Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η αυριανή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στη Σόφια, καθώς υπάρχει ισχυρό ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί, έστω και την τελευταία στιγμή, μια σύντομη κατ’ ιδίαν συνάντηση ανάμεσα στον επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας, Γιώργο Γεραπετρίτη, και τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν.
Μπορεί μέχρι και πρόσφατα να μην υπήρχε κάποιος επίσημος σχεδιασμός για συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών, ωστόσο διπλωματικές πηγές αφήνουν τώρα ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξει μια άτυπη συνομιλία στο περιθώριο της Συνόδου. Η πιθανή αυτή συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας βρίσκονται σε ένα μεταβατικό στάδιο, για μια ακόμη φορά. Κι αυτό γιατί έχουμε συνεχώς εμπρηστικές δηλώσεις από την αντίπερα όχθη του Αιγαίου, και ταυτόχρονα διαβεβαιώσεις πως θα περάσουμε ένα καλοκαίρι με «ήμερα νερά», άρα χωρίς κάποιο σοβαρό επεισόδιο. Κι αυτό την ίδια ώρα που η Άγκυρα ετοιμάζεται να καταθέσει τον Οκτώβριο προς ψήφιση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση το πολυσυζητημένο νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» που αντικατοπτρίζει τις επεκτατικές βλέψεις της γείτονος.
Αν τελικά οι δύο υπουργοί Εξωτερικών βρεθούν αύριο στο ίδιο τραπέζι, η ελληνική πλευρά αναμένεται να παρουσιάσει με ξεκάθαρο τρόπο τις θέσεις της. Η βασική γραμμή της Αθήνας είναι ότι καμία μονομερής ενέργεια, ειδικά σε ζητήματα που αφορούν το Δίκαιο της Θάλασσας, δεν μπορεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα ή να επιβάλει τετελεσμένα. Με απλά λόγια, η Ελλάδα επιμένει ότι τέτοιες κινήσεις, όπως αυτή της κατάθεσης του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», δεν έχουν νομική ισχύ και δεν γίνονται αποδεκτές.
Το μήνυμα αυτό δεν απευθύνεται όμως μόνο προς την Τουρκία. Η ελληνική διπλωματία έχει ήδη ενημερώσει εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συμμάχους και διεθνείς οργανισμούς, επιδιώκοντας να διαμορφώσει ένα σαφές πλαίσιο αντίδρασης σε περίπτωση που υπάρξουν μονομερείς κινήσεις από την Άγκυρα. Μάλιστα, ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι ενδεχόμενη κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε κυρώσεις κατά της Τουρκίας.
Πέρα από το νομοσχέδιο, στην αυριανή συζήτηση, αν αυτή πραγματοποιηθεί, αναμένεται να τεθούν και τα πρόσφατα περιστατικά έντασης στο Αιγαίο. Ανάμεσά τους είναι οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη, αλλά και περιστατικά που, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, δείχνουν επιθετική στάση. Η Αθήνα εκτιμά ότι τέτοιες κινήσεις δεν βοηθούν στη βελτίωση του κλίματος και έρχονται σε αντίθεση με τα μηνύματα περί αποκλιμάκωσης που κατά καιρούς στέλνει η Άγκυρα.
Ένα ακόμη θέμα που αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο είναι το Κυπριακό. Οι προσπάθειες του ΟΗΕ για επανέναρξη των συνομιλιών βρίσκονται σε εξέλιξη, και καταγράφεται με νέα κινητικότητα το τελευταίο διάστημα. Υπάρχουν μάλιστα ήδη ενδείξεις ότι μέσα στο καλοκαίρι μπορεί να πραγματοποιηθεί άτυπη πολυμερής συνάντηση για το ζήτημα, γεγονός που αυξάνει τη σημασία κάθε διπλωματικής επαφής.
Παράλληλα, η αυριανή σύνοδος στη Σόφια έχει και ευρύτερη ατζέντα, που αφορά τη συνεργασία των χωρών της περιοχής. Στο τραπέζι θα βρεθούν θέματα όπως η ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων, η ασφάλεια, η διασύνδεση των υποδομών, αλλά και η ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Η Ελλάδα, μάλιστα, υποστηρίζει ενεργά την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας των χωρών αυτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
