Η τουρκική NAVTEX 0953/26 προκαλεί νέα αντίδραση από την ελληνική πλευρά, καθώς η Άγκυρα ανακοινώνει έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο στο πλαίσιο του σχεδιασμού υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου προς τα Κατεχόμενα.
Ως παράνομες χαρακτηρίζουν διπλωματικές πηγές τις έρευνες που προβλέπονται σε περιοχές εντός των κυπριακών χωρικών υδάτων και της υφαλοκρηπίδας. Παράλληλα, αποδίδουν στη νέα τουρκική ενέργεια μονομερή χαρακτήρα και εκτιμούν ότι επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα στην περιοχή.
Η Τουρκία επαναφέρει στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω της νέας NAVTEX, το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis. Οι έρευνες σχετίζονται με τον σχεδιαζόμενο αγωγό για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Τουρκία προς τα Κατεχόμενα.
«Με την παράτυπη τουρκική NAVTEX (953/26), η Τουρκία εξήγγειλε παράνομες έρευνες σε περιοχές κυπριακών χωρικών υδάτων και υφαλοκρηπίδας, στο πλαίσιο του σχεδιαζόμενου υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας», αναφέρουν οι ίδιες πηγές.
Κατά την εκτίμησή τους, η κίνηση αυτή συνιστά «μία ακόμη προκλητική μονομερή ενέργεια».
Επίκληση του Διεθνούς Δικαίου
Οι διπλωματικές πηγές επισημαίνουν πως η ανάπτυξη οποιασδήποτε ενεργειακής υποδομής στην περιοχή, εφόσον δεν έχει προηγηθεί συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, δεν στηρίζεται σε νομική βάση.
Οι ίδιες πηγές παραπέμπουν στο Διεθνές Δίκαιο και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Όπως υποστηρίζουν, η μονομερής δημιουργία ενεργειακών υποδομών προσβάλλει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Μονομερείς ενέργειες για την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, στερούνται νομικής βάσης και παραβιάζουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα», αναφέρουν.
Παράλληλα, οι διπλωματικές πηγές εντάσσουν τη νέα πρωτοβουλία της Τουρκίας στη συνολική πολιτική της Άγκυρας στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Εκτιμούν ότι οι ενέργειες αυτές αποσκοπούν στην παγίωση των δεδομένων που διαμορφώθηκαν μετά την κατοχή.
«Οι ενέργειες αυτές εντάσσονται σε μία διαρκή προσπάθεια εδραίωσης των τετελεσμένων της κατοχής και αντιβαίνουν προδήλως στους κανόνες του διεθνούς δικαίου», σημειώνουν.
Προειδοποιήσεις για την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο
Αναφορά γίνεται και στη χρονική συγκυρία της έκδοσης της νέας NAVTEX, με τις ίδιες διπλωματικές πηγές να προειδοποιούν για τις πιθανές συνέπειες της τουρκικής ενέργειας στην περιφερειακή σταθερότητα.
Όπως τονίζουν, παρόμοιες κινήσεις «επιτείνουν τις εντάσεις, υπονομεύουν την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και λειτουργούν εις βάρος της περιφερειακής σταθερότητας».
Η νέα τουρκική οδηγία προβλέπει έρευνες του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο και συνδέεται με το σχέδιο κατασκευής υποθαλάσσιας ενεργειακής σύνδεσης προς τα Κατεχόμενα.
Έρευνες από την 1η έως τις 25 Οκτωβρίου
Τη NAVTEX 0953/26 εξέδωσε ο υδρογραφικός σταθμός της Αττάλειας, ορίζοντας ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν από την 1η έως και την 25η Οκτωβρίου 2026.
Στις έρευνες θα συμμετάσχει το Oruc Reis, το οποίο θα συνοδεύουν τα πλοία Denar Pathfinder, Denar Echo και Kirici.
Η δεσμευμένη θαλάσσια ζώνη κινείται κατά μήκος της χάραξης του προγραμματισμένου αγωγού Anamur – Teknecik. Το έργο προβλέπει σύνδεση του Ανεμουρίου στην Τουρκία με την περιοχή Τεκνετζίκ, που βρίσκεται ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας.
Ο σχεδιασμός αποβλέπει στην αποστολή φυσικού αερίου από την Τουρκία στα Κατεχόμενα, με μία από τις προβλεπόμενες χρήσεις του να είναι η τροφοδοσία μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η NAVTEX αυτή έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενη αντίστοιχη οδηγία της Άγκυρας εντός του 2026. Είχε εκδοθεί η NAVTEX 0731/26, που αφορούσε μικρότερη θαλάσσια ζώνη νότια του Ανεμουρίου.
Με την καινούργια οδηγία, η θαλάσσια περιοχή όπου προβλέπονται οι εργασίες διευρύνεται προς δυτική και νότια κατεύθυνση, πλησιάζοντας τις ακτές του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου.
