Ψήφο εμπιστοσύνης στις δημοσιονομικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια σε επίπεδο πλεονασμάτων, δημόσιου χρέους και μακροοικονομικής σταθερότητας. Την ίδια στιγμή, όμως, οι Βρυξέλλες αναδεικνύουν μια σειρά από ανοιχτά μέτωπα, από τις φοροαπαλλαγές και τη φορολογία του πετρελαίου κίνησης έως το στεγαστικό πρόβλημα και τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου.
Στην έκθεση με τις συστάσεις του 2026 στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Κομισιόν ζητά τη συνέχιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και την αυστηρή τήρηση των ανώτατων ορίων δαπανών έως το 2028, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση των αμυντικών δαπανών θα πρέπει να συμβαδίζει με συνετές δημοσιονομικές πολιτικές. Παράλληλα, τονίζει ότι τα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών θα πρέπει να παραμένουν προσωρινά και απολύτως στοχευμένα.
Στο στόχαστρο 1.236 φοροαπαλλαγές
Στο μικροσκόπιο των Βρυξελλών μπαίνουν οι φοροαπαλλαγές και οι ειδικές φορολογικές εξαιρέσεις. Σύμφωνα με την έκθεση, το 2025 ίσχυαν 1.236 διαφορετικές φορολογικές δαπάνες, οι οποίες επιβαρύνουν σημαντικά τα δημόσια έσοδα. Η Κομισιόν εισηγείται την επανεξέταση του συνόλου των φοροαπαλλαγών, με στόχο τον περιορισμό ή ακόμη και την κατάργηση όσων κρίνονται αναποτελεσματικές.
Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τις θέσεις του ΟΟΣΑ, του ΔΝΤ, της Τράπεζας της Ελλάδος και του ΙΟΒΕ, οι οποίοι έχουν επισημάνει ότι η συνεχής διεύρυνση των φοροαπαλλαγών περιορίζει τα φορολογικά έσοδα και αυξάνει την πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος. Ενδεικτικό είναι ότι το συνολικό κόστος των φοροαπαλλαγών αυξήθηκε από 3 δισ. ευρώ το 2014 σε 22,9 δισ. ευρώ σήμερα, καταγράφοντας εντυπωσιακή άνοδο μέσα σε μία δεκαετία.
ΕΦΚ στο diesel
Παράλληλα, η Κομισιόν στρέφει την προσοχή της στην ενεργειακή φορολογία, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εφαρμόζει χαμηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης σε σχέση με τη βενζίνη, παρά το υψηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα του diesel. Οι Βρυξέλλες αφήνουν σαφώς να εννοηθεί ότι θα πρέπει να εξεταστεί η αναπροσαρμογή του φορολογικού καθεστώτος, σε συνδυασμό με τη σταδιακή κατάργηση επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, προκειμένου να ενισχυθούν τα κίνητρα για την ηλεκτροκίνηση και την πράσινη μετάβαση της οικονομίας.
Στεγαστικό
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτηρίζεται ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη χώρα. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς από τα εισοδήματα των νοικοκυριών από το 2019 και μετά. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην έντονη ζήτηση και στη διαχρονικά περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών, αποτέλεσμα της χαμηλής οικοδομικής δραστηριότητας που καταγράφηκε για πολλά χρόνια.
Σήμα κινδύνου εκπέμπεται και για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές των δημόσιων νοσοκομείων προς τους προμηθευτές. Αν και το δεύτερο εξάμηνο του 2025 οι οφειλές μειώθηκαν από 626 εκατ. ευρώ σε 453 εκατ. ευρώ, η συνολική ετήσια πρόοδος κρίνεται περιορισμένη. Η Επιτροπή σημειώνει ότι τα ασφαλιστικά ταμεία εμφανίζουν βελτιωμένη εικόνα λόγω της μείωσης των εκκρεμών συντάξεων, ωστόσο οι οφειλές της κεντρικής διοίκησης, των ΟΤΑ και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες.
