Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους σε γονικές παροχές, δωρεές και κινήσεις μέσω κοινών λογαριασμών, καθώς αρκετές συναλλαγές μπορεί να χαρακτηριστούν άτυπες δωρεές και να επιβαρυνθούν με φόρο και πρόστιμα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις μεταφορές χρημάτων από κοινό λογαριασμό σε ατομικό ή νέο κοινό λογαριασμό, στις διαδοχικές δωρεές και στις μεταβιβάσεις με μετρητά, ενώ το αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ ισχύει μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μέσω τραπεζικού συστήματος.
Πιο αναλυτικά
Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ βρίσκονται οι χρηματικές γονικές παροχές, οι δωρεές και οι κινήσεις μέσω κοινών τραπεζικών λογαριασμών, καθώς οι φορολογικές αρχές εντείνουν τους ελέγχους για περιπτώσεις που ενδέχεται να χρησιμοποιούνται προκειμένου να παρακαμφθούν οι διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταφορές χρημάτων από κοινό τραπεζικό λογαριασμό προς ατομικό ή σε νέο κοινό λογαριασμό, καθώς, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η εφορία μπορεί να τις χαρακτηρίσει ως άτυπες δωρεές, με συνέπεια την επιβολή φόρου και προστίμων.
Ενδεικτική είναι υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ). Η υπόθεση αφορούσε μεταφορά 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν πατέρας, μητέρα και τα δύο παιδιά τους, σε νέο κοινό λογαριασμό του γιου και της συζύγου του. Η ΔΕΔ έκρινε ότι πρόκειται για άτυπη δωρεά, καθώς δεν αποδείχθηκε ότι ο γιος είχε συμβάλει στη δημιουργία του υπολοίπου του αρχικού λογαριασμού, ενώ μετά τη μεταφορά τα χρήματα τέθηκαν αποκλειστικά υπό τον δικό του έλεγχο.
Σύμφωνα με την απόφαση, η ιδιότητα του συνδικαιούχου δεν συνεπάγεται αυτομάτως και κυριότητα επί του συνόλου των καταθέσεων. Όταν δεν αποδεικνύεται συμμετοχή στην τροφοδότηση του λογαριασμού, η μεταφορά των χρημάτων μπορεί να θεωρηθεί δωρεά.
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι όταν συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού, ο οποίος δεν έχει συνεισφέρει στη δημιουργία του υπολοίπου, μεταφέρει ή αναλαμβάνει χρήματα για προσωπική χρήση, η συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως άτυπη δωρεά.
Δεν είναι, όμως, η μοναδική περίπτωση που βρίσκεται στο στόχαστρο. Στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έχουν οδηγηθεί εκατοντάδες υποθέσεις που αφορούν γονικές παροχές με μετρητά, οι οποίες δεν πραγματοποιήθηκαν μέσω του τραπεζικού συστήματος, αλλά και διαδοχικές δωρεές που επιχειρούν να αξιοποιήσουν το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ προς όφελος προσώπων που δεν το δικαιούνται.
Έλεγχοι
Φέτος η ΑΑΔΕ έχει προγραμματίσει ελέγχους σε 1.080 υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών, με στόχο να εντοπιστούν συναλλαγές που αποκρύπτουν πραγματικές μεταβιβάσεις περιουσίας ή επιχειρούν να παρακάμψουν τη φορολογία.
Σημειώνεται ότι οι δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty και στη συνέχεια διασταυρώνονται με τα στοιχεία που διαβιβάζουν οι τράπεζες. Εάν η συναλλαγή δεν επιβεβαιωθεί ή δεν προσκομιστούν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να επιβάλει φόρο χωρίς να αναγνωρίσει το αφορολόγητο όριο. Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος υπολογίζεται από το πρώτο ευρώ, με συντελεστές 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.
Μυστικά και παγίδες
- Αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ. Ισχύει μόνο για δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς πρώτης κατηγορίας (γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια), εφόσον η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η σχετική δήλωση στο myProperty.
- Μετρητά σημαίνουν φόρο. Γονικές παροχές που γίνονται εκτός τραπεζικού συστήματος φορολογούνται με συντελεστή 10%, χωρίς καμία απαλλαγή.
- Το «χαρτζιλίκι» μέσω IRIS δεν θεωρείται δωρεά. Η ΑΑΔΕ έχει ξεκαθαρίσει ότι μικρές μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά για κάλυψη καθημερινών αναγκών ή εξόδων διαβίωσης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προστατευόμενα μέλη, δεν συνιστούν δωρεά και δεν απαιτούν δήλωση.
- Οι διαδοχικές δωρεές ελέγχονται. Όταν πραγματοποιούνται αλλεπάλληλες μεταβιβάσεις με τελικό αποδέκτη πρόσωπο που δεν δικαιούται το αφορολόγητο, οι ελεγκτικές αρχές εξετάζουν τη σκοπιμότητα των συναλλαγών. Εφόσον διαπιστωθεί καταστρατήγηση της νομοθεσίας, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο, ενώ διάστημα μικρότερο των έξι μηνών μεταξύ των μεταβιβάσεων αποτελεί σοβαρή ένδειξη για φορολογικό έλεγχο.
- Προσοχή στους κοινούς λογαριασμούς. Όταν χρήματα μεταφέρονται σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η ΑΑΔΕ εξετάζει ποιος έκανε τελικά χρήση των χρημάτων. Αν αποδειχθεί ότι τα αξιοποίησε ο τρίτος συνδικαιούχος και όχι ο πραγματικός αποδέκτης της δωρεάς ή της γονικής παροχής, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς.
