Στις Βρυξέλλες, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ανέδειξε την ανάγκη ενδυνάμωσης της ευρωπαϊκής άμυνας, σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων ασφαλείας γύρω από την Ευρώπη, επισημαίνοντας πως η γεωγραφική θέση της Ελλάδας τη φέρνει αντιμέτωπη με ένα σύνθετο περιβάλλον.
Στην εκδήλωση «Connecting Europe Days – Europe’s Mobility and Transport Flagship Event», κατά τη συζήτηση της Τρίτης (29.09.2026) για τη Στρατιωτική Κινητικότητα, ο υπουργός μίλησε για τις απειλές και τις προκλήσεις που, κατά την εκτίμησή του, περιβάλλουν τόσο την Ελλάδα όσο και την Ευρώπη.
«Η Ελλάδα έχει τη γειτονική μας Τουρκία, η οποία συνιστά απειλή για εμάς», δήλωσε ο κ. Δένδιας, περιγράφοντας την συνύπαρξη με τη γειτονική χώρα ως δύσκολη.
Ταυτόχρονα, σκιαγράφησε το ευρύτερο περιφερειακό σκηνικό, παραπέμποντας στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και του Σαχέλ.
Η θέση της Ελλάδας στο περιβάλλον ασφάλειας της περιοχής
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας επισήμανε πως η Ελλάδα βρίσκεται σε εγγύτητα με αρκετές περιοχές, οι οποίες έχουν άμεση επίδραση στην ασφάλεια της Ευρώπης.
«Το Ιράν βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας. Το Σαχέλ, που σήμερα αποτελεί καταφύγιο τρομοκρατών, βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας. Η Λιβύη, ένα αποτυχημένο κράτος, βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας», ανέφερε.
Έκανε επίσης μνεία στη Συρία και τον Λίβανο, τονίζοντας ότι η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή εξακολουθεί να είναι αβέβαιη.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε την περιοχή «μια εξαιρετικά δύσκολη γειτονιά», επισημαίνοντας ότι οι αναδυόμενες απειλές χρειάζονται διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως μοντέλο ευρωπαϊκής προστασίας
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε το ελληνικό σχέδιο «Ασπίδα του Αχιλλέα», το οποίο ο υπουργός παρουσίασε ως ένα πολυεπίπεδο σύστημα συνολικής άμυνας.
Όπως διευκρίνισε, ο σχεδιασμός αυτός στηρίζεται στην προστασία πέντε κύριων τομέων:
- ξηράς,
- θάλασσας,
- αέρα,
- κυβερνοχώρου,
- Διαστήματος.
Ο κ. Δένδιας εκτίμησε ότι η ίδια αντίληψη πρέπει να λάβει πανευρωπαϊκή διάσταση, αφού καμία μικρή ευρωπαϊκή χώρα, όπως είπε, δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί μόνη σύνθετες απειλές, μεταξύ των οποίων μια ενδεχόμενη βαλλιστική επίθεση.
«Πρέπει να το κάνουμε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος», τόνισε.
Η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες απειλές ασφαλείας
Ο υπουργός στάθηκε ακόμη στις μελλοντικές προκλήσεις, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογική πρόοδος έχει τη δυνατότητα να μεταβάλει ριζικά τη μορφή των κινδύνων.
Κατά τα λεγόμενά του, ικανότητες που σήμερα βρίσκονται κυρίως στα χέρια ισχυρών στρατιωτικών δυνάμεων μπορεί, μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, να καταστούν διαθέσιμες σε τρομοκρατικές οργανώσεις και μη κρατικούς δρώντες.
Γι’ αυτό, υποστήριξε ότι απαιτείται για την Ευρώπη «μια ολιστική προσέγγιση» στην ασφάλεια, η οποία δεν είναι δυνατόν να εξαντλείται στις δυνατότητες του κάθε κράτους μεμονωμένα.
Η Ελλάδα ως πρότυπο για τη στρατιωτική κινητικότητα
Ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει υπόδειγμα για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών υποδομών στρατιωτικής κινητικότητας.
