Νέα πανελλαδική έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ δείχνει ότι η υπερεργασία και οι απλήρωτες υπερωρίες έχουν γίνει καθημερινότητα για μεγάλο μέρος των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα: πάνω από ένας στους τρεις δουλεύει πέρα από το ωράριό του, ενώ περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα δεν αμείβονται άμεσα για τον επιπλέον χρόνο. Η πίεση χρόνου, ο αυξημένος φόρτος και οι κακές συνθήκες εργασίας συνδέονται με έντονο άγχος, κόπωση και σωματικές ενοχλήσεις, με τις γυναίκες να πλήττονται περισσότερο από την απλήρωτη επιπλέον εργασία.
Πιο αναλυτικά
Η υπερεργασία, οι απλήρωτες υπερωρίες και η αυξανόμενη ψυχική και σωματική επιβάρυνση συνθέτουν την εικόνα που βιώνει ένα σημαντικό τμήμα των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με τα νέα ευρήματα της μεγάλης πανελλαδικής έρευνας του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 6.000 εργαζομένων από όλη τη χώρα, αποτυπώνει μια αγορά εργασίας όπου η πίεση χρόνου, ο αυξημένος φόρτος εργασίας και οι απλήρωτες επιπλέον ώρες απασχόλησης αποτελούν πλέον συχνό μέρος της καθημερινότητας. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σύνδεση των συνθηκών εργασίας με προβλήματα υγείας, όπως το άγχος, η κόπωση και οι μυοσκελετικοί πόνοι.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, περισσότεροι από ένας στους τρεις εργαζόμενους (35,5%) δηλώνουν ότι εργάζονται πέρα από το συμβατικό τους ωράριο. Ωστόσο, η επιπλέον αυτή εργασία δεν αμείβεται πάντα. Μόλις το 54,7% όσων πραγματοποιούν υπερωρίες αναφέρουν ότι πληρώνονται για τις επιπλέον ώρες, ενώ το 34,5% δηλώνει ότι δεν λαμβάνει καμία οικονομική αποζημίωση. Ένα ακόμη 8,9% αποζημιώνεται με ρεπό ή άδεια αντί χρημάτων.
Στην πράξη, περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα εργαζόμενους που εργάζονται πέρα από το ωράριό τους δεν λαμβάνουν άμεση χρηματική αμοιβή για τον επιπλέον χρόνο που διαθέτουν στη δουλειά τους.
Η υπέρβαση του ωραρίου εμφανίζεται συχνότερα στις μεγάλες επιχειρήσεις. Στις εταιρείες με περισσότερους από 250 εργαζόμενους το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι δουλεύουν επιπλέον ώρες φτάνει το 45,4%, έναντι 32% στις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ένταση υπερωριακής απασχόλησης καταγράφεται στις μεσαίες επιχειρήσεις, όπου σημαντικό ποσοστό εργαζομένων δηλώνει ότι εργάζεται τουλάχιστον έξι επιπλέον ώρες την εβδομάδα.
Η έρευνα αναδεικνύει επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι άνδρες δηλώνουν σε μεγαλύτερο ποσοστό ότι πληρώνονται για τις υπερωρίες τους, ενώ οι γυναίκες εμφανίζουν σαφώς υψηλότερα ποσοστά απλήρωτης επιπλέον εργασίας. Συγκεκριμένα, το 41,1% των γυναικών που εργάζονται πέρα από το ωράριό τους δηλώνει ότι δεν αμείβεται για τον επιπλέον χρόνο εργασίας, έναντι 29,9% των ανδρών.
Πέρα όμως από το οικονομικό σκέλος, η έρευνα φωτίζει και την επίδραση των συνθηκών εργασίας στην υγεία των εργαζομένων. Η ισχυρή πίεση χρόνου και ο αυξημένος φόρτος εργασίας αναδεικνύονται ως οι βασικότεροι παράγοντες επιβάρυνσης, καθώς αναφέρονται από το 60,1% των συμμετεχόντων. Ακολουθεί η παρατεταμένη όρθια ή καθιστική στάση με 58,8%, ενώ σχεδόν ένας στους τρεις εργαζόμενους αναφέρει επαναλαμβανόμενες σωματικές κινήσεις που επιβαρύνουν την καθημερινότητά του.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για όσους εργάζονται πολλές επιπλέον ώρες κάθε εβδομάδα. Μεταξύ των εργαζομένων που δηλώνουν ότι απασχολούνται πάνω από 11 ώρες επιπλέον εβδομαδιαίως, το 86,2% αναφέρει έντονη πίεση χρόνου και μεγάλο φόρτο εργασίας, ενώ περισσότεροι από τους μισούς δηλώνουν ότι εργάζονται ακόμη και στον ελεύθερο χρόνο τους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνδεση της απλήρωτης υπερωρίας με την ψυχολογική επιβάρυνση. Οι εργαζόμενοι που δεν αμείβονται για τις επιπλέον ώρες τους εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα άγχους, δυσκολίες συνεργασίας στο εργασιακό περιβάλλον και μεγαλύτερη πιθανότητα να αναφέρουν περιστατικά λεκτικής ή σωματικής βίας.
Το άγχος αναδεικνύεται στο σημαντικότερο πρόβλημα υγείας που συνδέεται με την εργασία. Το 42,1% των εργαζομένων δηλώνει ότι παρουσίασε ή είδε να επιδεινώνεται το άγχος του κατά τη διάρκεια των τελευταίων δώδεκα μηνών. Ακολουθούν οι πόνοι σε οστά, αρθρώσεις και μύες με 29,4%, οι πονοκέφαλοι ή η κόπωση των ματιών με 28,9% και η γενικευμένη κόπωση με 27,3%.
Τα υψηλότερα ποσοστά επιβάρυνσης καταγράφονται μεταξύ των εργαζομένων που σκέφτονται συχνά να αλλάξουν εργασία. Σε αυτή την κατηγορία, σχεδόν δύο στους τρεις δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, ενώ ιδιαίτερα αυξημένα εμφανίζονται και τα ποσοστά μυοσκελετικών προβλημάτων, πονοκεφάλων και σωματικής εξάντλησης.
Τα ευρήματα της έρευνας σκιαγραφούν μια αγορά εργασίας όπου η υπερεργασία δεν αποτελεί μόνο ζήτημα αμοιβής και τήρησης του ωραρίου, αλλά συνδέεται άμεσα με την ποιότητα ζωής, την ψυχική υγεία και τη συνολική ευημερία των εργαζομένων. Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός εργασιακού περιβάλλοντος στο οποίο η πίεση για μεγαλύτερη παραγωγικότητα συχνά συνοδεύεται από αυξημένο προσωπικό κόστος για όσους καλούνται να την υποστηρίξουν.
