Το Καστελλόριζο θα γίνει, από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, ένα μεγάλο ανοιχτό εργαστήριο επιστήμης, ιδεών και ανακάλυψης, στο πλαίσιο του 6ου Φεστιβάλ Γρίφων – Παιγνίδια Επιστήμης.
Για έκτη συνεχόμενη χρονιά, η διοργάνωση συγκεντρώνει στο ακριτικό νησί επιστήμονες, πανεπιστημιακούς, εκπαιδευτικούς, δημιουργούς και σχεδιαστές γρίφων. Μέσα από προσιτές, βιωματικές και διασκεδαστικές δράσεις, η επιστημονική γνώση απευθύνεται στους κατοίκους και τους μαθητές του Καστελλόριζου, αλλά και στους επισκέπτες.
Τη διοργάνωση του φεστιβάλ έχουν αναλάβει από το 2021 ο Πανταζής Χούλης, ιδρυτής του Μεγίστειου Μουσείου Γρίφων, και η Ελένη Γραμματικοπούλου, που δραστηριοποιείται επί σειρά ετών στην επικοινωνία της επιστήμης.
Για τους διοργανωτές, ο γρίφος δεν περιορίζεται στην εύρεση μιας σωστής απάντησης, αλλά λειτουργεί ως έναυσμα για παρατήρηση, αμφισβήτηση, διατύπωση υποθέσεων και επίλυση προβλημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, το φετινό πρόγραμμα καλύπτει πεδία όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η μηχανική μάθηση, η ρομποτική, το DNA, η υγεία, το περιβάλλον, ο ωκεανός, η αστρονομία, η εκπαίδευση, η τέχνη και ο πολιτισμός.
Επιστήμονες, εργαστήρια και δράσεις στο φεστιβάλ
Στο φετινό φεστιβάλ συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο ακαδημαϊκός και καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Θεοδόσιος Π. Τάσιος, ο ακαδημαϊκός και καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Χρούσος, ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης Γιώργος Χαλκιαδάκης και ο καθηγητής, γιατρός και ενδοκρινολόγος του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ Steven Boyages, ο οποίος κατάγεται από την ομογένεια των Καστελλοριζίων. Παρών θα είναι ακόμη ο διεθνώς αναγνωρισμένος σχεδιαστής γρίφων Yavuz Demirhan, καθώς και ερευνητές από σημαντικά ελληνικά ερευνητικά ιδρύματα.
Στις δράσεις περιλαμβάνονται εργαστήρια και εκθέσεις γρίφων, πειράματα με βιωματικό χαρακτήρα, δραστηριότητες STEM, ρομποτική, drones, escape rooms, γεωγραφικά κουίζ και stand-up science. Το πρόγραμμα δίνει επίσης έμφαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την παραπληροφόρηση και τα fake news, την ασφάλεια στο διαδίκτυο, την τέχνη του κινηματογράφου, την παρατήρηση του Ήλιου και των άστρων, αλλά και την εξερεύνηση του ωκεανού.
Η ταυτότητα του φεστιβάλ συνδέεται άμεσα με το ίδιο το Καστελλόριζο, αφού η φύση, η γεωγραφία και η ιστορία του αποτελούν υλικό για τη δημιουργία νέων γρίφων και δράσεων. Στη φετινή διοργάνωση παρουσιάζονται τα «γριφολούλουδα», το νέο εικαστικό σύμβολο του θεσμού, που αντλεί έμπνευση από τη μοναδική χλωρίδα του νησιού. Είδη όπως η Campanula kastellorizana δίνουν την ευκαιρία στο κοινό να γνωρίσει τη βιοποικιλότητα και τους σύνθετους μηχανισμούς της φύσης.
Πριν από την επίσημη έναρξη του φεστιβάλ, πραγματοποιούνται στο πρωινό σχολικό πρόγραμμα ειδικές εκπαιδευτικές δράσεις για τους μαθητές και τις μαθήτριες του νησιού. Με τη βοήθεια πειραμάτων και βιωματικών ασκήσεων, τα παιδιά γνωρίζουν θεματικές όπως ο ωκεανός, το ηλιακό σύστημα, η Γραμμική Β, η τέχνη, η τεχνολογία, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ασφαλής χρήση του ηλεκτρισμού.
Οι δράσεις του Φεστιβάλ Γρίφων έχουν πλέον ξεπεράσει τα όρια του Καστελλόριζου, καθώς έχουν πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, την Πάτρα, την Ξάνθη και τη Βαμβακού του Πάρνωνα. Έτσι διαμορφώνεται σταδιακά ένα ευρύτερο δίκτυο επιστημόνων, εκπαιδευτικών και φορέων, οι οποίοι χρησιμοποιούν το παιχνίδι και τους γρίφους για τη μάθηση και την επικοινωνία της επιστήμης.
