Η έναρξη της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης τους πρώτους μήνες του 2027, με τη συμμετοχή της Energean, της HELLENiQ ENERGY και της ExxonMobil, καθώς και οι σεισμικές έρευνες που θα ξεκινήσει η Chevron πριν από το τέλος του 2026, από το Ιόνιο μέχρι την Κρήτη, δείχνουν, σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ότι η Ελλάδα επιταχύνει την προσπάθεια εντοπισμού του υποθαλάσσιου ενεργειακού της πλούτου.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Παπασταύρου σημειώνει πως, παρά το ιδιαίτερα απαιτητικό χρονοδιάγραμμα, τα συμφωνημένα ορόσημα προχωρούν όπως έχει προβλεφθεί. Όπως αναφέρει, η κοινοπραξία που σχεδιάζει την ερευνητική γεώτρηση υπολογίζει την -υψηλή για τα δεδομένα της συγκεκριμένης δραστηριότητας- πιθανότητα επιτυχίας σε 15-16%, ενώ εκτιμά πιθανή ποσότητα φυσικού αερίου περίπου 270 δισ. κυβικών μέτρων. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι μόνο η γεώτρηση θα αποκαλύψει αν υπάρχει κοίτασμα με εμπορικά αξιοποιήσιμα χαρακτηριστικά.

Σε περίπτωση θετικής εξέλιξης, ο υπουργός εκτιμά ότι τα οφέλη δεν θα περιοριστούν στο συγκεκριμένο οικόπεδο. Η εξέλιξη θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά έσοδα στο Δημόσιο και να ενθαρρύνει νέες έρευνες σε μεγαλύτερη έκταση των ελληνικών θαλασσών. Ταυτόχρονα, η ενδεχόμενη ελληνική παραγωγή φυσικού αερίου θα συνέβαλλε στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και θα ενίσχυε τη γεωπολιτική και ενεργειακή θέση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια.

Ο κ. Παπασταύρου υπογραμμίζει, παράλληλα, ότι απαιτείται «συγκρατημένη αισιοδοξία». Όπως επισημαίνει, η έρευνα υδρογονανθράκων προϋποθέτει θεσμική σοβαρότητα, τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και συνεννόηση μεταξύ των κομμάτων, χωρίς πανηγυρισμούς πριν υπάρξουν αποτελέσματα.

Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, ο υπουργός Ενέργειας ξεκαθαρίζει ότι «τα δημοσιεύματα περί αλλαγής της όδευσης του GSI είναι απολύτως ανακριβή», διαψεύδοντας έτσι τις πληροφορίες περί αλλαγής της διαδρομής του καλωδίου.

Η συνέντευξη του Σταύρου Παπασταύρου για τις ενεργειακές έρευνες

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη του υπουργού Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στη Γεωργία Γαραντζιώτη, ανταποκρίτρια στη Νέα Υόρκη:

Ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα από τις επαφές που είχατε αυτή την εβδομάδα για την ενέργεια;

«Στις επαφές που είχα στη Νέα Υόρκη με εκπροσώπους τόσο της Chevron όσο και της ExxonMobil επιβεβαιώθηκε ότι τα ορόσημα που έχουμε θέσει για τις έρευνες θα τηρηθούν. Αυτό αφορά τόσο την έναρξη των σεισμικών ερευνών πριν από το τέλος του 2026 για τη Chevron όσο και την πρώτη ερευνητική γεώτρηση, από την Energean, τη HELLENiQ ENERGY και την ExxonMobil, τους πρώτους μήνες του 2027. Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα.

‘Αρα ο σχεδιασμός προχωρά κανονικά. Ποια είναι η εκτίμηση για το ποσοστό επιτυχίας;

«Ο σχεδιασμός, παρά το πολύ εντατικό χρονοδιάγραμμα, προχωρά κανονικά. Προγραμματίζεται η έναρξη των σεισμικών ερευνών πριν από το τέλος του 2026 από τη Chevron στο Ιόνιο, στη συνέχεια νότια της Πελοποννήσου και νότια της Κρήτης.

