Η αρχαία Νικόπολη, ένας τόπος εξαιρετικής ιστορικής, αρχαιολογικής και πολιτιστικής αξίας, που ξεπερνά τα όρια της χώρας, παραδόθηκε στην τοπική κοινωνία μετά την ολοκλήρωση των εκτεταμένων έργων προστασίας, αποκατάστασης, συντήρησης και ανάδειξης που υλοποίησε το υπουργείο Πολιτισμού. Τα έργα εγκαινιάστηκαν τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, αποτελώντας ένα ακόμη βήμα για την προστασία και τη σύγχρονη προβολή ενός από τα σημαντικότερα μνημειακά σύνολα της Ηπείρου, όπως επισημαίνει σε σημερινή ανακοίνωσή του το ΥΠΠΟ.
Η περάτωση των παρεμβάσεων αποτελεί μέρος του συνολικού στρατηγικού σχεδιασμού του υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, την αποκατάσταση και την ανάδειξη της Νικόπολης. Στον πυρήνα αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται η προετοιμασία της υποψηφιότητας του χώρου για εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ήδη το υπουργείο Πολιτισμού έχει καταθέσει τον πρώτο φάκελο προς αξιολόγηση, ακολουθώντας τα στάδια της διαδικασίας που ορίζει ο διεθνής Οργανισμός.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ανέφερε:
«Η Νικόπολη αποτελεί ένα μνημειακό σύνολο εξαιρετικής σημασίας, που αποτυπώνει τη μετάβαση από τον ελληνιστικό κόσμο στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και, στη συνέχεια, τη μετάβαση στη χριστιανική εποχή. Τα σωζόμενα ρωμαϊκά και παλαιοχριστιανικά μνημεία της, σε συνδυασμό με το εξαιρετικά διατηρημένο φυσικό τοπίο, συγκροτούν μια κληρονομιά διεθνούς ακτινοβολίας. Τα τελευταία χρόνια, το υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ένα συνεκτικό πρόγραμμα προστασίας, αποκατάστασης και ανάδειξης της Νικόπολης, αξιοποιώντας πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ. Παράλληλα, προχωρούμε στον σχεδιασμό δράσεων για την προστασία της Νικόπολης από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια. Αυτές οι παρεμβάσεις ενισχύουν έμπρακτα το υπόβαθρο της υποψηφιότητας της Νικόπολης για τον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Η συγκρότηση του φακέλου βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, ενώ ο προκαταρκτικός φάκελος έχει κατατεθεί, ανοίγοντας έναν απαιτητικό και μακροχρόνιο κύκλο διαδικασιών. Κατά τα προηγούμενα χρόνια, το υπουργείο Πολιτισμού έχει δείξει ότι διαθέτει την εμπειρία και την ικανότητα να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που θέτει ο διεθνής οργανισμός.
Στα επτά χρόνια διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη υποβάλαμε τρεις υποψηφιότητες, -το maximum δυνατόν, δηλαδή- το Ζαγόρι, τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα της Κρήτης και τον Όλυμπο και εγγράψαμε και τα τρία στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Με την ίδια αφοσίωση εργαζόμαστε και για τη Νικόπολη. Πρόκειται για έναν εθνικό στόχο που απαιτεί ομοψυχία, συνεργασία και υπέρβαση κάθε επιμέρους ή πολιτικής επιδίωξης. Η πρόωρη διεκδίκηση της “πατρότητας” μιας υποψηφιότητας μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε μια διαδικασία που απαιτεί ενότητα και κοινή προσπάθεια. Η ένταξη της Νικόπολης στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO είναι ένας στόχος εθνικής σημασίας. Με συνεργασία, συνέπεια και αφοσίωση, εργαζόμαστε όλοι, ώστε η μοναδική αυτή κληρονομιά να αποκτήσει τη διεθνή αναγνώριση που της αξίζει».
