Κυριάκος Μητσοτάκης στη Νέα Υόρκη: Διεθνή μηνύματα για την Ελλάδα

Την Ελλάδα ως χώρα που συνδυάζει τη διεθνή συνεργασία, το σεβασμό του διεθνούς δικαίου, τη γεωπολιτική σταθερότητα και την οικονομική ανάπτυξη παρουσίασε ο πρωθυπουργός από το βήμα της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, κάνοντας ειδική αναφορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ανάγκη για επίλυση του Κυπριακού, το οποίο χαρακτήρισε «ανοιχτή πληγή» για 52 χρόνια, υποστηρίζοντας τις προσπάθειες του ΟΗΕ για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την επανένωση της Κύπρου σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Το μήνυμα προς την Άγκυρα κινήθηκε σε δύο άξονες: διατήρηση του διαλόγου και αποφυγή της έντασης, αλλά ταυτόχρονα σταθερή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, χωρίς απειλές και μονομερείς ενέργειες, εντάσσοντας τις σχέσεις καλής γειτονίας στο ευρύτερο πλαίσιο της περιφερειακής σταθερότητας σε μια Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται συνεχώς. Κυβερνητικές πηγές τόνιζαν ότι ο πρωθυπουργός δεν ανέβασε τους τόνους, επιχειρώντας να διατηρήσει το θετικό momentum λίγες ώρες μετά την ομιλία του προέδρου της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, η οποία ήταν σε χαμηλότερους τόνους από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν.

Η κρίση της πολυμέρειας και ο ρόλος του Διεθνούς Δικαίου

Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της πολυμερούς συνεργασίας και του διεθνούς δικαίου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι οι διεθνείς κανόνες και συμφωνίες δοκιμάζονται ολοένα περισσότερο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συγκρούσεις και οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), την οποία παρουσίασε ως βασικό θεσμικό πλαίσιο για την ειρηνική επίλυση διεθνών διαφορών.

Παράλληλα, τόνισε τη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της προστασίας των διεθνών θαλάσσιων οδών, οι οποίες έχουν κρίσιμη σημασία για το παγκόσμιο εμπόριο, την ενέργεια και την επισιτιστική ασφάλεια.

Η Ελλάδα ως ενεργειακή γέφυρα

Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την Ελλάδα ως παράγοντα σταθερότητας και ως «γέφυρα» ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, τον Κόλπο και τη Βόρεια Αφρική.

Αναφέρθηκε στις στρατηγικές σχέσεις της Αθήνας με χώρες της περιοχής και υποστήριξε ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας μπορεί να αξιοποιηθεί για την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι ενεργειακές και ψηφιακές διασυνδέσεις, αλλά και μεγάλα έργα όπως το GREGY και ο Great Sea Interconnector, με τον πρωθυπουργό να επισημαίνει ότι η Ελλάδα επιδιώκει να εξελιχθεί σε σημαντικό ενεργειακό και διαμετακομιστικό κόμβο, ενισχύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.

Οικονομία και τεχνητή νοημοσύνη

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο Μητσοτάκης παρουσίασε την οικονομική πορεία της Ελλάδας ως αποτέλεσμα μεταρρυθμίσεων, επενδύσεων και ψηφιοποίησης του κράτους. Συνέδεσε την οικονομική ανάπτυξη με την ενίσχυση της άμυνας, των υποδομών και της κοινωνικής συνοχής. Ανέφερε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος μειώνεται πλέον με τον ταχύτερο ρυθμό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ έκανε λόγο για σημαντικές ξένες επενδύσεις που προσελκύονται στη χώρα, καθώς και για τις διαδοχικές αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από διεθνείς οίκους αξιολόγησης.

Ωστόσο, το πιο έντονο μήνυμα στο τελευταίο μέρος της ομιλίας αφορούσε την τεχνητή νοημοσύνη. Ο πρωθυπουργός προειδοποίησε για τους κινδύνους μιας ανεξέλεγκτης ανάπτυξης της AI, από την απώλεια θέσεων εργασίας και τη συγκέντρωση πλούτου έως τις δυσκολίες ελέγχου των πιο προηγμένων συστημάτων. Υποστήριξε την ανάγκη αυστηρής ρύθμισης, αδειοδότησης, διαφάνειας και ελέγχων ασφάλειας.

Ελλάδα και Ισραήλ: μια σχέση με στρατηγικό βάθος

Είχε προηγηθεί η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, η οποία πραγματοποιήθηκε έπειτα από αίτημα της ισραηλινής πλευράς και διήρκεσε περισσότερο από μισή ώρα. Επισημαίνεται ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός ήταν, μαζί με τον Σλοβένο ομόλογό του, μεταξύ των ελάχιστων Ευρωπαίων ηγετών που συναντήθηκαν με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό κατά την παρουσία του στη Νέα Υόρκη.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι διμερείς σχέσεις, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το Ιράν και ο Λίβανος, καθώς και η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», ενώ συζητήθηκαν παράλληλα ζητήματα ενέργειας και περιφερειακών διασυνδέσεων. Από την ελληνική πλευρά, η σχέση με το Ισραήλ χαρακτηρίζεται σταθερά ως «στρατηγική». Η Αθήνα επιμένει στο ότι το βάθος αυτής της συνεργασίας επιτρέπει στις δύο πλευρές να συζητούν ακόμη και ζητήματα στα οποία υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, χωρίς να τίθεται υπό αμφισβήτηση η συνολική σχέση.

Η ενεργειακή εξίσωση και η ExxonMobil

Η συνάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με τον αντιπρόεδρο της ExxonMobil, John Ardill, στη Νέα Υόρκη έδωσε νέα στοιχεία για την πορεία του σχεδιασμού. Σύμφωνα με πληροφορίες, η προετοιμασία συνεχίζεται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς και ο στόχος για τη διενέργεια της ερευνητικής γεώτρησης τον Μάρτιο του 2027 παραμένει εφικτός. Ο John Ardill φέρεται να χαρακτήρισε το συγκεκριμένο εγχείρημα ως το ταχύτερο project προετοιμασίας γεώτρησης που έχει πραγματοποιήσει η ExxonMobil, με την εταιρεία να υπολογίζει τις πιθανότητες εντοπισμού κοιτάσματος περίπου στο 15%-16%, ένα ποσοστό που θεωρείται αξιοσημείωτο, χωρίς φυσικά να αποτελεί εγγύηση για θετικό αποτέλεσμα.

Το νορβηγικό παράδειγμα

Στη συζήτηση χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς η περίπτωση της Νορβηγίας. Όταν η χώρα βρισκόταν σε αντίστοιχο στάδιο ανάπτυξης της πετρελαϊκής της βιομηχανίας, οι πιθανότητες επιτυχίας στις έρευνες κινούνταν περίπου στο 20%. Η νορβηγική εμπειρία δείχνει ότι η δημιουργία μιας ισχυρής ενεργειακής βιομηχανίας δεν βασίζεται σε μία μόνο γεώτρηση. Απαιτείται διαδοχική ερευνητική προσπάθεια και επιμονή, μέχρι να εντοπιστούν κοιτάσματα που μπορούν να αξιοποιηθούν εμπορικά.