Επιπροσθέτως, προχωρά και η ερευνητική γεώτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο από την Energean, τη HELLENiQ Energy και την ExxonMobil τους πρώτους μήνες του 2027. Η κοινοπραξία εκτιμά ότι η πιθανότητα επιτυχίας είναι στο 15-16%, η οποία για τον τομέα των υδρογονανθράκων είναι ενθαρρυντική. Το πιο σημαντικό είναι ότι οι αμερικανικές εταιρείες προχωρούν σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό που έχουμε από κοινού συμφωνήσει».

Πόσο κρίσιμη είναι αυτή η προσπάθεια για την Ελλάδα, ύστερα από δεκαετίες χωρίς αντίστοιχη κινητικότητα;

«Είναι καθοριστικής σημασίας. Έχουμε υποχρέωση να διερευνήσουμε τον ενεργειακό πλούτο της χώρας. Είναι υποχρέωσή μας προς τους Έλληνες πολίτες και είναι κάτι το οποίο αφορά και εμάς και τις επόμενες γενιές.

Επιπλέον, είναι κάτι που έχουν κάνει όλες οι χώρες της περιοχής. Η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ιταλία. Είχε μείνει πίσω η Ελλάδα – και τώρα ουσιαστικά προχωράμε για να διαπιστώσουμε τι υπάρχει, μαζί με τις αμερικανικές εταιρείες ενέργειας, οι οποίες μάλιστα συνεργάζονται και εμπιστεύονται ελληνικές εταιρείες, Έλληνες μηχανικούς και γεωεπιστήμονες. Είναι διπλή ψήφος εμπιστοσύνης για την Ελλάδα».

Εκτός από την πιθανότητα επιτυχίας 15-16%, υπάρχει πρόβλεψη για την ποσότητα φυσικού αερίου που μπορεί να βρίσκεται στην περιοχή;

«Η κοινοπραξία έχει κάνει μία αρχική εκτίμηση για ποσότητα 270 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου στο συγκεκριμένο οικόπεδο. Αυτό, όμως, που δεν γνωρίζουμε είναι αν είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμη. Αυτό θα πρέπει να διαπιστώσουμε».

Ποια θα ήταν η επίδραση στην ελληνική οικονομία, αν επιβεβαιωθεί η ύπαρξη εμπορικά αξιοποιήσιμου κοιτάσματος;

«Θα συνεισφέρει σημαντικά δημόσια έσοδα, τα οποία θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι και 10 δισ. για τα επόμενα χρόνια. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι αυτό αφορά μόνο ένα οικόπεδο. Εάν επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα, ανοίγεται προοπτική για τα θαλάσσια οικόπεδα της Πατρίδας μας.

Αυτό θα επιβεβαιώσει ότι η χώρα μας έχει υποθαλάσσιο πλούτο σε φυσικό αέριο. ‘Αρα η πρώτη ερευνητική γεώτρηση έχει μεγάλη αξία».

Πέρα από τα οικονομικά δεδομένα, ποια θα ήταν η γεωπολιτική σημασία μιας θετικής κατάληξης των ερευνών για την Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας;

«Ειδικά μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και την κρίση τα Στενά του Ορμούζ, βλέπουμε πόσο αναγκαίο είναι η ΕΕ να μην στηρίζεται εξ ολοκλήρου σε πηγές εφοδιασμού εκτός Ευρώπης, αλλά να μπορεί να έχει δικά της αποθέματα. Όπως θα έχει από την Κύπρο, όπως θα έχει από τη Ρουμανία και όπως ελπίζουμε να έχει από την Ελλάδα.