Εστιάζοντας στη γεωγραφική θέση της χώρας, υπογράμμισε τον ιδιαίτερο ρόλο της Αλεξανδρούπολης, την οποία αποκάλεσε «το πλησιέστερο λιμάνι στο μέτωπο της Ουκρανίας».
Κατά τον υπουργό, η ανάπτυξη υποδομών και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας τόσο στην Ελλάδα όσο και στον διάδρομο που τη συνδέει με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Μολδαβία, μπορούν να λειτουργήσουν ως παράδειγμα για την Ευρώπη.
Η στρατιωτική κινητικότητα, όπως σημείωσε, δεν περιορίζεται στη μετακίνηση στρατευμάτων, αλλά περιλαμβάνει και τη θωράκιση των ίδιων των υποδομών που είναι αναγκαίες σε συνθήκες κρίσης.
«Η Ευρώπη έχει καθυστερήσει» στην ενίσχυση της άμυνας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υποστήριξε πως η Ευρώπη οφείλει να επισπεύσει τις ενέργειές της στον αμυντικό τομέα.
«Πρέπει να κινηθούμε πάρα πολύ γρήγορα», είπε, τονίζοντας ότι η ασφάλεια της Ευρώπης προϋποθέτει στενότερο συντονισμό.
Ανατρέχοντας στο παρελθόν, παρατήρησε ότι επί δεκαετίες η Ευρώπη θεωρούσε πως την άμυνά της θα εξασφάλιζε το ΝΑΤΟ, δηλαδή στην πράξη οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως ανέφερε, μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου επικράτησε η πεποίθηση ότι η Ευρώπη δεν είχε ανάγκη προετοιμασίας απέναντι σε απειλές μεγάλης κλίμακας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία λειτούργησε ως «σήμα συναγερμού», επαναφέροντας στο προσκήνιο την ανάγκη να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα.
Η ευρωπαϊκή άμυνα σε συμπληρωματικό ρόλο προς το ΝΑΤΟ
Ο κ. Δένδιας διευκρίνισε ότι μια ενισχυμένη ευρωπαϊκή αμυντική δομή δεν πρέπει να λειτουργεί ανταγωνιστικά απέναντι στο ΝΑΤΟ.
Αντιθέτως, εκτίμησε ότι οφείλει να είναι «συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ», το οποίο, κατά τον ίδιο, πρέπει να εξακολουθήσει να αποτελεί στοιχείο της κοινής άμυνας της Ευρώπης.
Παράλληλα, εξέφρασε την προτίμησή του για την αναβάθμιση των ήδη λειτουργούντων ευρωπαϊκών θεσμών, με ιδιαίτερη αναφορά στη Στρατιωτική Επιτροπή της ΕΕ, αντί για τη σύσταση νέων οργάνων.
Όπως εξήγησε, η επιδίωξη δεν είναι να δημιουργηθούν επιπλέον μηχανισμοί, αλλά να ενισχυθούν οι υφιστάμενοι, ώστε να αποκτήσουν διευρυμένες δυνατότητες.
Προστασία υποδομών: «Δεν είμαστε εκεί που πρέπει»
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την ευρωπαϊκή ετοιμότητα, ο υπουργός παραδέχθηκε ότι εξακολουθούν να καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις.
«Όχι, δεν βρισκόμαστε εκεί που θα έπρεπε. Αντιθέτως, απέχουμε πολύ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός επισήμανε ακόμη πως η ασφάλεια των υποδομών στην Ευρώπη συνιστά κρίσιμο θέμα. Όπως σημείωσε, η δημιουργία νέων διαδρομών μετακίνησης και στρατιωτικών δυνατοτήτων χρειάζεται να συνοδεύεται από αντίστοιχο αμυντικό σχεδιασμό.
Η ανταλλαγή απόψεων στις Βρυξέλλες ανέδειξε τον στρατηγικό διάλογο που εξελίσσεται στην Ευρώπη για την πορεία της άμυνας. Στο πλαίσιο αυτό, η στρατιωτική κινητικότητα συγκαταλέγεται στους βασικούς πυλώνες της νέας προσέγγισης.
