Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε έντονο εσωκομματικό αναβρασμό μετά την αιφνιδιαστική παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου, που αιφνιδίασε ακόμη και κορυφαία στελέχη του κόμματος. Η Κεντρική Επιτροπή του Σαββάτου εξελίσσεται στο πρώτο μεγάλο πεδίο σύγκρουσης για τη διαδοχή και την επόμενη μέρα, με τους Παύλο Πολάκη και Νίκο Παππά να επιμένουν ότι δεν μπορεί να αναβληθεί, ενώ άλλες φωνές ζητούν χρόνο και συνεννόηση.
Πιο αναλυτικά
Σε κατάσταση έντονου αιφνιδιασμού βρίσκεται ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου από την προεδρία του κόμματος, καθώς ακόμη και κορυφαία στελέχη παραδέχονται ότι ενημερώθηκαν ελάχιστα λεπτά πριν από τη δημόσια ανακοίνωση.
Η αιφνίδια αποχώρηση του προέδρου άνοιξε έναν νέο και ιδιαίτερα δύσκολο κύκλο εσωκομματικών διεργασιών. Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στους λόγους που οδήγησαν τον Σωκράτη Φάμελλο στην παραίτηση, αλλά επεκτείνεται στις διαδικασίες της επόμενης ημέρας, στην προσωρινή ηγεσία και κυρίως στο αν θα πραγματοποιηθεί κανονικά η προγραμματισμένη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής.
Παρότι ορισμένα στελέχη εμφανίζονται να προκρίνουν την ανάγκη να υπάρξει χρόνος για συνεννόηση και οργανωμένη μετάβαση, ο Παύλος Πολάκης και ο Νίκος Παππάς δηλώνουν κατηγορηματικά ότι η συνεδρίαση του Σαββάτου δεν μπορεί να αναβληθεί.
Η Κεντρική Επιτροπή μετατρέπεται έτσι στο πρώτο μεγάλο πεδίο της εσωκομματικής σύγκρουσης, καθώς εκεί αναμένεται να τεθούν όλα τα ζητήματα που αφορούν τη διαδικασία διαδοχής και τη μελλοντική πορεία του κόμματος.
Ξανθόπουλος: «Με πήρε και μου είπε “Θεόφιλε, παραιτούμαι”»
Τον αιφνιδιασμό που επικράτησε στην Κουμουνδούρου επιβεβαίωσε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, μιλώντας το βράδυ της Πέμπτης στην ΕΡΤ.
Όπως αποκάλυψε, ενημερώθηκε τηλεφωνικά από τον ίδιο τον Σωκράτη Φάμελλο, λίγο πριν από την επίσημη ανακοίνωση της απόφασής του.
«Με πήρε θεσμικά να μου πει “Θεόφιλε, ξέρεις, παραιτούμαι”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όταν ρωτήθηκε αν αιφνιδιάστηκε από την εξέλιξη, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος απάντησε χωρίς περιστροφές: «Απολύτως».
Ο κ. Ξανθόπουλος διευκρίνισε ότι δεν είχε καμία προηγούμενη ενημέρωση για την πρόθεση του Σωκράτη Φάμελλου, καθώς βρισκόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας στη Βουλή και συμμετείχε στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση.
«Ούτε καν είχα κάποια πληροφόρηση», σημείωσε, περιγράφοντας το κλίμα που επικράτησε στα ανώτερα κλιμάκια του κόμματος μετά την ανακοίνωση.
Παρά τον αιφνιδιασμό, χαρακτήρισε την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου «γενναία πολιτική απόφαση», εκτιμώντας ότι αποσκοπούσε στη διαφύλαξη της ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ και στην αποτροπή μιας ακόμη μεγαλύτερης εσωκομματικής όξυνσης.
Παράλληλα, κάλεσε τα στελέχη να επιδείξουν ψυχραιμία, υπευθυνότητα και θεσμική σοβαρότητα, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν το αμέσως επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμες για την πολιτική επιβίωση και τη συνοχή του κόμματος.
Μελίδης: «Ακούγαμε φήμες τις τελευταίες ημέρες»
Στο κλίμα που επικρατούσε πριν από την ανακοίνωση αναφέρθηκε και ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Μελίδης.
Ο ίδιος απέφυγε να χαρακτηρίσει δραματική την κατάσταση, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια σημαντική πολιτική εξέλιξη, η οποία, όπως είπε, φαίνεται ότι οριστικοποιήθηκε την τελευταία στιγμή.
