Θανάσης Κοντογεώργης: Η ανάπτυξη στην περιφέρεια για μια ισχυρή και ασφαλή Ελλάδα

Ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης έλαβε μέρος σήμερα, μέσω τηλεδιάσκεψης, στο 3ο Crete Centre Forum on Population Dynamics του ΟΟΣΑ, που πραγματοποιείται στα Χανιά. Συμμετείχε στη συζήτηση με αντικείμενο «Γήρανση και πληθυσμιακή συρρίκνωση: Επιπτώσεις για την περιφερειακή συνοχή».

Παρουσιάζοντας την Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη, ο υφυπουργός ανέλυσε πώς η κυβέρνηση εντάσσει τη στέγαση, την απασχόληση, την υγεία και τη φροντίδα στον σχεδιασμό για την ανάπτυξη κάθε περιοχής. Παράλληλα, περιέγραψε τον τρόπο μακροπρόθεσμης αξιολόγησης των δημογραφικών πολιτικών.

«Η δημογραφία στην Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνο ένα εθνικό στατιστικό μέγεθος. Αποτυπώνεται στον χάρτη», ανέφερε ο υφυπουργός. Επισήμανε ότι οι ανισότητες δεν περιορίζονται στο χάσμα ανάμεσα στην Αττική και την υπόλοιπη χώρα: καταγράφονται διαφορές και υστερήσεις τόσο μεταξύ όσο και μέσα στις περιφέρειες, ακόμη και εντός της ίδιας περιφερειακής ενότητας, τις οποίες συχνά δεν αποκαλύπτουν οι εθνικοί μέσοι όροι. Όπως είπε, επιδιώκεται διπλή σύγκλιση, με ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών περιφερειών προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και ταυτόχρονη μείωση των μεταξύ τους διαφορών.

«Δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή, ασφαλής και βιώσιμη χώρα χωρίς ζωντανή και βιώσιμη περιφέρεια. Κάθε πολίτης, εφόσον το επιθυμεί, πρέπει να μπορεί να ζήσει, να εργαστεί και να δημιουργήσει στον τόπο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε», τόνισε, συνδέοντας τη θέση αυτή με το «δικαίωμα παραμονής» (Right to Stay), το οποίο προβάλλει πλέον και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο κ. Κοντογεώργης ανέπτυξε την Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη «Περιφέρεια 2030». Στο πλαίσιό της προχωρά η εκπόνηση 50 Τοπικών Σχεδίων Ανάπτυξης, με ένα σχέδιο για καθεμία από τις περιφερειακές ενότητες.

Μέσω συνεχούς διαβούλευσης, οι εθνικοί στόχοι, οι μεταρρυθμίσεις και ο συντονισμός των χρηματοδοτικών εργαλείων συνδυάζονται με τις εισηγήσεις της αυτοδιοίκησης και των παραγωγικών φορέων.

Παράλληλα, η περιφερειακή διάσταση εντάσσεται σε 10 οριζόντιες εθνικές πολιτικές.

Ο υφυπουργός παρουσίασε, μεταξύ άλλων, τις παρεμβάσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη:

• την ετήσια επιστροφή δύο ενοικίων σε εργαζομένους του ιατρονοσηλευτικού και εκπαιδευτικού προσωπικού σε όλη τη χώρα, με εξαίρεση την Αττική και τη Θεσσαλονίκη,
• τα προγράμματα ανακαίνισης δημοτικών και κρατικών κτιρίων, ώστε να μισθώνονται σε δημοσίους υπαλλήλους, και ανακαίνισης παλαιών κατοικιών, με αυξημένη χρηματοδότηση στις ορεινές και νησιωτικές περιοχές,
• το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης, που προβλέπει κίνητρο εγκατάστασης 10.000 ευρώ. Ξεκίνησε από τον Έβρο και πλέον επεκτείνεται σε 10 περιφερειακές ενότητες της Βόρειας Ελλάδας.

Ο υφυπουργός σημείωσε ότι οι ορεινές και νησιωτικές περιοχές έχουν να αντιμετωπίσουν πάγια μειονεκτήματα και υψηλότερο κόστος, εξαιτίας των ιδιαίτερων εδαφικών συνθηκών τους.

