Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης κατέθεσε στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ την πρόταση Μητσοτάκη για ευρωπαϊκό μηχανισμό αναστολής ασύλου και άμεσων επιστροφών σε περιπτώσεις μαζικής εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών, υποστηρίζοντας ότι έτσι προστατεύονται οι ευρωπαϊκές αξίες και η διαδικασία ασύλου. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη ισχυρότερης φύλαξης των εξωτερικών συνόρων, ενίσχυσης της Frontex και στενότερης συνεργασίας με τρίτες χώρες, επικαλούμενος ως παραδείγματα τον Έβρο το 2020 και τη μείωση των ροών στα ελληνικά νησιά.
Πιο αναλυτικά
Την πρόταση Μητσοτάκη για την ανάγκη ύπαρξης ευρωπαϊκού μηχανισμού αναστολής ασύλου και άμεσων επιστροφών σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο σε ακραίες περιπτώσεις εργαλειοποίησης μαζικών μεταναστευτικών ροών κατέθεσε πριν λίγη ώρα ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, στο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της ΕΕ.
Θυμίζουμε ότι ο πρωθυπουργός είχε αναφερθεί στη συγκεκριμένη πρόταση με άρθρο του στο Politico αναφερόμενος στα όσα έγιναν στη Θέουτα της Ισπανίας και επιχειρήθηκαν να γίνουν και στον Έβρο το 2020, αλλά η Ελλάδα τα απέτρεψε.
«Εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στην Ισπανία. Ως χώρα πρώτης υποδοχής αντιλαμβανόμαστε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει και είμαστε σε επικοινωνία να συνδράμουμε σε ό,τι χρειαστεί. Η χώρα μας αντιμετώπισε παρόμοια κατάσταση στον Έβρο το 2020 και αποτρέψαμε την εισβολή δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στην ΕΕ, οπότε έχουμε εμπειρία τέτοιων καταστάσεων», ανέφερε αρχικά στην ομιλία του ο Θάνος Πλεύρης.
Και πρόσθεσε αναφερόμενος στην πρόταση του κ. Μητσοτάκη: «Ο πρωθυπουργός μας Κυριάκος Μητσοτάκης έχει σήμερα ένα άρθρο στο Politico που προτείνει μια καινοτόμο λύση προστασίας του ευρωπαϊκού χώρου. Σε αυτές τις εξαιρετικές περιπτώσεις μαζικής εισόδου και εργαλειοποίησης θα πρέπει στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου να υπάρχει δυνατότητα μέσω ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού της αναστολής του ασύλου και της επιστροφής όσων εισήλθαν παράνομα. Αυτό δεν αποτελεί έκπτωση από τις ευρωπαϊκές αξίες αλλά προστασία των αξιών αυτών και της διαδικασίας ασύλου. Στη Θέουτα αυτή τη στιγμή η επιστροφή γίνεται χωρίς να έχει προηγηθεί η υποβολή και εξέταση ασύλου και ορθά. Εάν αυτό συνέβαινε θα είχαμε κατάρρευση της διαδικασίας συνόρων».
Ο υπουργός επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να προετοιμαστεί απέναντι σε ενδεχόμενες απόπειρες εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών, είτε στα χερσαία είτε στα θαλάσσια σύνορα, υπενθυμίζοντας ότι, «τόσο στον Έβρο το 2020 όσο και πέρυσι το καλοκαίρι, με την αναστολή της διαδικασίας ασύλου για τις αφίξεις από τη Λιβύη, προστατεύθηκαν τα ελληνικά και ευρωπαϊκά σύνορα».
Είπε επίσης πως η προστασία των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητα, επισημαίνοντας την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της παρουσίας της Frontex. Κατά τα λεγόμενά του, η προστασία των συνόρων δεν εξαντλείται μόνο στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, αλλά περιλαμβάνει και την αποτροπή των παράνομων αφίξεων, πάντοτε στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Επίσης σημείωσε πως η συνεργασία με τρίτες χώρες είναι απαραίτητη για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών, σημειώνοντας πως η εμπειρία δείχνει ότι όπου υπάρχει καλή συνεργασία με γειτονικά κράτη εκτός ΕΕ, τα αποτελέσματα είναι αισθητά καλύτερα. Ως παράδειγμα ανέφερε τα νησιά του Αιγαίου, όπου, σύμφωνα με τον ίδιο, το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι μεταναστευτικές ροές μειώθηκαν κατά περισσότερο από 60%, ενώ θετικά αποτελέσματα αρχίζουν να καταγράφονται και στη συνεργασία με τη Λιβύη.
Επικαλούμενος δήλωση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Μπρούνερ, είπε ότι όσοι μετανάστες έφταναν μέσα σε μία εβδομάδα στα ελληνικά νησιά το 2015 αντιστοιχούν περίπου στον συνολικό αριθμό όσων εισήλθαν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, δηλαδή περίπου 50.000 άτομα. Πρόσθεσε ακόμη ότι το πρώτο επτάμηνο του έτους οι θαλάσσιες αφίξεις στην Ελλάδα καταγράφουν μείωση άνω του 35%, αποδίδοντας την εξέλιξη αυτή, όπως είπε, στην εφαρμογή μιας «σκληρής αλλά δίκαιης» μεταναστευτικής πολιτικής.
Κλείνοντας, το μέλος της ελληνικής κυβέρνησης υπογράμμισε ότι η αλληλεγγύη προς τα κράτη πρώτης γραμμής πρέπει να είναι έμπρακτη και ισχυρή, με κοινές ευρωπαϊκές λύσεις και προετοιμασία ακόμη και για τα πιο ακραία σενάρια αύξησης των μεταναστευτικών ροών. Τόνισε, τέλος, ότι δεν πρέπει να επαναληφθούν οι συνθήκες του 2015 και επανέλαβε πως βασικές προτεραιότητες της ελληνικής κυβέρνησης παραμένουν η αποτελεσματική φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, η μείωση των μεταναστευτικών ροών και η αύξηση των επιστροφών.
