Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου: Τη Δευτέρα το τελευταίο αντίο στην ποιήτρια, πεζογράφο και δοκιμιογράφο

Η Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης επέλεξε το ποίημα «Το ποίημα» της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου ως αποχαιρετισμό στη σπουδαία Ελληνίδα ποιήτρια, πεζογράφο και δοκιμιογράφο, η οποία πέθανε χθες, σε ηλικία 96 ετών.

«Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τη Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, μια σημαντική ποιητική και πεζογραφική φωνή της Θεσσαλονίκης, μια δημιουργό που με το πολυσχιδές έργο της άφησε το δικό της ξεχωριστό αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία», σημειώνει η ανακοίνωση. Προσθέτει ακόμη: «Η απουσία της αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην πνευματική ζωή της πόλης που αγάπησε και υπηρέτησε με συνέπεια μέσα από τη γραφή της. Η ποίηση και η πεζογραφία της, βαθιά βιωματικές, με ευαισθησία απέναντι στην ανθρώπινη ύπαρξη, τον έρωτα, τη μοναξιά, τη φθορά του χρόνου και τον θάνατο, θα εξακολουθήσουν να συνομιλούν με τους αναγνώστες της».

Η Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης εκφράζει ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους της. Συγγενείς, φίλοι και αναγνώστες θα αποχαιρετήσουν τη συγγραφέα τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, στις 10:00. Το τελευταίο αντίο θα γίνει στην αίθουσα Billy’s Palace, που βρίσκεται στην Πυλαία, απέναντι από τα κοιμητήρια «Αναστάσεως του Κυρίου».

Η ζωή και το έργο της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου

Από γονείς μικρασιατικής καταγωγής, η Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1930. Η πρώτη της παρουσία στα γράμματα καταγράφηκε το 1958, ενώ το 1961 κυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή «Ψυχή και τέχνη». Έπειτα εξέδωσε ακόμη δεκατρείς ποιητικές συλλογές, έως και τα «Σεντόνια της αγρύπνιας» (2006).

Η πεζογραφία αποτέλεσε επίσης μέρος της δημιουργικής της πορείας: εξέδωσε μία νουβέλα και πέντε συλλογές διηγημάτων. Στο αυτοβιογραφικό «Συνοικισμός Σιδηροδρομικών» (1998), που ξεχωρίζει στο έργο της, αναπλάθει τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια στη Θεσσαλονίκη.

Στη γραφή της συνυπάρχουν η μνήμη και η φθορά, ο έρωτας και ο θάνατος, η υπαρξιακή αγωνία και οι καθημερινές μικρές στιγμές. Το σπίτι, το δέντρο, η πέτρα και το νερό επανέρχονται ως σταθερά μοτίβα στην ποίησή της.

Τα λογοτεχνικά βραβεία και οι μεταφράσεις της

Ανάμεσα στις σημαντικές λογοτεχνικές διακρίσεις της ήταν το Βραβείο Δήμου Θεσσαλονίκης, που έλαβε το 1964, και το Βραβείο Νικηφόρου Βρεττάκου, το 1993. Για τη συλλογή διηγημάτων «Η παραίτηση» τιμήθηκε το 2003 με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών – Ίδρυμα Πέτρου Χάρη. Από την Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης έλαβε τιμητική διάκριση το 2014, ενώ το 2023 της απονεμήθηκε το μεγάλο βραβείο για το σύνολο του έργου της.
Σε επτά γλώσσες μεταφράστηκαν ποιήματά της, τα οποία περιλήφθηκαν και σε ξενόγλωσσες ανθολογίες.

«Το ποίημα»

Εδώ μακριά που μας κρατά
Και μας ριζώνει
Σε τούτη την πέτρινη εξορία
Ακόμα γράφουμε ποιήματα ωραία
Ίσως θάπρεπε να μιλούμε
Τη γλώσσα των πρωτοπλάστων
Όμως εμείς ξεπερνούμε τον νόμο
Της βαρύτητάς μας
Εν γνώσει
Με πλήρωση
Και τιμωρία
Όταν έρχεται άξαφνα το ποίημα
Από τις όχθες της πρώτης θάλασσας
Με τη δική του νίκη μας διαπερνά
Απάνω μας πετά το μεγάλο κύμα
Έρχεται να στεφανώσει
Τούτη την πέτρινη εξορία
Που εδώ μακριά μας κρατά
Και μας ριζώνει