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έπειτα από ερωτήματα που έθεσαν κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης.

Κατά τον υπουργό, η Τουρκία εμφανίζεται να εγκρίνει δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου, παρότι η εταιρεία που εκτελεί τις εργασίες δεν υπέβαλε ποτέ σχετικό αίτημα στις τουρκικές Αρχές.

Απευθυνόμενος προς τα μέλη της Βουλής, ο κ. Παπασταύρου δήλωσε:

«Μην πέφτετε στην παγίδα. Η Τουρκία έβγαλε μια NAVTEX, έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να της ζητηθεί από την εταιρεία. Δείτε το κείμενο: δεν υπάρχει σε κανένα σημείο αναφοράς ότι η εταιρεία ζήτησε άδεια από την Τουρκία. Ο λόγος είναι ότι δεν υπέβαλε τέτοιο αίτημα. Η γαλλική εταιρεία ζήτησε άδεια εργασιών αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Και πριν από λίγες ώρες, το πλοίο απέπλευσε —νομίζω ότι υπήρχε εθνική ενότητα— για τις βυθομετρήσεις ενόψει της πόντισης, στηριζόμενο μόνο στην ελληνική NAVTEX. Εκεί δημοσιοποιούνται οι συντεταγμένες»

Ο κ. Παπασταύρου επανήλθε κατόπιν στο θέμα, επισημαίνοντας ότι η πορεία του πλοίου δημοσιοποιήθηκε μόνο με την ελληνική αναγγελία και πως η γαλλική εταιρεία δεν έχει απευθυνθεί στην Τουρκία με αίτημα.

«Η πορεία του πλοίου κατέστη δημόσια βάσει της ελληνικής NAVTEX. Και έρχεται η Τουρκία, χωρίς να υπάρχει τέτοιο αίτημα, να δίνει μια συγκατάθεση χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε όχληση από τη γαλλική εταιρεία. Να είναι ξεκάθαρο. Δεν υπήρξε αίτημα από τη γαλλική εταιρεία. Το πλοίο βγήκε στη βάση μιας NAVTEX από την Ελλάδα και μόνο. Καμία άλλη NAVTEX δεν έχει εκδοθεί βάσει του αιτήματος γαλλικής εταιρείας. Να είμαστε ξεκάθαροι».

Το γαλλικό ερευνητικό κατευθύνεται προς την Κάρπαθο για να συνεχίσει τις εργασίες

Λίγο μετά τις 18:00 την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo» έφυγε από το Ηράκλειο με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Η αποστολή αποτελεί μέρος της προετοιμασίας για την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης και Κύπρου.

Η Great Sea Interconnector Α.Ε. και ο ΑΔΜΗΕ ανέφεραν ότι πριν αρχίσουν οι θαλάσσιες έρευνες θα γίνει η αναγκαία τεχνική προετοιμασία, προκειμένου να ελεγχθεί η σωστή λειτουργία των οργάνων και των συστημάτων του πλοίου. Οι εργασίες θα ακολουθήσουν τις ναυτικές οδηγίες που έχουν δημοσιεύσει οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές υπηρεσίες.

Το πλοίο «Abeille Marengo», που χρησιμοποιείται από τη Nexans, αναμένεται να εργαστεί ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου. Στην ίδια περιοχή είχαν διακοπεί οι αντίστοιχες εργασίες το καλοκαίρι του 2024.

Στόχος της νέας αποστολής είναι να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες χαρτογραφήσεις του θαλάσσιου πυθμένα και να συγκεντρωθούν τα στοιχεία για τον σχεδιασμό της διαδρομής του ηλεκτρικού καλωδίου.

Πριν μεταβεί στην περιοχή των ερευνών, το πλοίο θα περάσει από δοκιμές βαθμονόμησης του εξοπλισμού, οι οποίες είναι γνωστές ως calibration tests. Θα ελεγχθεί η ακρίβεια των αισθητήρων και των μετρητικών συστημάτων, ενώ εκτιμάται ότι η διαδικασία θα διαρκέσει περίπου ένα εικοσιτετράωρο.

Η ελληνική αντι-NAVTEX εκδόθηκε ενώ το γαλλικό ερευνητικό βρισκόταν ήδη εν πλω. Η Αθήνα τονίζει ότι η αποστολή διεξάγεται με τις προβλεπόμενες εγκρίσεις της Ελλάδας και της Κύπρου και απορρίπτει κάθε αναφορά σε ανάγκη τουρκικής άδειας.