Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε βαθιά κρίση, καθώς μετά τις σημερινές αποχωρήσεις των Μεϊκόπουλου, Μαμουλάκη και Κοντοτόλη ο αριθμός των βουλευτών του κόμματος έπεσε στους 17, με το κύμα ανεξαρτητοποιήσεων να συνεχίζεται και να απειλεί να συρρικνώσει περαιτέρω την παρουσία του στη Βουλή. Οι εξελίξεις συνοδεύονται από παραιτήσεις στελεχών, σκληρές αιχμές για εσωστρέφεια και προσωπικές στρατηγικές, αλλά και από εσωκομματική μάχη για την επόμενη μέρα, με τη Ρένα Δούρου και τον Παύλο Πολάκη να διεκδικούν ρόλο στην ηγεσία της μικρότερης πλέον κοινοβουλευτικής δύναμης του κόμματος.
Πιο αναλυτικά
Σε οριακό σημείο βρίσκεται η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία που μπήκε στη Βουλή μετά τις τελευταίες εκλογές του Ιουνίου 2023 ως αξιωματική αντιπολίτευση με 47 βουλευτές και τώρα μετράει πλέον 17 λόγω των διαδοχικών αποχωρήσεων και ανεξαρτητοποιήσεων που επιταχύνθηκαν μετά την απόφαση του Αλέξη Τσίπρα να ιδρύσει δικό του κόμμα. Τον νέο κύκλο αποχωρήσεων άνοιξαν σήμερα ο βουλευτής Μαγνησίας Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, ο βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης και η βουλευτής Τρικάλων Μαρίνα Κοντοτόλη, που με επιστολές τους προς τον πρόεδρο της Βουλής γνωστοποίησαν ότι αποχωρούν από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και ανεξαρτητοποιούνται.
Οι τρεις νέες αποχωρήσεις μείωσαν τον αριθμό των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στους 17, ενώ είχαν ήδη προηγηθεί η παραίτηση του διευθυντή της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, Γιώργου Μπάκη, η αποχώρηση του αναπληρωτή εκπροσώπου Τύπου Φοίβου Τσικλιά και η άμεση ανεξαρτητοποίηση της Μυρτώς Κοροβέση. Η τελευταία ορκίστηκε το πρωί στην Ολομέλεια, καταλαμβάνοντας την έδρα του παραιτηθέντος Γιώργου Καραμέρου, και αμέσως μετά ανακοίνωσε ότι δεν θα ενταχθεί στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος.
Παραιτήσεις, ανεξαρτητοποιήσεις και αποχή από τη συνεδρίαση
Το επόμενο κύμα αποχωρήσεων εκτιμάται ότι θα εκδηλωθεί με τρεις διαφορετικούς τρόπους. Ορισμένοι βουλευτές ενδέχεται να παραιτηθούν από την έδρα τους, άλλοι να ανεξαρτητοποιηθούν, ενώ μια τρίτη ομάδα μπορεί να επιλέξει να απέχει από την επικείμενη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, στέλνοντας με αυτόν τον τρόπο ένα σαφές πολιτικό μήνυμα αποστασιοποίησης από τις εξελίξεις. Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ενδέχεται να είναι η δημιουργία μιας πολύ μικρότερης και περισσότερο συμπαγούς κοινοβουλευτικής δύναμης, με τον αριθμό των βουλευτών που θα παραμείνουν να εκτιμάται ότι μπορεί να γίνει ακόμη και μονοψήφιος. Στον στενό πυρήνα των προσώπων που αναμένεται να συνεχίσουν πάντως στον ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνονται η Ρένα Δούρου, ο Νίκος Παππάς, ο Παύλος Πολάκης, η Έλενα Ακρίτα, ο Γιώργος Παπαηλιού, ο Χρήστος Γιαννούλης, ο Γιάννης Αμανατίδης και ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος.
