Η Βουλή ψηφίζει σήμερα ρύθμιση που αλλάζει ουσιαστικά το πλαίσιο αποπληρωμής για πάνω από 100.000 δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, μειώνοντας τις μηνιαίες δόσεις, περιορίζοντας δραστικά τους τόκους και αφαιρώντας τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από το κεφάλαιο της οφειλής. Η κυβέρνηση κάνει λόγο για σημαντική ελάφρυνση, με αναδρομική ισχύ για ενεργές ρυθμίσεις, ενώ η τροπολογία επηρεάζει και τον μηχανισμό «Ηρακλής», χωρίς να θεωρείται βέβαιη άμεση επιβάρυνση για το Δημόσιο.
Πιο αναλυτικά
Ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή, η νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει σημαντικές αλλαγές για περισσότερους από 100.000 ενήμερους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς του νόμου Κατσέλη. Οι μηνιαίες δόσεις των δανείων μειώνονται αισθητά και επιταχύνεται η αποπληρωμή, ενώ αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των τόκων, οι οποίοι θα ενσωματώνονται πλέον στη μηνιαία δόση. Παράλληλα, οι αναδρομικές καταβολές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί θα αφαιρούνται από το κεφάλαιο της οφειλής, μειώνοντας το συνολικό υπόλοιπο των δανείων.
«Με τη νέα ρύθμιση ο δανειολήπτης που θα πλήρωνε 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Όπως είπε, «πρώτον, παίρνει την απόφαση του Αρείου Πάγου και λέει “την εφαρμόζω καθολικά”. Δηλαδή, ισχύει για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις. Αλλά δεν κάνουμε μόνο αυτό. Αυτό ακριβώς δηλαδή είναι το οποίο είχαμε πει. Δεν ερχόμαστε μόνο να πούμε τι σημαίνει η καθολική εφαρμογή. Πρακτικά τι σημαίνει; Σημαίνει ότι ο τόκος θα εφαρμόζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνόλου του ποσού. Θα πω και ένα συγκεκριμένο παράδειγμα τι σημαίνει αυτό. Δεν κάνουμε μόνο αυτό. Ερχόμαστε και λέμε ότι για όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις, για όσους έχουν ήδη πληρώσει δηλαδή και βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση, υπάρχει αναδρομικότητα, στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη».
Και συμπλήρωσε ότι «σε όσους έχουν ενεργή ρύθμιση, ερχόμαστε και λέμε ότι όσα έχουν ήδη καταβάλει, τα καταβάλλουν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης απόφασης και της συγκεκριμένης τροπολογίας που καταθέτουμε και ισχύουν αναδρομικά. Αυτό να πω, δεν μας το επιβάλλει η δικαστική απόφαση. Αυτό ερχόμαστε και το κάνουμε μόνοι μας. Και να προσθέσω ότι αυτό ερχόμαστε να το κάνουμε στο πλαίσιο ενός νομοσχεδίου -θα κατατεθεί σήμερα η τροπολογία, θα ψηφιστεί με το καλό αύριο στη Βουλή- το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος και αποτυπώνει μια ολόκληρη και μια ενιαία φιλοσοφία για το πώς αντιλαμβανόμαστε ότι πρέπει να δίνεις ανάσα στον κόσμο, ειδικά σε όσους έχουν περισσότερο ανάγκη».
Στη συνέχεια, παρέθεσε και ένα συγκεκριμένο παράδειγμα για τη ρύθμιση. «Τι σημαίνει αυτή η αλλαγή;», είπε. Και εξήγησε: «Δανειολήπτης-πάρτε ένα παράδειγμα, Ιανουάριος του ‘24- που είχε υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ. Με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες. Τι κάνουμε τώρα; Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού η δόση γίνεται 483 ευρώ.
Το οποίο τι είναι; Είναι 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου χρεολύσιο και 1 ευρώ τόκος μόλις. Εάν δηλαδή κατέβαλε ποσό 731 από τον Ιανουάριο του ‘24 μέχρι τώρα, μέχρι τον Ιούνιο του ‘26 θα έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με τη διαφορά. 731 μείον 483 επί 30. Αυτό είναι 7.500 ευρώ περίπου. 7.440 ευρώ.