Η πιθανή επιβεβαίωση εμπορικά εκμεταλλεύσιμων αποθεμάτων στη χώρα μας, πέρα από το πολύ σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα που έχει για τη συγκεκριμένη γεώτρηση και συνολικά για τα οικόπεδα της Ελλάδας, έχει μια ακόμα εξίσου σημαντική γεωπολιτική διάσταση. Ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία της Ευρώπης και αναβαθμίζει τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, η οποία θα είναι παραγωγός φυσικού αερίου σε ένα σταυροδρόμι ηπείρων».

Άρα, πρόκειται για συγκρατημένη αισιοδοξία και όχι για πρόωρους πανηγυρισμούς;

«Ακριβώς. Συγκρατημένη αισιοδοξία. Το πιο σημαντικό στον τομέα των υδρογονανθράκων είναι η θεσμική σοβαρότητα. Είναι οι στόχοι, τα χρονοδιαγράμματα, η τήρησή τους. Όχι πολλά λόγια και πανηγυρισμοί.

Είναι μια διαδικασία η οποία έχει εθνικό πρόσημο και χρειάζεται διακομματική στήριξη, εφόσον αφορά όλους τους Έλληνες, τώρα και στο μέλλον. Είναι εθνική υπόθεση η αξιοποίηση του ενεργειακού μας πλούτου».

Η συμμετοχή της Κύπρου στην COP31

Στις επαφές που είχατε στη Νέα Υόρκη, θέσατε και το ζήτημα της κυπριακής συμμετοχής στην COP31;

«Στην άτυπη Σύνοδο των Ευρωπαίων Υπουργών Περιβάλλοντος για την COP31 στη Νέα Υόρκη αποδοκιμάσαμε και καταδικάσαμε απερίφραστα το γεγονός ότι δεν έχει προσκληθεί ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στη Διάσκεψη των Ηγετών ενόψει COP31.

Ζητήσαμε την ισότιμη συμμετοχή της Κύπρου, όπως είχαμε κάνει και στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος της ΕΕ τον Ιούνιο, και θέσαμε το ζήτημα και στον Ευρωπαίο Επίτροπο για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο και τη Δίκαιη Ανάπτυξη, κ. Wopke Hoekstra.

Δεν είναι θέμα Ελλάδας ή Κύπρου, είναι θέμα ευρωπαϊκής ενότητας. Δεν γίνεται μια χώρα, και μάλιστα εκτός ΕΕ, να μπορεί να πει “όχι” σε ένα κράτος-μέλος. Αν το επιτρέπαμε, θα δημιουργούσαμε κακό προηγούμενο και θα πλήτταμε ουσιαστικά την ενότητα της ευρωπαϊκής οικογένειας.

Θέσαμε επίσης στη Σύνοδο για το κλίμα ότι οι έννοιες της ενεργειακής ασφάλειας και της κλιματικής δράσης δεν είναι αντικρουόμενες, αλλά συμπληρωματικές. Θεωρούμε ότι η ενεργειακή ασφάλεια και ο ενεργειακός εφοδιασμός πρέπει να πηγαίνουν μαζί με την περιβαλλοντική προστασία.

Πρέπει να υπάρχει μια κοινωνικά δίκαιη προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να προχωρά παράλληλα με την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της χώρας.

Δεν τίθεται, δηλαδή, δίλημμα, ή θα προστατεύεις το κλίμα ή θα ενισχύεις την ενεργειακή ασφάλεια. Με τη ραγδαία ανάπτυξη που έχουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την απεξάρτηση από τον λιγνίτη, μπορείς να είσαι και φιλοπεριβαλλοντικός και να ενισχύεις ταυτόχρονα την ενεργειακή ασφάλεια».

Η όδευση του καλωδίου GSI Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ

Υπάρχει, όπως αναφέρεται, πιθανότητα να αλλάξει η σχεδιασμένη όδευση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, λόγω της διέλευσής του από υποτιθέμενο τουρκικό θαλάσσιο πάρκο;

Δεν ισχύει σε καμία περίπτωση. Οι αναφορές για μεταβολή της όδευσης του GSI είναι απολύτως ανακριβείς.