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, κομβικό έργο για την υποψηφιότητα θεωρείται η παράκαμψη του αρχαιολογικού χώρου, καθώς με αυτήν σταματά η διέλευση της Εθνικής Οδού από τη Νικόπολη και επανέρχεται η ενότητα και η συνοχή του μνημειακού συνόλου. Η παρέμβαση σχεδιάστηκε, χρηματοδοτήθηκε και ολοκληρώθηκε από την Περιφέρεια Ηπείρου, συνιστώντας ουσιαστική επένδυση για την προστασία και την ανάδειξη του χώρου. Η υπουργός εξέφρασε τις ευχαριστίες της προς την Περιφέρεια Ηπείρου και τον περιφερειάρχη Αλέξανδρο Καχριμάνη, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πρέβεζας, τον Δήμο Πρέβεζας, καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν και συνεχίζουν να συμβάλλουν στην ανάδειξη της Νικόπολης.
Μεγάλο Θέατρο Νικόπολης: έργα προστασίας και αποκατάστασης
Με προϋπολογισμό 3.377.693 ευρώ, το έργο «Προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση Μεγάλου Θεάτρου Νικόπολης (Β’ Φάση)» χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ 2014-2020 – ΠΕΠ Ηπείρου. Στο πλαίσιο των εργασιών απομακρύνθηκαν επιχώσεις και αποκαταστάθηκαν οι υποδομές του κάτω κοίλου, οι τοιχοποιίες και οι αναλημματικοί τοίχοι. Για την προστασία του μνημείου τοποθετήθηκε προσωρινή μεταλλική αντιστήριξη στο σκηνικό οικοδόμημα. Η επόμενη φάση του έργου εντάχθηκε στις 8 Απριλίου 2026 στο ΕΣΠΑ 2021-2027, με χρηματοδότηση 3.500.000 ευρώ. Το σχέδιο περιλαμβάνει την αποκατάσταση του σκηνικού οικοδομήματος και των παρασκηνίων, την αποκατάσταση της ορχήστρας, τη συμπλήρωση των εδωλίων, τη δημιουργία προσβάσεων για Άτομα με Αναπηρία και αποστραγγιστικού συστήματος, αλλά και την ολοκλήρωση της ανασκαφικής έρευνας, της συντήρησης και της τεκμηρίωσης. Το Θέατρο, μέρος του οικοδομικού προγράμματος του Αυγούστου και αντικείμενο εκτεταμένης ανακαίνισης τον 2ο αιώνα μ.Χ., είχε χωρητικότητα περίπου 8.000 θεατών.
Παλάτι – Οίκος Γεωργίου Εκδίκου στη Νικόπολη
Η Νικόπολη ενισχύεται με το έργο «Συνολική Ανάδειξη του κτιριακού συγκροτήματος του Παλατιού (Οίκος Γεωργίου Εκδίκου)», το οποίο καλύφθηκε χρηματοδοτικά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με συνολικό προϋπολογισμό 503.452,02 ευρώ. Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων ήρθαν στο φως 36 επιπλέον χώροι και δωμάτια, έγιναν αποκαταστάσεις στις τοιχοποιίες και αναστηλώθηκαν δύο κίονες. Την ίδια ώρα, στο Μικρό Νυμφαίο συντηρήθηκε το μοναδικό επιτοίχιο ψηφιδωτό της Νικόπολης που σώζεται. Το συγκρότημα εκτείνεται σε περίπου δέκα στρέμματα και καταλαμβάνει ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο της ρωμαϊκής πόλης. Είναι μια μεγάλη ρωμαϊκή οικία, ανεπτυγμένη σε διαφορετικά επίπεδα, η οποία από τον 1ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ. πέρασε από διαδοχικές φάσεις επισκευών.
Τα ψηφιδωτά στη Βασιλική Α’ Δουμετίου και Βασιλική Δ’
Με χρηματοδότηση 550.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης υλοποιήθηκε η συντήρηση και η ανάδειξη των ψηφιδωτών στη Βασιλική Α’ του επισκόπου Δουμετίου και στη Βασιλική Δ’. Επιπλέον, δημιουργήθηκε προσβάσιμη διαδρομή περιμετρικά της Βασιλικής Δ’. Η Βασιλική Α’ συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Νικόπολης και διαθέτει ψηφιδωτά ιδιαίτερα υψηλής καλλιτεχνικής αξίας, με φυτικά και ζωικά μοτίβα, σκηνές κυνηγιού και θαλάσσιες θεματικές. Σημαντικά στοιχεία για την ιστορία και τη λειτουργία του ναού προκύπτουν από τις επιγραφές που συνδέονται με τον επίσκοπο Δουμέτιο.