Συνεπώς, αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου, αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταβάλει. Και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ. Δηλαδή, εκεί που ο δανειολήπτης, για να πω το μεγάλο νούμερο, το τελευταίο νούμερο, το τελικό, είχε να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους θα καταβάλει 411 ευρώ για να καταλάβετε τη διαφορά. Και αυτό θα ισχύει και για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις. Πόσους αφορά αυτό; Πάνω από 100.000 συμπολίτες μας».
Ερωτηθείς για τα γενικότερα στοιχεία της ρύθμισης που αφορούν στο ιδιωτικό χρέος, ο υπουργός απάντησε ότι «είναι ήδη γνωστά τα περισσότερα. Το τελευταίο στοιχείο που δεν ήταν ανακοινώσιμο ήταν ακριβώς αυτή η επεξεργασία που κάναμε αναφορικά με την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης. Όλα τα υπόλοιπα αφορούν τις 72 δόσεις, την αύξηση του ορίου στο ακατάσχετο, τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Που εδώ να πω ότι για εμάς, για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ένα πολύ καλύτερο εργαλείο. Μειώνουμε το όριο υπαγωγής στον εξωδικαστικό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ και μετατρέπουμε τον εξωδικαστικό σε πραγματικό εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας».
Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας, Θάνος Πετραλιάς, κατά την έναρξη της δεύτερης ανάγνωσης στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του σχεδίου νόμου «Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», ενημέρωσε την Επιτροπή ότι «η απόφαση της ολομέλειας του Αρείου Πάγου που δημοσιεύτηκε στις 5 Ιουνίου, προβλέπει ότι η καταβολή των τόκων πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης. Εδώ υπήρχε ένα θέμα ερμηνείας για το κατά πόσο ο τόκος επί της μηνιαίας δόσης θα έτρεχε από την αρχή της ρύθμισης ή μόνο επί 30 ημερών που διαρκεί η δόση». Ο υφυπουργός είπε ότι «με την τροπολογία ξεκαθαρίζουμε -με βάση όπως αντιλαμβανόμαστε από το συνολικό σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου, ότι αυτό που επιδιώκεται, η πιο ευνοϊκή ρύθμιση- ότι ο τόκος της μηνιαίας δόσης θα είναι επί των 30 ημερών». Συνεπώς η διάταξη του άρθρου, ανέφερε ο κ. Πετραλιάς, «θα προβλέπει ότι για ενεργές ρυθμίσεις, από 5 Ιουνίου 2026, η κάθε μηνιαία δόση που έχει καθοριστεί από το δικαστήριο θα περιλαμβάνει μέρος του κεφαλαίου, όπως αυτό έχει προσδιοριστεί, και τον τόκο που αντιστοιχεί από την προηγούμενη έως την καταβολή της επόμενης δόσης. Ειδικά και για την πρώτη δόση, αφού δεν υπάρχει προηγούμενη, υπολογίζεται η περίοδος τοκοφορίας των 30 ημερών, άρα, είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι πλέον θα πληρώνουν μόνο τον ελάχιστο τόκο που αντιστοιχεί στην μηνιαία δόση».
Το δεύτερο, που ρυθμίζεται με την τροπολογία, είπε ο κ. Πετραλιάς, είναι σχετικά με τα αναδρομικά υπερβάλλοντα ποσά που έχουν καταβληθεί. Η ρύθμιση θα αναφέρει ότι «για ενεργές ρυθμίσεις που δεν έχουν περατωθεί ή δεν έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για να κηρυχθούν έκπτωτες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, αφού έχουν καταβληθεί υπερβάλλοντα ποσά από τον χρόνο έναρξη της ρύθμισης όπως αυτός προβλέπεται στην δικαστική απόφαση ή σε περίπτωση που η ρύθμιση έχει μεταρρυθμιστεί με δικαστική απόφαση από τον χρόνο έναρξη καταβολών της μεταρρύθμισης, τότε η διαφορά του συνολικού ποσού που έπρεπε να καταβληθεί και αυτού που καταβλήθηκε για την ανωτέρω χρονική περίοδο, θα αφαιρείται από τις τελευταίες, κατά χρονολογικά σειρά, δόσεις προς καταβολή, απομειώνοντας τον συνολικό αριθμό των εναπομενουσών προς καταβολή δόσεων. Η διαφορά, των τόκων που καταβλήθηκαν και αυτών που έπρεπε να καταβληθούν, δυνάμει άλλων μορφών τοκοφορίας, εκλαμβάνεται ως αποπληρωμή κεφαλαίου και απομειώνει το υπόλοιπο της οφειλής, όπως έχει δημιουργηθεί από τον χρόνο έναρξης του παρόντος». Άρα, είπε ο κ. Πετραλιάς, «αυτό που λέμε είναι ότι τα υπερβάλλοντα ποσά που έδωσε ένας δανειολήπτης, θα θεωρείται αποπληρωμή κεφαλαίου και συνεπώς από εδώ και πέρα θα πληρώσει λιγότερες δόσεις».