Εντός της ημέρας δεν αποκλείεται να αποχωρήσουν παράλληλα η Καλλιόπη Βέττα και ο Κώστας Μπάρκας, ενώ τις τελικές τους αποφάσεις αναμένεται να λάβουν και οι Μίλτος Ζαμπάρας και Βασίλης Κόκκαλης, με το κλίμα να παραμένει εξαιρετικά ρευστό. Ανοιχτό είναι επίσης το ενδεχόμενο να ανεξαρτητοποιηθούν έως την Παρασκευή η Όλγα Γεροβασίλη, ο Διονύσης Καλαματιανός, και η Πόπη Τσαπανίδου. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Πόπης Τσαπανίδου. Ενδεχόμενη παραίτησή της από τη βουλευτική έδρα θα μπορούσε, με βάση τη σειρά εκλογής, να ανοίξει τον δρόμο για την είσοδο του πρώην προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Στέφανου Κασσελάκη στη Βουλή. Ειδικότερα, στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας ως επιλαχόντες πλέον είναι κατά σειρά ο στενός συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα, Μιχάλης Καλογήρου, η Ευγενία Λειβαδάρου, ο Αθανάσιος Τσάκρης, η Γεωργά Λάλη και αμέσως μετά ο κ. Κασσελάκης. Εάν η κ. Τσαπανίδου αποχωρήσει και δεν ανεξαρτητοποιηθεί και ακολούθως παραιτηθούν και οι αμέσως τέσσερις επόμενοι που προαναφέραμε, μόνο τότε μπορεί να μπει στη Βουλή ο επικεφαλής του κόμματος «Δημοκράτες». Πρόκειται για ένα σενάριο ωστόσο που δεν θα το θεωρούσαμε και πολύ πιθανό καθώς οι εμπλεκόμενοι δεν φαίνεται να επιθυμούν να διευκολύνουν μια τέτοια περίπτωση. Πάντως ούτως ή άλλως η «μεγάλη έξοδος» αναμένεται να κορυφωθεί μέσα στις επόμενες ώρες και ημέρες, σηματοδοτώντας τη μετάβαση του ΣΥΡΙΖΑ σε μια εντελώς διαφορετική κοινοβουλευτική και οργανωτική φάση.
Η παραίτηση του Φοίβου Τσικλιά
Την αρχή στις αποχωρήσεις στελεχών έκανε ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Φοίβος Τσικλιάς. Στην ανακοίνωσή του περιέγραψε την κατάσταση που επικρατεί στον ΣΥΡΙΖΑ με τις λέξεις «εσωστρέφεια» και «περιχαράκωση», ενώ έκανε λόγο για «προσωπικές στρατηγικές, φιλοδοξίες και καταστατικές ακροβασίες».
Ο Φοίβος Τσικλιάς ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί πλέον να υπερασπίζεται δημόσια την εικόνα και το πολιτικό σχέδιο του κόμματος, επισημαίνοντας: «Δεν μπορώ να υπερασπιστώ στον δημόσιο διάλογο την εικόνα ευτελισμού του κόμματος και των διαδικασιών του. Δεν μπορώ να υπερασπιστώ ένα πολιτικό σχέδιο που δεν απαντά στις ανάγκες των πολλών, που κοιτάζει προς τα μέσα και όχι προς την κοινωνία. Δεν επιθυμώ να γίνω μέρος ενός νέου διχασμού».
Στην επιστολή παραίτησής του, με τίτλο «όσα είπαμε παλιά ισχύουν», ανέφερε αναλυτικά: «Τη στιγμή που η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία απαιτεί υπερβάσεις και ενότητα δυνάμεων για να υπάρξει προοδευτική εναλλακτική στη δυστοπία Μητσοτάκη, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ βυθίζεται ξανά στην εσωστρέφεια και επιλέγει την περιχαράκωση. Προσωπικές στρατηγικές, φιλοδοξίες και καταστατικές ακροβασίες δημιουργούν εντάσεις που κορυφώθηκαν τις τελευταίες ημέρες, υποσκελίζοντας τόσο τον πολιτικό στόχο της ενότητας όσο και το πλούσιο έργο που έχουν παράξει όλα αυτά τα χρόνια ανιδιοτελώς τα χιλιάδες μέλη του κόμματος.
Δεν μπορώ να υπερασπιστώ στον δημόσιο διάλογο την εικόνα ευτελισμού του κόμματος και των διαδικασιών του. Δεν μπορώ να υπερασπιστώ ένα πολιτικό σχέδιο που δεν απαντά στις ανάγκες των πολλών, που κοιτάζει προς τα μέσα και όχι προς την κοινωνία. Δεν επιθυμώ να γίνω μέρος ενός νέου διχασμού.