Ο κ. Μελίδης παραδέχθηκε ότι τις προηγούμενες ημέρες κυκλοφορούσαν έντονες φήμες στο εσωτερικό του κόμματος για το ενδεχόμενο παραίτησης του Σωκράτη Φάμελλου. Η σχετική πληροφορία, όπως ανέφερε, είχε φτάσει σε στελέχη ήδη από το πρωί, χωρίς όμως να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση.
Η θεσμική ενημέρωση έγινε αργότερα από την αναπληρώτρια γραμματέα του ΣΥΡΙΖΑ, Αναστασία Σαπουνά, όταν πλέον η απόφαση του προέδρου είχε οριστικοποιηθεί.
Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου υποστήριξε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει ένα συντεταγμένο κόμμα και ότι θα κινηθεί οργανωμένα, ώστε να αντιμετωπίσει τη νέα κρίση και να καθορίσει τις επόμενες κινήσεις του.
«Προχωράμε δυναμικά, όλοι μαζί μπροστά, όσοι θέλουν και όσοι μπορούν», ανέφερε, στέλνοντας μήνυμα ενότητας σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαφορετικές απόψεις στο εσωτερικό του κόμματος έχουν ήδη αρχίσει να εκδηλώνονται δημόσια.
Το ερώτημα για την Κεντρική Επιτροπή
Το βασικό ζήτημα που καλείται να επιλύσει άμεσα ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αν η Κεντρική Επιτροπή, η οποία έχει προγραμματιστεί να συνεδριάσει το Σάββατο 11 Ιουλίου, θα πραγματοποιηθεί κανονικά ή αν θα αναβληθεί μέχρι να υπάρξει μια πρώτη συμφωνία για τις διαδικασίες της επόμενης ημέρας.
Ο Δημήτρης Μελίδης εκτίμησε ότι, εκτός κάποιου απροόπτου, η συνεδρίαση θα γίνει όπως έχει προγραμματιστεί. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ρευστή και ότι οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τις συνεννοήσεις που θα προηγηθούν.
Η παραίτηση του προέδρου αλλάζει εκ των πραγμάτων τα δεδομένα και δημιουργεί ερωτήματα για την ημερήσια διάταξη, για το ποιος θα προεδρεύσει της συνεδρίασης και για το ποιο όργανο θα αναλάβει να καθορίσει τον οδικό χάρτη της διαδοχής.
Στην Κουμουνδούρου υπάρχουν στελέχη που θεωρούν ότι μια άμεση συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής είναι αναγκαία, ώστε οι αποφάσεις να ληφθούν συλλογικά και να μην υπάρξει κενό ηγεσίας. Άλλες πλευρές εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικές, φοβούμενες ότι μια συνεδρίαση χωρίς προηγούμενη συνεννόηση μπορεί να οδηγήσει σε νέα δημόσια σύγκρουση.
Το δίλημμα είναι σαφές. Μια αναβολή θα μπορούσε να προσφέρει χρόνο για παρασκηνιακές επαφές, αναζήτηση συναινετικής λύσης και αποσαφήνιση των θεσμικών βημάτων. Από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως προσπάθεια να παρακαμφθεί το ανώτερο κομματικό όργανο σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή.
Η πραγματοποίηση της συνεδρίασης, αντιθέτως, θα επέτρεπε στα μέλη να τοποθετηθούν άμεσα, αλλά θα μπορούσε να μετατρέψει την Κεντρική Επιτροπή σε ανοιχτή μάχη εσωκομματικών συσχετισμών.
Πολάκης: «Κανείς δεν μπορεί να την αναβάλει»
Ο Παύλος Πολάκης παρενέβη λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση της παραίτησης, ξεκαθαρίζοντας ότι η Κεντρική Επιτροπή πρέπει να πραγματοποιηθεί κανονικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου δεν αποτελεί λόγο αναβολής, αλλά αντίθετα καθιστά τη συνεδρίαση ακόμη πιο αναγκαία.
Ο κ. Πολάκης επισήμανε ότι η Κεντρική Επιτροπή συγκλήθηκε ύστερα από αίτημα των ίδιων των μελών της και, επομένως, κανένα μεμονωμένο πρόσωπο ή κομματικό όργανο δεν μπορεί να ακυρώσει ή να αναβάλει τη συνεδρίαση.
«Κανείς δεν μπορεί να την αναβάλει», τόνισε, καλώντας όλα τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής να προσέλθουν κανονικά το Σάββατο.