Για τον λόγο αυτό δημιουργήθηκαν στην Προεδρία της Κυβέρνησης η Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών, καθώς και η Κυβερνητική Επιτροπή για τη Νησιωτικότητα, η οποία λειτουργεί ως μόνιμος μηχανισμός διυπουργικού συντονισμού. Ο κ. Κοντογεώργης αναφέρθηκε ακόμη στον σχεδιασμό για κατοχύρωση διακριτών πόρων για ορεινές και νησιωτικές περιοχές, τόσο μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, με μηχανισμό ξεχωριστής ποσοστιαίας κατανομής και ιδιαίτερη έμφαση στα Περιφερειακά Προγράμματα, όσο και στο νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο 2028–2034.

Ο υφυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μακροχρόνια φροντίδα, έναν τομέα που θα έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στην περιφέρεια τα επόμενα χρόνια. Η Ελλάδα έχει πλέον την πρώτη Εθνική Στρατηγική για τη Μακροχρόνια Φροντίδα, ενώ ετοιμάζεται πιλοτικό πρόγραμμα κατ’ οίκον φροντίδας σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Προεδρία της Κυβέρνησης επιδιώκει να εντάξει τη φροντίδα στον χωρικό σχεδιασμό: οι ανάγκες, το προσωπικό και οι δομές φροντίδας να ενσωματωθούν σε κάθε Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης και να αναδεικνύονται ως σαφής προτεραιότητα του ΕΠΕΣ.

Για να προετοιμαστεί το ελληνικό ΕΠΕΣ, η κυβέρνηση συνεργάζεται με τον ΟΟΣΑ για στρατηγική έκθεση σχετικά με τον μετασχηματισμό της περιφερειακής ανάπτυξης στην Ελλάδα μετά το 2027. Η αξιολόγηση καλύπτει τέσσερις άξονες: το στρατηγικό πλαίσιο, την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και τη διοικητική ικανότητα, τη χρηματοδότηση και τις δημόσιες επενδύσεις, καθώς και τα δεδομένα που στηρίζουν την τεκμηριωμένη πολιτική.

Παράλληλα, δίνει έμφαση σε τρεις προτεραιότητες με σημαντικές εδαφικές διαφοροποιήσεις: τη δημογραφική συρρίκνωση, τη δίκαιη μετάβαση και την ανθεκτικότητα στις καταστροφές.

«Τα πρώτα ευρήματα επιβεβαιώνουν την κατεύθυνσή μας. Η Ελλάδα δεν στερείται εργαλείων. Το ζητούμενο είναι να συνδεθούν γύρω από ένα κοινό εδαφικό όραμα, την Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη», δήλωσε ο υφυπουργός.

«Έχουμε μακρά και στενή συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, που έχει αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα στον σχεδιασμό και την εφαρμογή δημόσιων πολιτικών. Η συνεργασία αυτή ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο χάρη στην καθοριστική συμβολή του πρέσβη μας στον ΟΟΣΑ, Γιώργου Παγουλάτου», ανέφερε αρχικά ο κ. Κοντογεώργης.

Κατά τον δεύτερο κύκλο της συζήτησης, ο κ. Κοντογεώργης έθεσε το ζήτημα της αξιολόγησης των δημογραφικών πολιτικών, επισημαίνοντας ότι τα αποτελέσματά τους γίνονται ορατά ύστερα από χρόνια. «Η δημογραφική πρόκληση απαιτεί υπομονή για τα αποτελέσματα και επιμονή στην αξιολόγηση», τόνισε.

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό 2025–2035, σημείωσε, αποτυπώνει αυτή ακριβώς τη δέσμευση σε βάθος χρόνου. «Η αξιολόγηση πρέπει να ξεκινά από τον σχεδιασμό κάθε πολιτικής, με σαφείς ρόλους: ποιος συλλέγει τα δεδομένα, ποιος τα αξιολογεί και ποιος είναι υπεύθυνος να αξιοποιήσει τα ευρήματα. Πάνω απ’ όλα, πρέπει να μετρά την πραγματική διαφορά στη ζωή των πολιτών».