Ο Αλέξης Τσίπρας επανήλθε στην πολιτική με στόχο όχι απλώς μια παρουσία, αλλά την πρωτιά και τελικά την εξουσία, επενδύοντας στη δημιουργία ενός καθαρού διπόλου απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η ίδρυση της Ε.ΛΑ.Σ.
επιταχύνθηκε λόγω του φόβου πρόωρων εκλογών και της ανόδου του ΠΑΣΟΚ, ενώ οι πρώτες δημοσκοπήσεις τη φέρνουν ήδη στη δεύτερη θέση, ανατρέποντας τις ισορροπίες στο πολιτικό σκηνικό.
Ο Τσίπρας ποντάρει ιδιαίτερα στις δεύτερες κάλπες, όπου εκτιμά ότι θα κορυφωθεί η πόλωση και θα κριθεί η μάχη ανάμεσα σε δύο βασικούς πόλους, με το ΠΑΣΟΚ να δέχεται έντονες πιέσεις και την κεντροαριστερά να αναδιατάσσεται.
Πιο αναλυτικά
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν επέστρεψε στην πολιτική σκηνή για να διεκδικήσει συμπληρωματικό ρόλο ή απλώς για να καταγράψει μια αξιοπρεπή παρουσία. Από την πρώτη στιγμή, ο στόχος που έθεσε ήταν σαφής: να διεκδικήσει την πρώτη θέση στις εθνικές εκλογές και να ανατρέψει τα δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια. Το είπε άλλωστε ανοικτά χθες από τη Νίκαια, και συγκεκριμένα από την πλατεία 17ης Αυγούστου, απ’ όπου ξεκίνησε τον κύκλο των ανοικτών συναντήσεών του με τους πολίτες.
«Ξεκινάμε από τις λαϊκές γειτονιές του Πειραιά, γιατί θέλουμε να εκπροσωπούμε τους ανθρώπους της δουλειάς. Ευχαριστώ όλους εσάς που ανταποκριθήκαμε μαζικά στο κάλεσμα για την ιδρυτική διακήρυξη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Μέσα σε 24 ώρες (σ.σ. από τότε που ιδρύθηκε ο νέος πολιτικός φορέας) γίναμε αξιωματική αντιπολίτευση (σ.σ. σύμφωνα με τις μετρήσεις των δημοσκοπήσεων) στις δημοσκοπήσεις). Σε λίγους μήνες θα καταφέρουμε να γίνουμε και κυβέρνηση, όποτε κι αν στηθούν οι κάλπες» τόνισε χαρακτηριστικά, εξαπολύοντας παράλληλα σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση κάνοντας λόγο για σκάνδαλα, αδικίες και ανισότητες.
Η ίδρυση της Ε.ΛΑ.Σ. σχεδιάστηκε μετά από μια μακρά περίοδο προετοιμασίας, κατά την οποία ο πρώην πρωθυπουργός μετρούσε αντιδράσεις, αξιολογούσε το πολιτικό κλίμα και επιχειρούσε να διαπιστώσει αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια δυναμική επιστροφή.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε δημόσιες εμφανίσεις του το προηγούμενο διάστημα, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του «Ιθάκη» ανά την Ελλάδα, άφηνε να εννοηθεί πως δεν βιάζεται να κάνει το επόμενο βήμα. Όταν μάλιστα δεχόταν ερωτήσεις ακόμη και από τα ακροατήριά του, για το πότε θα προχωρήσει στη δημιουργία νέου κόμματος, απαντούσε ότι αυτό θα συμβεί μόνο όταν θα υπάρχει πραγματική προοπτική νίκης. Με άλλα λόγια, ήθελε πρώτα να διασφαλίσει ότι η κίνησή του θα έχει ουσία και πιθανότητες επιτυχίας και πως δεν πρόκειται να κατέβει και πάλι στην κεντρική πολιτική σκηνή μόνο και μόνο για τη συμμετοχή.