Το τρίτο σημείο της τροπολογίας, είπε ο υφυπουργός, αφορά τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν εισπράξει τα πιστωτικά ιδρύματα κατά την περίοδο πριν μεταφερθούν τα δάνεια αυτά στον ΗΡΑΚΛΗ. Τα πιστωτικά ιδρύματα θα αποδίδουν αυτά τα ποσά στον ΗΡΑΚΛΗ. Για τις επιπτώσεις της τροπολογίας στον ΗΡΑΚΛΗ, ο κ. Πετραλιάς είπε ότι «από τη μείωση της μηνιαίας δόσης, εκτιμάται μια μείωση των μελλοντικών ταμειακών εισροών του ΗΡΑΚΛΗ κατά την επόμενη 20ετία, περίπου στα 500 εκατ. ευρώ, άρα 25 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Επιπλέον υπολογίζονται γύρω στα 200 εκατ. ευρώ τα αναδρομικά τα οποία θα τα επιβαρυνθεί ο ΗΡΑΚΛΗΣ στο τέλος, σε περίπου 15 χρόνια, καθώς δεν θα εισπράττει τότε δόσεις».
Ο υφυπουργός, υπογράμμισε ότι οι περισσότερες αποφάσεις του νόμου Κατσέλη βγήκαν την περίοδο 2018-2023. «Οι τιτλοποιήσεις του ΗΡΑΚΛΗ έγιναν το 2021-2023. Για το διάστημα πριν την μεταβίβαση των δανείων στον ΗΡΑΚΛΗ, τα υπερβάλλοντα αυτά έσοδα τα εισέπρατταν οι τράπεζες. Άρα αυτό το υπερβάλλον ποσό που εισέπραξαν οι τράπεζες θα το αποδώσουν τώρα στον ΗΡΑΚΛΗ. Αυτό σημαίνει ότι για τα επόμενα 5 χρόνια θα υπάρχει μηδενική επίδραση στον ΗΡΑΚΛΗ και μετά η επίδραση η οποία θα υπάρξει είναι αυτή της μειωμένης δόσης».
Ο κ. Πετραλιάς υπογράμμισε ότι «το Δημόσιο θα πληρώσει μόνο εάν καταπέσει κάποια εγγύηση. Άρα, δεν είναι σίγουρο ότι θα υπάρχει κάποια επίπτωση από την ρύθμιση αυτή για το Δημόσιο, απλά μειώνονται οι επόμενες μελλοντικές ροές μετά την 5ετία και την 15ετία, του ΗΡΑΚΛΗ».
Ο υφυπουργός ανέφερε ότι στην τροπολογία θα υπάρχει άρθρο όπου θα «αποσαφηνίζεται ότι για τις ρυθμίσεις που έχουν γίνει βάσει του εξωδικαστικού θα ισχύουν οι όροι που έχουν υπογραφεί μεταξύ του δανειολήπτη και εξωδικαστικού μηχανισμού, καθώς εάν είχαμε επέκταση αυτής της ρύθμισης που γίνεται τώρα για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, αυτό θα επέφερε πολύ σημαντικές επιπτώσεις για το χρηματοπιστωτικό σύστημα αλλά και τον ΗΡΑΚΛΗ, ύψους 1 δισ. ευρώ».
