Παρά το άνοιγμα ξανά των Στενών του Ορμούζ και την αποκλιμάκωση της κρίσης, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου παραμένει εύθραυστη, καθώς μέσα στους μήνες του πολέμου χάθηκαν 1,15 δισ. βαρέλια προσφοράς και τα αποθέματα έχουν υποχωρήσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Οι τιμές έχουν ήδη πέσει λόγω αισιοδοξίας, όμως η πλήρης επανεκκίνηση των ροών από τη Μέση Ανατολή θα πάρει χρόνο, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας ανόδου των τιμών το επόμενο διάστημα.
Πιο αναλυτικά
Τα καλά νέα για την παγκόσμια οικονομία είναι ότι τα Στενά του Ορμούζ άνοιξαν ξανά, μετά την υπογραφή μνημονίου κατανόησης ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα κακά νέα είναι ότι η ζημιά στην αγορά πετρελαίου μπορεί να έχει ήδη γίνει.
Για σχεδόν τέσσερις μήνες, το πετρέλαιο δεν έβγαινε κανονικά από τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler, ο κόσμος έχασε συνολικά 1,15 δισ. βαρέλια προσφοράς κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Αυτό έχει αφήσει την αγορά σε εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση. Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα από το 1990, ενώ τα αμερικανικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης έχουν πέσει σε χαμηλό 43 ετών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στη Σύνοδο της G7 στις Βερσαλλίες, προειδοποίησε ότι τα αποθέματα μπορεί να εξαντληθούν μέσα σε περίπου τέσσερις εβδομάδες. «Θέλετε να δείτε χάος; Μένουμε από αποθέματα σε τέσσερις εβδομάδες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι τιμές έπεσαν, αλλά η αγορά δεν έχει σωθεί
Μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας στα μέσα Απριλίου και την πρόοδο στο μνημόνιο ΗΠΑ–Ιράν, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν απότομα.
Το Brent, που είχε φτάσει σε πολεμικό υψηλό στα 126,41 δολάρια το βαρέλι, κινείται πλέον κάτω από τα 80 δολάρια.
Η πτώση αυτή, όμως, στηρίχθηκε κυρίως στην αισιοδοξία ότι η κρίση τελειώνει. Τα θεμελιώδη δεδομένα παραμένουν δύσκολα.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά 190 εκατ. βαρέλια τους τελευταίους μήνες. Το κρίσιμο αποθηκευτικό κέντρο στο Κάσινγκ της Οκλαχόμα, από όπου τροφοδοτούνται μεγάλες περιοχές των ΗΠΑ, έχει ήδη φτάσει σε επίπεδο επιχειρησιακής πίεσης.
Με απλά λόγια, τα αποθέματα δεν έχουν μηδενιστεί στα χαρτιά, αλλά μεγάλο μέρος του πετρελαίου που μένει στον πάτο των δεξαμενών δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα. Όταν τα επίπεδα πέφτουν τόσο χαμηλά, γίνεται δυσκολότερη η διατήρηση πίεσης στους αγωγούς και η ομαλή τροφοδοσία της αγοράς.
Γιατί το άνοιγμα του Ορμούζ δεν λύνει αμέσως το πρόβλημα
Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι κρίσιμο, αλλά δεν σημαίνει ότι το πετρέλαιο θα αρχίσει να ρέει άμεσα όπως πριν.
Πρώτα πρέπει να γίνει αποναρκοθέτηση. Έπειτα, άδεια δεξαμενόπλοια πρέπει να επιστρέψουν στην περιοχή, η παραγωγή να επανεκκινήσει πλήρως και τα φορτία να ξεκινήσουν το ταξίδι προς τους τελικούς προορισμούς τους.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να κρατήσει μήνες.
Μέχρι τότε, η παγκόσμια αγορά θα συνεχίσει να στηρίζεται στα αποθέματα. Και αυτό είναι που ανησυχεί τους αναλυτές.
Η Helima Croft, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων στην RBC Capital Markets, προειδοποιεί ότι η αγορά έχει βιαστεί να προεξοφλήσει επιστροφή στην κανονικότητα. Όπως σημειώνει, όλοι συμπεριφέρονται σαν «να τελείωσε», όμως η επιστροφή στις κανονικές ροές έχει τεράστιες πρακτικές δυσκολίες.
Το σενάριο νέας ανόδου των τιμών
Αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι οι τιμές έχουν πέσει υπερβολικά και ότι η αγορά υποτιμά τον κίνδυνο να αδειάσουν ουσιαστικά οι δεξαμενές πριν αναπληρωθούν τα αποθέματα.
Ο Matt Smith της Kpler εκτιμά ότι, ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί τις επόμενες εβδομάδες στο Ορμούζ, οι Αμερικανοί καταναλωτές πρέπει να περιμένουν υψηλότερες τιμές μέσα στους καλοκαιρινούς μήνες.
Το επιχείρημα είναι απλό: ακόμη κι αν η παγκόσμια παραγωγή ξεπεράσει τη ζήτηση κατά σχεδόν 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, θα χρειαστεί περίπου ένας χρόνος για να αναπληρωθούν τα 1,15 δισ. βαρέλια που χάθηκαν.
Όπως σχολίασε ο αναλυτής Dan Pickering, κάποια στιγμή τα πραγματικά βαρέλια μετράνε. Αν χαθούν από το σύστημα, αυτό έχει συνέπειες.
Η αντίθετη άποψη: Η αγορά βλέπει το πετρέλαιο να επιστρέφει
Υπάρχει, πάντως, και η αντίθετη ανάγνωση.
Ορισμένοι traders θεωρούν ότι η αγορά βλέπει ήδη ένα μεγάλο κύμα πετρελαίου να επιστρέφει, ειδικά από μέλη του OPEC που έχουν ανάγκη από έσοδα και θέλουν να αυξήσουν την παραγωγή.
Ο Jay Hatfield, επικεφαλής της Infrastructure Capital Advisors, εκτιμά ότι αυτή η προοπτική μπορεί να κρατήσει την αγορά σε καθοδική τροχιά.
Ο Vikas Dwivedi της Macquarie Group υποστηρίζει επίσης ότι ο κόσμος μπήκε στον πόλεμο με τόσο μεγάλο «μαξιλάρι» πετρελαίου, ώστε ακόμη και μετά τη μεγάλη απομείωση αποθεμάτων, η κατάσταση δεν είναι τόσο ακραία όσο φαίνεται.
Παραδείγματα υπάρχουν: τα αποθέματα diesel στις ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2003, αλλά παραμένουν μόλις 12,4% κάτω από τον μέσο όρο πενταετίας. Τα αποθέματα βενζίνης είναι περίπου 5% χαμηλότερα από πέρυσι.
Η μεγάλη εικόνα
Η κρίση στο Ορμούζ μπορεί να έχει μπει σε φάση αποκλιμάκωσης, όμως η αγορά πετρελαίου δεν έχει επιστρέψει στην ασφάλεια.
Η διέλευση άνοιξε, οι τιμές έπεσαν, αλλά τα αποθέματα έχουν αδειάσει επικίνδυνα και η επανεκκίνηση των κανονικών ροών από τον Περσικό Κόλπο θα χρειαστεί χρόνο.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από ένα απλό ερώτημα: θα προλάβει το νέο πετρέλαιο να φτάσει στην αγορά πριν τα αποθέματα πιεστούν ακόμη περισσότερο;
Αν η απάντηση είναι όχι, η σημερινή ανακούφιση μπορεί γρήγορα να δώσει τη θέση της σε νέα άνοδο των τιμών.