Στην πορεία τα δεδομένα για τον χρόνο που θα ανακοίνωνε την ίδρυση του κόμματος άλλαζαν. Αρχικά ο σχεδιασμός του προέβλεπε ότι η δημοσιοποίηση θα γινόταν αρχές του τρέχοντος έτους, μετά πήγε προς το φθινόπωρο, όπως είχε πει εμμέσως σε τηλεοπτική του συνέντευξη αλλά τελικά οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν και το νέο κόμμα ανακοινώθηκε στα τέλη Μαΐου. Η αλλαγή αυτή στο χρονοδιάγραμμα, μόνο τυχαία δεν είναι.
Σύμφωνα με πολιτικές εκτιμήσεις, δύο ήταν οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν στην επίσπευση των αποφάσεων. Ο πρώτος έχει να κάνει με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών μέσα στο φθινόπωρο. Στο στρατηγείο της Λεωφόρου Αμαλίας που βρίσκεται το γραφείο του, δεν απέκλεισαν το γεγονός ο Κυριάκος Μητσοτάκης να στήσει κάλπες μετά τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, αρχές Σεπτεμβρίου, οπότε ήθελε να είναι καθόλα έτοιμος. Ο δεύτερος λόγος σχετίζεται με τη δυναμική που εμφάνιζε το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής στις δημοσκοπήσεις, σε μια περίοδο όπου δεν υπήρχε ισχυρός αντίπαλος πόλος απέναντι στην κυβέρνηση. Υπήρχε, δηλαδή, ο κίνδυνος να παγιωθεί μια νέα ισορροπία, στην οποία το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη θα ενισχυόταν σημαντικά, κάτι που προφανώς δεν ήθελε ο κ. Τσίπρας.
Και πράγματι, η ίδρυση της Ε.ΛΑ.Σ. ήρθε να ανατρέψει αυτή την εικόνα. Σε μεγάλο βαθμό αυτό το κατάφερε από την πρώτη στιγμή. Οι πρώτες δημοσκοπήσεις κατέγραψαν εντυπωσιακή άνοδο για το νέο κόμμα, το οποίο πέρασε γρήγορα στη δεύτερη θέση. Η τελευταία δημοσκόπηση που παρουσιάστηκε χθες το βράδυ στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Alpha και διενεργήθηκε από την Alco το διάστημα 9 έως 13 Ιουνίου δείχνει πρώτη τη Νέα Δημοκρατία με 23,3% στην πρόθεση ψήφων επί των εγκύρων και αμέσως μετά ακολουθεί η ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρας με 14,2%. Έπονται το ΠΑΣΟΚ με 10,3%, η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού με 8,1%, η Ελληνική Λύση με 6,6%, το ΚΚΕ με 6,2%, η Πλεύση Ελευθερίας με 3,6%, η Φωνή Λογικής με 2,9%, το ΜέΡΑ25 με 2,8%, η Νίκη με 1,3% και μετά ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, το κόμμα όπου ηγήθηκε ο κ. Τσίπρας φθάνοντας μέχρι την εξουσία, που τώρα λαμβάνει μόλις 1,1%.
