Προϋπολογισμός 2027: Τρία «αγκάθια» απειλούν την ανάπτυξη και τα πλεονάσματα – Τι δείχνουν τα σενάρια
Οι ασκήσεις ευαισθησίας του προϋπολογισμού εξετάζουν υποχώρηση επενδύσεων, αύξηση επιτοκίων και πετρέλαιο στα 125,4 δολάρια, με διαφορετικές επιπτώσεις σε ανάπτυξη, πληθωρισμό και χρέος

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Τρεις σοβαροί κίνδυνοι ενδέχεται να επιβραδύνουν την ανάπτυξη, να προκαλέσουν νέο κύμα ακρίβειας και να θέσουν σε κίνδυνο τους δημοσιονομικούς στόχους για το 2027.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει προσεκτικά τρία ενδεχόμενα: απότομη μείωση των επενδύσεων, νέα άνοδο των επιτοκίων και ενεργειακό σοκ, με την τιμή του πετρελαίου να ξεπερνά τα 125 δολάρια ανά βαρέλι.
Σύμφωνα με τα εναλλακτικά σενάρια ευαισθησίας της εισηγητικής έκθεσης του προϋπολογισμού, η ανάπτυξη ενδέχεται να περιοριστεί στο 1,5%, από 2,3% που είναι η πρόβλεψη. Παράλληλα, νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να ωθήσει τον πληθωρισμό στο 3,6%, μειώνοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Τα τρία σενάρια για την οικονομία
Πρόκειται για τρεις ασκήσεις προσομοίωσης και όχι για προβλέψεις, οι οποίες καταγράφουν πόσο μπορεί να αντέξει η ελληνική οικονομία σε ενδεχόμενες αναταράξεις. Συγκεκριμένα:
Οι επιπτώσεις από τη μείωση των επενδύσεων
Στο 1,5% υποχωρεί η ανάπτυξη στο πρώτο σενάριο, το οποίο μετρά τις συνέπειες μιας μείωσης 10% στις ιδιωτικές επενδύσεις, χωρίς να συνυπολογίζονται οι επενδύσεις σε κατοικίες. Οι συνολικές επενδύσεις θα μειώνονταν τότε σχεδόν κατά 6%, ενώ η ανάπτυξη θα έχανε 0,8 ποσοστιαίες μονάδες και θα διαμορφωνόταν στο 1,5%. Η κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας θα περιόριζε και τα φορολογικά έσοδα, επιβαρύνοντας το δημοσιονομικό αποτέλεσμα κατά 0,35 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Επιπλέον, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα ήταν αυξημένο κατά 1,43 ποσοστιαίες μονάδες έναντι της βασικής πρόβλεψης.
Η επίδραση της ανόδου των επιτοκίων
Υψηλότερο κόστος δανεισμού σημαίνει λιγότερη κατανάλωση. Αν τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αυξάνονταν κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα και παρέμεναν σε αυτό το ύψος σε όλη τη διάρκεια του 2027, η οικονομική δραστηριότητα θα περιοριζόταν. Σε σύγκριση με το βασικό σενάριο, το πραγματικό ΑΕΠ θα ήταν χαμηλότερο κατά 0,25% και η ιδιωτική κατανάλωση κατά 0,28%, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα επιβαρύνονταν με ακριβότερα δάνεια. Η ανεργία θα ενισχυόταν κατά 0,08 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ ο πληθωρισμός θα υποχωρούσε κατά 0,24 μονάδες. Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα χειροτέρευε κατά 0,29 μονάδες του ΑΕΠ και ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα αυξανόταν κατά 0,91 μονάδες.
Η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου
Νέες ανατιμήσεις φέρνει το τρίτο σενάριο, το οποίο υπολογίζει αύξηση κατά 30 δολάρια ανά βαρέλι στη διεθνή τιμή του πετρελαίου, από τα 95,4 στα 125,4 δολάρια. Σε αυτή την περίπτωση, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός θα ανέβαινε στο 3,6%, έναντι 2,6% στο βασικό σενάριο, με αυξήσεις στα καύσιμα, στις μεταφορές, στα προϊόντα και στις υπηρεσίες. Η ιδιωτική κατανάλωση θα μειωνόταν κατά 0,43%, οι επενδύσεις κατά 0,64% και ο ρυθμός ανάπτυξης θα επιβραδυνόταν στο 1,9%.
Παρά τις πιέσεις στην πραγματική οικονομία, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα παρουσίαζε οριακή βελτίωση και ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα μειωνόταν κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Η μεταβολή αυτή, ωστόσο, θα ήταν κυρίως λογιστική: θα οφειλόταν στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ εξαιτίας του πληθωρισμού, την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα υφίσταντο τις συνέπειες της ακρίβειας.





