Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026, στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων, το «1ο Φόρουμ Ιατρικής Ευθύνης & Δικαιοσύνης 2026 – Medical Justice Forum», που διοργάνωσε ο Ελληνικός Σχηματισμός του Παγκόσμιου Οργανισμού Πολιτιστικής Διπλωματίας (IACD).
Το Φόρουμ αποτέλεσε μια σημαντική επιστημονική και θεσμική πρωτοβουλία, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι εκπροσώπους της ιατρικής κοινότητας, της Δικαιοσύνης, του ασφαλιστικού κλάδου, της ακαδημαϊκής κοινότητας, φορέων υγείας και της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο την ανάπτυξη ενός ουσιαστικού διαλόγου γύρω από την ιατρική ευθύνη, την απονομή δικαιοσύνης, την αποζημίωση και την υποστήριξη των παθόντων. Την παρουσίαση της εκδήλωσης συντόνισε η δημοσιογράφος, Ρίτσα Μπιζόγλη.
Κατά την έναρξη των εργασιών στον χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Σχηματισμού του Παγκόσμιου Οργανισμού Πολιτιστικής Διπλωματίας, Ανδρέας Ρετζούλας, υπογράμμισε ότι η ιατρική ευθύνη και η απονομή δικαιοσύνης αποτελούν κορυφαίες προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον ταχύτατης τεχνολογικής εξέλιξης. Τόνισε ότι, παρά τις μεγάλες δυνατότητες που προσφέρουν η τεχνητή νοημοσύνη και η καινοτομία στον χώρο της υγείας, στο επίκεντρο κάθε πολιτικής, θεσμικής και επιστημονικής πρωτοβουλίας πρέπει να παραμένει ο άνθρωπος και η προστασία της αξιοπρέπειάς του. Αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενών, επαγγελματιών υγείας και θεσμών, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση των προκλήσεων της ιατρικής ευθύνης απαιτεί διεθνή συνεργασία, διεπιστημονικό διάλογο και κοινή προσήλωση στις αρχές της δικαιοσύνης, της ασφάλειας των ασθενών και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης Αθηναγόρας Σουπουρτζής, υπογράμμισε ότι το ζήτημα του ιατρικού σφάλματος, της δικαιοσύνης, της αποζημίωσης και της υποστήριξης των παθόντων υπερβαίνει τα στενά όρια της νομικής και ιατρικής επιστήμης, αγγίζοντας τον πυρήνα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Τόνισε ότι η προστασία του ασθενούς, η λογοδοσία όσων ασκούν εξουσία και η αποκατάσταση της διαρρηγμένης εμπιστοσύνης αποτελούν θεμελιώδεις αρχές τόσο της κανονικής παράδοσης της Εκκλησίας όσο και της σύγχρονης έννομης τάξης, ενώ επισήμανε την ανάγκη διαμόρφωσης ενός σαφούς και αποτελεσματικού πλαισίου ευθύνης απέναντι στις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η τεχνολογική εξέλιξη στον χώρο της υγείας. Παράλληλα, συνεχάρη τους διοργανωτές για την πρωτοβουλία και ευχήθηκε οι εργασίες του Φόρουμ να συμβάλουν στην προαγωγή μιας δικαιότερης, αποτελεσματικότερης και περισσότερο ανθρωποκεντρικής προσέγγισης της ιατρικής ευθύνης.
Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Dr. Αντώνιος Αυγερινός, υπογράμμισε ότι η συνεργασία και οι κοινές δράσεις με τον παγκόσμιο οργανισμό διευρύνονται συνεχώς σε πολλαπλά επίπεδα, με το συγκεκριμένο Φόρουμ να αποτελεί μια σημαντική αφετηρία για την περαιτέρω ανάπτυξή τους. Παράλληλα, τόνισε χαρακτηριστικά ότι «η υγεία αποτελεί τον καθρέφτη του πολιτισμού μιας χώρας και το πραγματικό μέτρο του σεβασμού στην αξία της ανθρώπινης ζωής». Αναφέρθηκε, επίσης, στη μακρόχρονη προσφορά του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, ο οποίος συμπληρώνει 149 χρόνια αδιάλειπτης ανθρωπιστικής δράσης, με επίκεντρο την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης.
