Αμερικανική Λεγεώνα: Ένας αιώνας στην Ελλάδα – Τιμήθηκαν οι βετεράνοι και οι ιστορικοί δεσμοί Ελλάδας και ΗΠΑ

Στις 11:00 της 11ης Νοεμβρίου 1918 άρχισε να ισχύει η ανακωχή ανάμεσα στη Γερμανία και τους Συμμάχους. Στο Δυτικό Μέτωπο σταμάτησαν οι μάχες, βάζοντας τέλος στις εχθροπραξίες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, μιας από τις πιο αιματηρές συγκρούσεις στην ιστορία της ανθρωπότητας. Έκτοτε, η συγκεκριμένη ημερομηνία είναι αφιερωμένη στη μνήμη εκείνων που φόρεσαν τη στρατιωτική στολή και υπερασπίστηκαν την ελευθερία στην πρώτη γραμμή. Περισσότερο από έναν αιώνα μετά, η προσφορά των βετεράνων εξακολουθεί να έχει σημασία και η θυσία τους δεν θεωρείται αυτονόητη.

Η εκδήλωση για την Ημέρα των Βετεράνων (Veterans Day) έγινε χθες βράδυ στη Θεσσαλονίκη, με διοργανώτρια την Αμερικανική Λεγεώνα – American Legion Post GC01, η οποία συμπληρώνει το 2026 έναν αιώνα ιστορικής παρουσίας στην Ελλάδα. Η βραδιά είχε ως επίκεντρο την τιμή και την αναγνώριση, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της αμερικανικής και της ελληνικής πολιτείας, των Ενόπλων Δυνάμεων και της ελληνοαμερικανικής κοινότητας. Οι παρευρισκόμενοι τίμησαν όσους υπηρέτησαν στις Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ και ανέδειξαν τους ιστορικούς δεσμούς ανάμεσα στους δύο λαούς.

Ο Νίκος Παπαδόπουλος, διοικητής της American Legion Post GC01, παρουσίασε την πορεία της Αμερικανικής Λεγεώνας και τη δράση της στην Ελλάδα. Εξήγησε ότι η οργάνωση δημιουργήθηκε το 1919 από Αμερικανούς βετεράνους του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη συνέχεια αναδείχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους φορείς στήριξης των βετεράνων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ανάμεσα στις συνεισφορές της ήταν η προώθηση του GI Bill, που δημιούργησε νέες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές δυνατότητες για εκατομμύρια Αμερικανούς βετεράνους.

Τον Δεκέμβριο του 1926 ιδρύθηκε στην Ελλάδα το Ελληνικό Τμήμα της Αμερικανικής Λεγεώνας (American Legion Athens Post GC01), από Έλληνες μετανάστες στις ΗΠΑ, φοιτητές και επιχειρηματίες που πολέμησαν στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως μέλη του Αμερικανικού Εκστρατευτικού Σώματος στην Ευρώπη, δύναμης 26.000 ανδρών. Η ένταξή του στο Καταστατικό της Αμερικανικής Λεγεώνας έγινε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 1927, ενώ το 1930 κατοχύρωσε την παρουσία του στην Ελλάδα με δικό του Καταστατικό. Τα μέλη του αυξήθηκαν σημαντικά με την πάροδο του χρόνου και ιδρύθηκαν παραρτήματα στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις. Σήμερα, η Athens Post GC01 δραστηριοποιείται στο πλαίσιο του Department of France της American Legion.

Ο κ. Παπαδόπουλος μίλησε επίσης για μια σημαντική προσφορά της Λεγεώνας: το κτίριο στην οδό Τζιραίων 9, το οποίο είχε αποκτήσει το 1939 και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την παρουσία της στην Αθήνα. Το 2010 η Λεγεώνα δώρισε το ιστορικό ακίνητο στον Δήμο Αθηναίων, ώστε να στεγάσει τις κοινωνικές υπηρεσίες του. Την ίδια περίοδο δώρισε και το πλούσιο, σπάνιο αρχειακό υλικό της.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο κ. Παπαδόπουλος στάθηκε τόσο στη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης όσο και στην ανάγκη η Λεγεώνα να έχει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στην κοινωνία. «Η Αμερικανική Λεγεώνα αποτελεί το σύγχρονο πρότυπο μιας οργανωμένης και ενεργούς κοινότητας βετεράνων», ανέφερε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος σε πρωτοβουλίες για δημόσιες συζητήσεις, εκδηλώσεις και δράσεις αλληλεγγύης. Σκοπός τους είναι να τιμούν τους βετεράνους και παράλληλα να φέρνουν την ιστορία τους πιο κοντά στις νεότερες γενιές.

Οι ιστορικοί δεσμοί ανάμεσα στην Ελλάδα και τις Ηνωμένες Πολιτείες

Στη μακρόχρονη σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρθηκε ο Ματ Χάγκενγκρουμπερ, Γενικός Πρόξενος των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη. Όπως τόνισε, οι δύο χώρες συνδέονται από κοινές αξίες και αγώνες, αλλά και από βαθιές ιστορικές ρίζες. Θύμισε τη στήριξη των Αμερικανών στον αγώνα για την Ελληνική Ανεξαρτησία, καθώς και την κοινή παρουσία Ελλήνων και Αμερικανών στρατιωτών σε σημαντικές στιγμές της ιστορίας.