Υποβάλλω την παραίτησή μου από τη θέση του Αναπληρωτή Εκπροσώπου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Παραμένω ενεργός στους αγώνες για μια καλύτερη κοινωνία, με δικαιοσύνη και δημοκρατία. Παραμένω ενεργός στην Αριστερά που ενώνει, που θέλει και μπορεί να κυβερνήσει τον τόπο για να κάνει καλύτερες τις ζωές των πολλών. Ευχαριστώ από καρδιάς τους συνεργάτες μας στο Γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για τις συμβουλές και την υποστήριξη του έργου μου από την πρώτη στιγμή.
Ευχαριστώ όλους τους δημοσιογράφους που είχα τη χαρά να συνεργαστώ και να φιλοξενήσουν τη φωνή μου στα μέσα τους. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τους δημοσιογράφους της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας, τους καθημερινούς αγωνιστές του επαρχιακού τύπου, που κρατούν ζωντανή τη φλόγα της ενημέρωσης σε αντίξοες συνθήκες. Θα βρεθούμε ξανά γιατί “όσα είπαμε παλιά ισχύουν”.
Με εκτίμηση, Φοίβος Τσικλιάς»
Αποχώρησε και ο Γιώργος Μπάκης
Λίγο αργότερα ακολούθησε ο Γιώργος Μπάκης, ο οποίος είχε αναλάβει καθήκοντα διευθυντή της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Ανακοινώνοντας την παραίτησή του, έκανε λόγο για «πρωτοφανή» γεγονότα μετά την αποχώρηση του Σωκράτη Φάμελλου από τη θέση του προέδρου και δήλωσε ότι πρόκειται για μια κατάσταση που «δεν μπορώ να υπηρετήσω».
Στην επιστολή του απέδωσε την κρίση στις «προσωπικές στρατηγικές» και τόνισε ότι «βλέπουμε συμπεριφορές και πρακτικές που δεν συνάδουν με τις θεμελιώδεις αξίες της Αριστεράς και που απέχουν από τις αρχές του σεβασμού και της συλλογικότητας».
Η επιστολή του Γιώργου Μπάκη ανέφερε:
«Αξιότιμα μέλη της ΚΟ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αγαπητές συντρόφισσες και σύντροφοι,
Σας γράφω αυτή την επιστολή με ανάμεικτα συναισθήματα, καθώς η συνεργασία μας τον τελευταίο ενάμιση χρόνο υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική. Όλα αυτά τα χρόνια πορεύτηκα, υπηρετώντας με συνέπεια τις αποφάσεις του κόμματος, είτε συμφωνούσα, είτε διαφωνούσα με αυτές. Δυστυχώς, το τελευταίο διάστημα επικρατούν στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ οι προσωπικές στρατηγικές και όχι η κοινή προσπάθεια. Βλέπουμε συμπεριφορές και πρακτικές που δεν συνάδουν με τις θεμελιώδεις αξίες της Αριστεράς και που απέχουν από τις αρχές του σεβασμού και της συλλογικότητας. Το κόμμα που ιστορικά υπερασπίστηκε τη δημοκρατία, τη διαφορετική άποψη και τη συντροφικότητα, δεν μπορεί να ανέχεται συμπεριφορές που προσβάλλουν και απαξιώνουν στελέχη, που ακυρώνουν συλλογικές αποφάσεις και που αντιμετωπίζουν την πολιτική διαφωνία με εχθρότητα.
Όλα αυτά απέχουν πολύ από τις αρχές και τις αξίες μου. Και προφανώς, όταν αυτές οι συμπεριφορές τείνουν να γίνουν συνήθεια, δεν μπορώ να υπηρετήσω άλλο τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, την παραίτηση του Προέδρου, Σωκράτη Φάμελλου, αλλά και τα όσα πρωτοφανή ακολούθησαν, υποβάλλω την παραίτησή μου από τη θέση του Διευθυντή της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Οι ευθύνες όλων μας είναι τεράστιες. Έχουμε χρέος απέναντι στους συντρόφους μας να αγωνιστούμε για την ενότητα και όχι να εντείνουμε τον διχασμό. Και έχουμε χρέος απέναντι σε όλους τους Έλληνες και τις Ελληνίδες να σταθούμε δίπλα τους, την ώρα που η διεφθαρμένη κυβέρνηση της Δεξιάς τους κλέβει λίγο λίγο τη ζωή.