Τον κύκλο των χαιρετισμών ολοκλήρωσε ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Ιωάννης Χατζηθεοδοσίου, ο οποίος ανέδειξε την εμπιστοσύνη ως το πολυτιμότερο κεφάλαιο κάθε επαγγελματικής και κοινωνικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης, επισημαίνοντας ότι δεν συνιστά απλώς ένα χρηματοοικονομικό εργαλείο, αλλά έναν ουσιαστικό μηχανισμό προστασίας τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για τους ασθενείς. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, ως βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Οι κορυφαίες παρεμβάσεις και οι κρίσιμες προκλήσεις της ιατρικής ευθύνης
Οι εργασίες του Φόρουμ αναπτύχθηκαν μέσα από πέντε εξειδικευμένα θεματικά πάνελ. Στο πάνελ «Ιατρική Ευθύνη & Κλινική Πράξη», ο Πλαστικός Χειρουργός Dr. Ιωάννης Λύρας, διευκρίνισε ότι ο ιατρός δεν έχει, εκ του νόμου, υποχρέωση να εγγυηθεί την απόλυτη ίαση, καθώς η ιατρική επιστήμη έχει εγγενείς περιορισμούς, αντιθέτως, οφείλει να τηρεί με ακρίβεια τους κανόνες και τα καθιερωμένα πρωτόκολλα της ιατρικής πρακτικής. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «το ιατρικό σφάλμα προϋποθέτει ζημία και απόδειξη παράβασης συγκεκριμένων επιστημονικών κανόνων», διακρίνοντας έτσι το πραγματικό ιατρικό λάθος από την αναπόφευκτη βιολογική εξέλιξη ή τις φυσιολογικές παρενέργειες μιας θεραπευτικής πράξης. Τη συζήτηση εμπλούτισε ο κ. Σκεύος Πουλάς, Διευθυντής της Νευροχειρουργικής Κλινικής του Metropolitan General, ο οποίος εστίασε στον κίνδυνο της υπερβολικής εμπιστοσύνης στην τεχνολογία, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη μαγνητική τομογραφία. Υπογράμμισε ότι, παρότι η τεχνολογία αποτελεί πολύτιμο διαγνωστικό εργαλείο, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει την κλινική εξέταση, την ιατρική κρίση και την άμεση επαφή με τον ασθενή, ώστε να αποφεύγονται σφάλματα στη διάγνωση.
Στο πάνελ «Νομική Διαδικασία & Δικαιώματα Ασθενών», οι Γεώργιος Παπαγεωργίου αλλά και με την παρέμβαση του Ιωάννη Χατζόγλου, παρουσίασαν το ισχύον νομικό πλαίσιο, τις διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης σε υποθέσεις ιατρικής ευθύνης, καθώς και τις εγγυήσεις προστασίας των δικαιωμάτων των ασθενών. Ο Αρεοπαγίτης, κ. Γεώργιος Παπαγεωργίου, ανέλυσε με συστηματικό τρόπο πρόσφατη νομολογία, επισημαίνοντας ότι η αμελής συμπεριφορά εντοπίζεται όταν υπάρχει απόκλιση από τις γενικά παραδεδεγμένες αρχές της ιατρικής επιστήμης. Παράλληλα, κατηγοριοποίησε τα ιατρικά σφάλματα σε πέντε βασικούς άξονες —ανάληψης, οργανωτικό, τεχνικό, διαγνωστικό και θεραπευτικής αστοχίας— αναδεικνύοντας ταυτόχρονα το φαινόμενο της αμυντικής ιατρικής, το οποίο οδηγεί συχνά σε αύξηση άσκοπων εξετάσεων και επιβάρυνση του συστήματος υγείας. Από την πλευρά του, ο Αντεισαγγελέας Εφετών, κ. Ιωάννης Χατζόγλου, αναφέρθηκε στην αυστηρή ποινική διάσταση του ζητήματος, επισημαίνοντας ότι ο πυρήνας της ποινικής προστασίας εντοπίζεται στα άρθρα 302 και 314 του Ποινικού Κώδικα. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι ποινικές καταδίκες σε τέτοιες υποθέσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες, λόγω της δυσκολίας απόδειξης του αιτιώδους συνδέσμου, ενώ ως σημείο αναφοράς στις δικαστικές κρίσεις παραμένει ο «μέσος συνετός επαγγελματίας» της εκάστοτε ιατρικής ειδικότητας.