Όλα δείχνουν πως το πολιτικό σκηνικό αλλάζει με ταχείς ρυθμούς. Η συζήτηση μετατοπίστηκε από το ποιος θα είναι δεύτερος, στο εάν μπορεί να διαμορφωθεί μια πραγματικά αμφίρροπη μάχη για την πρώτη θέση. Ο ίδιος ο Τσίπρας μιλά πλέον όλο και πιο ανοιχτά για το ενδεχόμενο ανατροπής, τονίζοντας ότι οι επόμενες εκλογές δεν θα είναι εύκολη υπόθεση για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το βασικό στοιχείο της στρατηγικής του είναι η δημιουργία ενός καθαρού διπόλου. Τσίπρας εναντίον Μητσοτάκη. Η επιδίωξη είναι να μετατραπεί η εκλογική αναμέτρηση σε μια ευθεία σύγκρουση ανάμεσα σε δύο πρόσωπα και δύο πολιτικές κατευθύνσεις. Από τη μία πλευρά η σημερινή κυβέρνηση και από την άλλη μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο και με δεδομένο ότι σύμφωνα με τις μετρήσεις δεν πρόκειται η Νέα Δημοκρατία να αποκτήσει αυτοδυναμία στις πρώτες κάλπες, οι δεύτερες εκλογές που θα ακολουθήσουν αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Εκεί αναμένεται να κορυφωθεί η πόλωση, με τους ψηφοφόρους να καλούνται ουσιαστικά να επιλέξουν στρατόπεδο. «Έχω την αίσθηση ότι ο κ. Μητσοτάκης φοβάται τις δεύτερες εκλογές» είπε χθες από τη Νίκαια. Κατά τα λεγόμενά του επίσης: «Ο κύριος Μητσοτάκης έχει φαγωθεί να κερδίσει τις εκλογές από την πρώτη Κυριακή γιατί πολύ απλά φοβάται ότι θα ηττηθεί εάν πάει σε δεύτερες κάλπες. Ε λοιπόν, δεν θα πάει σε δεύτερες, γιατί πολύ απλά θα ηττηθεί εκείνος από την πρώτη Κυριακή». Αυτό το τελευταίο περί ήττας του νυν πρωθυπουργού από την πρώτη Κυριακή, το εννοεί περισσότερο ως σημαντική απώλεια ποσοστών παρά ως ανατροπή ως προς το ποιος θα πάρει την πρώτη θέση. Σε τυχόν δεύτερες κάλπες πάντως, η Νέα Δημοκρατία πάντως θα επιχειρήσει να συγκεντρώσει όσους δεν επιθυμούν την επιστροφή Τσίπρα, ενώ η Ε.ΛΑ.Σ. θα απευθυνθεί σε όσους θέλουν αλλαγή διακυβέρνησης.
Καθοριστικός παράγοντας σε αυτή τη διαδικασία θεωρείται το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι θα βρεθεί υπό έντονη πίεση, καθώς ένα μέρος των ψηφοφόρων του ενδέχεται να μετακινηθεί προς τους δύο μεγαλύτερους πόλους. Από τη μία πλευρά προς τη Νέα Δημοκρατία, κυρίως όσοι τοποθετούνται πιο κοντά στο κέντρο ή τη δεξιά. Από την άλλη προς τον Τσίπρα, όσοι έχουν πιο έντονα αντιπολιτευτικά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα πάντως η Ε.ΛΑ.Σ. επιχειρεί να αλλάξει και το περιεχόμενο της πολιτικής συζήτησης. Αντί για το δίλημμα «σταθερότητα ή περιπέτεια», που προβάλλει η κυβέρνηση, ο Τσίπρας θέτει το ερώτημα «πρόοδος ή στασιμότητα». Σε αυτό προσθέτει και ένα ακόμη στοιχείο, που αφορά ζητήματα διαφάνειας και ηθικής, επιχειρώντας να αγγίξει ψηφοφόρους που δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα σε αυτά τα ζητήματα.
Την ίδια στιγμή, στο παρασκήνιο εξελίσσονται διεργασίες που αφορούν τον ευρύτερο χώρο της κεντροαριστεράς. Οι εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ και οι αποχωρήσεις στελεχών έχουν ανοίξει τη συζήτηση για το ποιοι θα μπορούσαν να ενταχθούν στο νέο κόμμα. Ωστόσο, από το περιβάλλον Τσίπρα τονίζεται ότι δεν υπάρχουν προσυμφωνίες και ότι η διαδικασία θα είναι συγκεκριμένη: όποιος επιθυμεί να συμμετάσχει, θα πρέπει πρώτα να αποχωρήσει από τον πολιτικό φορέα στον οποίο ανήκει και στη συνέχεια να εγγραφεί επίσημα στην ΕΛΑΣ. Αν μη τι άλλο, το μόνο βέβαιο είναι ότι η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν θα θυμίζει σε τίποτα τις προηγούμενες. Και αυτό, σε μεγάλο βαθμό θα οφείλεται και στην επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα και την προσπάθειά του να ξαναμπεί στο παιχνίδι με όρους πρωταγωνιστή.