Θέλω να σας ευχαριστήσω θερμά για τη συνεργασία μας. Πάνω από όλα, όμως, αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τον Σωκράτη Φάμελλο για την αμέριστη εμπιστοσύνη και τις ευκαιρίες που μου προσέφερε. Μαζί περάσαμε περιόδους δημιουργικές αλλά και μεγάλες προκλήσεις, από τις οποίες κρατώ μόνο τα θετικά μαθήματα και τις κοινές μας προσπάθειες».
Η μάχη για την ηγεσία της μικρότερης Κοινοβουλευτικής Ομάδας
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Κοινοβουλευτική Ομάδα συνεδριάζει σήμερα για την εκλογή νέου γραμματέα. Για τη συγκεκριμένη θέση έχει προταθεί ο βουλευτής Θεσσαλονίκης Γιάννης Αμανατίδης, ενώ υποψηφιότητα έχει θέσει και η Ρένα Δούρου. Την ίδια στιγμή, στο παρασκήνιο εξελίσσεται η πολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στη Ρένα Δούρου και τον Παύλο Πολάκη για τον κεντρικό ηγετικό ρόλο στην επόμενη ημέρα του κόμματος. Οι δύο πλευρές δεν φαίνεται να συμφωνούν στην πρόταση για μοντέλο «συλλογικής ηγεσίας», την οποία έχει υποστηρίξει ο Νίκος Παππάς. Ο τελευταίος, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό συζήτηση, προορίζεται για τη θέση του γραμματέα του κόμματος.
Η πρόταση προέβλεπε κατανομή των ηγετικών ρόλων μεταξύ των κορυφαίων στελεχών που θα παραμείνουν, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να συγκεντρώνει τη συναίνεση που απαιτείται. Έτσι, η Ρένα Δούρου και ο Παύλος Πολάκης αναμένεται να διεκδικήσουν την ηγεσία μέσα από την ψήφο μιας εξαιρετικά περιορισμένης Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Η Ρένα Δούρου φέρεται να διαθέτει προβάδισμα, καθώς η Έλενα Ακρίτα έχει τοποθετηθεί ανοιχτά υπέρ της, ενώ ο Χρήστος Γιαννούλης αναμένεται να καταψηφίσει τον Παύλο Πολάκη.
Οι τοποθετήσεις της Ρένας Δούρου
Μιλώντας στο Action24, η Ρένα Δούρου επιβεβαίωσε ότι είναι έτοιμη να διεκδικήσει κεντρικό ρόλο στη νέα Κοινοβουλευτική Ομάδα, δηλώνοντας: «Δεν θα αρνηθώ τις προτάσεις που έχουν γίνει από βουλευτές για να βρεθώ ως υποψήφια για την κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ. Πάντα είμαι στη διάθεση των συντρόφων». Αναφερόμενη στην πολιτική κατάσταση που οδήγησε τον Σωκράτη Φάμελλο σε αδιέξοδο, έκανε λόγο για «κακή ανάγνωση». Παράλληλα, απάντησε ξεκάθαρα «όχι» στο ενδεχόμενο να επικοινωνήσει η ίδια τηλεφωνικά με τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Σχολιάζοντας δε τις συνέπειες των πολλαπλών διασπάσεων στον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς, υποστήριξε ότι «Το ΠΑΣΟΚ πίστεψε ότι είναι αξιωματική αντιπολίτευση». Πρόσθεσε ακόμη ότι «δεν ήταν ρεαλιστικό να αφήνουμε να εννοηθεί πως ο κακός ο Τσίπρας κατέστρεψε τον ΣΥΡΙΖΑ», ενώ για την προοπτική συνεργασίας με τη Νέα Αριστερά σημείωσε ότι «στέρεες συνενώσεις γίνονται επί προγραμματικών δεσμεύσεων».