Η παρέμβασή του δείχνει ότι ένα σημαντικό τμήμα του κόμματος θεωρεί τη συνεδρίαση θεσμικά κατοχυρωμένη και δεν αποδέχεται το ενδεχόμενο να ληφθούν αποφάσεις για τη διαδοχή μέσα από κλειστές συσκέψεις ή περιορισμένες συμφωνίες μεταξύ κορυφαίων στελεχών.
Παππάς: «Ουδείς έχει αρμοδιότητα να την ακυρώσει»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Νίκος Παππάς, ο οποίος χαρακτήρισε τις επόμενες ώρες κρίσιμες για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο κ. Παππάς υποστήριξε ότι «ουδείς έχει αρμοδιότητα» να ακυρώσει τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής, καθώς μια τέτοια απόφαση θα στερούσε από τα μέλη του οργάνου το δικαίωμα και την υποχρέωση να τοποθετηθούν απέναντι στις νέες πολιτικές εξελίξεις.
Η θέση του είναι ότι το κόμμα πρέπει να απαντήσει συλλογικά στην παραίτηση και ότι δεν μπορεί να υπάρξει πολιτική μετάβαση χωρίς τη συμμετοχή του κορυφαίου καθοδηγητικού οργάνου.
Οι κοινές τοποθετήσεις Πολάκη και Παππά δημιουργούν ένα ισχυρό μέτωπο υπέρ της πραγματοποίησης της συνεδρίασης, περιορίζοντας τα περιθώρια όσων ενδεχομένως θα επιθυμούσαν μετάθεση της διαδικασίας.
Παράλληλα, προϊδεάζουν για μια ιδιαίτερα φορτισμένη συνεδρίαση, εφόσον αυτή πραγματοποιηθεί, καθώς τα μέλη θα κληθούν να αποφασίσουν όχι μόνο για τα διαδικαστικά, αλλά και για τη συνολική πολιτική κατεύθυνση του κόμματος.
Τι μπορεί να κριθεί στη συνεδρίαση
Η Κεντρική Επιτροπή αναμένεται να συζητήσει καταρχάς τον τρόπο με τον οποίο θα καλυφθεί το κενό στην ηγεσία μετά την αποχώρηση του Σωκράτη Φάμελλου.
Παράλληλα, θα πρέπει να αποφασιστεί αν θα ακολουθηθεί μια γρήγορη διαδικασία εκλογής νέου προέδρου ή αν θα προηγηθεί μια μεταβατική περίοδος με προσωρινή διοίκηση και ευρύτερο πολιτικό διάλογο.
Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν και το χρονοδιάγραμμα των εσωκομματικών διαδικασιών, ο τρόπος εκλογής νέας ηγεσίας και η πιθανότητα σύγκλησης έκτακτου συνεδρίου.
Ταυτόχρονα, τα μέλη θα κληθούν να τοποθετηθούν για την πολιτική φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ και για το αν το κόμμα θα επιδιώξει αυτόνομη πορεία ή ευρύτερες συνεργασίες στον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς.
Το ερώτημα της ηγεσίας συνδέεται έτσι άμεσα με το ερώτημα της στρατηγικής. Η συζήτηση δεν θα αφορά μόνο το πρόσωπο που θα διαδεχθεί τον Σωκράτη Φάμελλο, αλλά και το πολιτικό σχέδιο με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιχειρήσει να ανακτήσει την επιρροή του.
Η πρώτη δοκιμασία της επόμενης ημέρας
Η παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου δεν έκλεισε τον κύκλο της εσωκομματικής κρίσης. Αντίθετα, άνοιξε έναν νέο γύρο αντιπαραθέσεων για τις διαδικασίες, τους συσχετισμούς και τη μελλοντική ταυτότητα του κόμματος.
Η απόφαση για την Κεντρική Επιτροπή αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία. Αν η συνεδρίαση πραγματοποιηθεί, θα φανεί κατά πόσο μπορεί να διαμορφωθεί ένας κοινά αποδεκτός οδικός χάρτης ή αν οι διαφορετικές πλευρές θα οδηγηθούν σε ανοιχτή σύγκρουση.
Αν αναβληθεί, θα ενταθούν τα ερωτήματα για το ποιος έλαβε την απόφαση, με ποια αρμοδιότητα και με ποιον τρόπο θα εξασφαλιστεί η συμμετοχή των κομματικών οργάνων στις εξελίξεις.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες ώρες θεωρούνται καθοριστικές. Η Κεντρική Επιτροπή δεν αποτελεί πλέον μια συνηθισμένη προγραμματισμένη συνεδρίαση, αλλά το σημείο στο οποίο θα κριθούν η διαδικασία διαδοχής, η ενότητα και η κατεύθυνση του ΣΥΡΙΖΑ.