Ο Πόλεμος της Κορέας (1950–1953) αποτέλεσε ιδιαίτερο σημείο της ομιλίας του κ. Χάγκενγκρουμπερ. Έλληνες στρατιώτες συμμετείχαν τότε στις δυνάμεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, υπό αμερικανική διοίκηση και στο πλευρό των συμμάχων. Η συμμετοχή αυτή, όπως επισήμανε, φανερώνει την κοινή στρατιωτική διαδρομή των δύο χωρών και τη συμβολή τους στην υπεράσπιση της ελευθερίας.

Ο Γενικός Πρόξενος τόνισε ακόμη ότι η αναγνώριση αφορά όλους όσοι υπηρέτησαν, είτε επέστρεψαν από την υπηρεσία τους είτε όχι. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Απόψε τιμούμε κάθε Αμερικανό και κάθε Έλληνα που φόρεσε τη στρατιωτική στολή, όσους εξακολουθούν να υπηρετούν, αλλά και όσους δεν επέστρεψαν ποτέ στην πατρίδα τους».

Η μνήμη των βετεράνων αποτελεί καθημερινή ευθύνη

Κεντρική ομιλία στην εκδήλωση έκανε ο Ηλίας (Lou) Katsos, ο οποίος προεδρεύει της Eastern Mediterranean Business Culture Alliance (EMBCA), με έδρα τη Νέα Υόρκη, και είναι συμπρόεδρος της ετήσιας παρέλασης της 25ης Μαρτίου 1821 στην πόλη.

Ο κ. Katsos μίλησε για την υπηρεσία και τη θυσία των βετεράνων, τονίζοντας ότι η συνεισφορά τους δεν μετριέται αποκλειστικά με βάση τη στρατιωτική δράση. Αφορά επίσης την υπεράσπιση της ελευθερίας, της δημοκρατίας και των αξιών πάνω στις οποίες οικοδομούνται οι κοινωνίες. Αναφέρθηκε ακόμη στην επέτειο των 250 χρόνων από την αμερικανική ανεξαρτησία, που συμπληρώνονται το 2026 και δίνουν αφορμή για προβληματισμό σχετικά με τους αγώνες για την ελευθερία και τη διαφύλαξη των δημοκρατικών θεσμών.

Όπως υπογράμμισε, η αναγνώριση όσων υπηρέτησαν δεν αρκεί να περιορίζεται σε επίσημες εκδηλώσεις και ομιλίες για επετείους· οφείλει να εκφράζεται καθημερινά μέσα από την κοινωνική ευθύνη. Η επικοινωνία με έναν βετεράνο, η βοήθεια σε μια οικογένεια που αντιμετωπίζει δυσκολίες, η προσφορά επαγγελματικών προοπτικών στους νέους και η διατήρηση της ιστορικής μνήμης αποτελούν ενδεικτικούς τρόπους με τους οποίους η κοινωνία δείχνει έμπρακτα ότι θυμάται την υπηρεσία τους.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στην ελληνοαμερικανική κοινότητα, η οποία μπορεί να συνδέει τις δύο χώρες. Η διπλή της ταυτότητα, σημείωσε, συνεπάγεται παράλληλα διπλή ευθύνη: αφενός τη διατήρηση της ελληνικής ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και αφετέρου την ενδυνάμωση των δεσμών με τις Ηνωμένες Πολιτείες και των κοινών αξιών των δύο λαών.

«Ας μην επιτρέψουμε ποτέ σε κανέναν βετεράνο να αναρωτηθεί αν η κοινωνία τον θυμάται. Η απάντηση πρέπει να βρίσκεται στις καθημερινές μας πράξεις», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ομιλητής.

Ο Alfonso Abraham Rivera, ταγματάρχης του στρατού των ΗΠΑ, ευχαρίστησε με τη σειρά του τα μέλη της Αμερικανικής Λεγεώνας για την ανεκτίμητη προσφορά τους, επισημαίνοντας ότι «γενιές Αμερικανών, αλλά και άνδρες και γυναίκες από πολλά έθνη, έζησαν ελεύθεροι χάρη στην αφοσίωσή σας». Ο πρωτοπρεσβύτερος Αθανάσιος Τσιμενίδης, ταξίαρχος ε.α., αναφέρθηκε στην αποστολή των στρατιωτικών ιερέων και στην πνευματική στήριξη των μελών των Ενόπλων Δυνάμεων. Στα ιδεώδη που μοιράζονται Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες εστίασε ο Στάθης Κεφαλίδης, ύπατος κυβερνήτης Ευρώπης της ελληνοαμερικανικής οργάνωσης ΑΧΕΠΑ.

Χαιρετισμούς στην εκδήλωση απηύθυναν ακόμη η Άννα Ευθυμίου, υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ο Κώστας Γκιουλέκας, υφυπουργός Εσωτερικών με αρμοδιότητα τα θέματα Μακεδονίας και Θράκης, και ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης. Χαιρετισμό απηύθυναν επίσης οι βουλευτές Δημήτρης Κούβελας, Διαμαντής Γκολιδάκης και Φάνης Παπάς, καθώς και ο Αναστάσιος Βασιλειάδης, εκπρόσωπος της ομογένειας στη Γερμανία, μεταξύ άλλων.