Στο πάνελ «Εκτέλεση Δικαστικών Αποφάσεων», ο Δικαστικός Επιμελητής Ιωάννης Παναγόπουλος, συνέκρινε αριστοτεχνικά την αναγκαστική εκτέλεση μιας απόφασης με ένα πολύπλοκο χειρουργείο. Εξήγησε ότι ο δικαστής κάνει τη «διάγνωση» βγάζοντας την απόφαση, αλλά ο δικαστικός επιμελητής καλείται να μπει στο «χειρουργικό πεδίο» της πραγματικής περιουσίας για να βρει λύση, αντιμετωπίζοντας συχνά «επιπλοκές», όπως η έλλειψη περιουσιακών στοιχείων ή τα νομικά εμπόδια, τα οποία καθιστούν δύσκολη την πραγματική δικαίωση. Στην τοποθέτηση αυτή παρενέβη θετικά ο δικηγόρος και Καθηγητής του Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Σπυρίδων Τσαντίνης, ο οποίος επικρότησε τον τρόπο με τον οποίο ο ομιλητής μετέφερε σύνθετες νομικές έννοιες στη γλώσσα της ιατρικής επιστήμης, καθιστώντας τις πιο προσιτές και εύληπτες.
Στο πάνελ «Ασφαλιστική Προστασία στην Ιατρική Πράξη», η Τεχνική Σύμβουλος Γενικών Ασφαλίσεων της Interamerican, Ισμήνη Βαρσάνη, και η Νομική Σύμβουλος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος, Μαρία Φαράντου, ανέπτυξαν τον ρόλο της ασφαλιστικής κάλυψης ως εργαλείου προστασίας τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και των ασθενών, παρουσιάζοντας σύγχρονες πρακτικές και προσεγγίσεις διαχείρισης κινδύνου.
Η θεματική ενότητα ολοκληρώθηκε με το πάνελ «Ψυχολογική Υποστήριξη Παθόντων», στο οποίο η Ψυχολόγος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Ελένη Ηλιοπούλου και η Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια Αναστασία Τζανετάτου ανέδειξαν τη σημασία της ψυχολογικής και κοινωνικής υποστήριξης των ασθενών και των οικογενειών τους μετά από σοβαρά ιατρικά συμβάντα.
Ένα νέο πλαίσιο διαλόγου για την υγεία, τη δικαιοσύνη και τα δικαιώματα των ασθενών. Κατά τη διάρκεια των εργασιών του Φόρουμ αναδείχθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης, της διαφάνειας και της λογοδοσίας στον χώρο της υγείας, καθώς και η σημασία της ταχύτερης και αποτελεσματικότερης απονομής δικαιοσύνης σε υποθέσεις ιατρικής ευθύνης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών, στην ανάπτυξη σύγχρονων μηχανισμών αποζημίωσης και αποκατάστασης, στην ασφαλιστική κάλυψη της ιατρικής πράξης, αλλά και στη θεσμική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη των παθόντων.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ανέδειξαν τη σημασία της αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών και της διεθνούς εμπειρίας για τη βελτίωση της ασφάλειας των ασθενών και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το σύστημα υγείας και τους θεσμούς.
Το 1ο Φόρουμ Ιατρικής Ευθύνης & Δικαιοσύνης 2026 επιβεβαίωσε την ανάγκη συνέχισης ενός ανοιχτού και διαρκούς διαλόγου μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση προτάσεων και συνεργασιών για ένα πιο δίκαιο, αποτελεσματικό και ανθρωποκεντρικό πλαίσιο διαχείρισης ζητημάτων ιατρικής ευθύνης. Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, ενώ χορηγοί επικοινωνίας ήταν η ΕΡΤ και το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
