DBRS: Η πάταξη της φοροδιαφυγής θωρακίζει τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας από εξωτερικά σοκ

Οι μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση της Ελλάδας έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των δημόσιων εσόδων, ενώ παράλληλα ενισχύουν την ικανότητα της χώρας να αντεπεξέρχεται σε εξωτερικά σοκ, όπως η παγκόσμια άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων, σύμφωνα με ανάλυση του οίκου πιστοληπτικής αξιολόγησης DBRS.

Ο οίκος κάνει λόγο για ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Η χώρα συγκαταλέγεται στις λίγες στην Ευρωπαϊκή Ένωση που πετυχαίνουν επανειλημμένα πρωτογενή πλεονάσματα, χάρη στις ουσιαστικές αλλαγές στη φορολογική διοίκηση και στη συγκρατημένη αύξηση των κρατικών δαπανών.

Κατά τον DBRS, η δημοσιονομική εικόνα της Ελλάδας είναι σήμερα πολύ ισχυρότερη από εκείνη των περισσότερων χωρών της ΕΕ. Το 2025 το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης έφτασε το 4,9% του ΑΕΠ, ενώ στις υπόλοιπες χώρες της Ένωσης καταγράφηκε κατά μέσο όρο πρωτογενές έλλειμμα 1,5%.

Η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα

Η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων αποδίδεται τόσο στην ευνοϊκή συγκυρία που δημιούργησε η οικονομική ανάπτυξη όσο και στις διαρθρωτικές αλλαγές, οι οποίες βελτίωσαν τη δυνατότητα της κυβέρνησης να εισπράττει φόρους.

«Αυτό αποδεικνύεται από τη σημαντική αύξηση των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος και τον ΦΠΑ τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ 2019 και 2025, το συνολικό μερίδιο των εσόδων από τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος στο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες», αναφέρει ο οίκος, σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα προχώρησε σε σειρά αλλαγών για να αναβαθμίσει τη φορολογική διοίκηση και να περιορίσει τη φοροδιαφυγή, επισημαίνει ο DBRS. Μεταξύ αυτών ήταν η ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και η εισαγωγή ψηφιακών εργαλείων, που ενίσχυσαν τη διαφάνεια και επέτρεψαν στις επιχειρήσεις να διαβιβάζουν δεδομένα στις φορολογικές Αρχές σε πραγματικό χρόνο.

Το myDATA και η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές

Όπως διευκρινίζει, η ηλεκτρονική πλατφόρμα myDATA άρχισε να λειτουργεί το 2020. Παράλληλα, η σύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και τα συστήματα της φορολογικής διοίκησης συνέβαλε στη βελτίωση των εισπράξεων ΦΠΑ.

«Σε συνδυασμό με την ταχεία επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η αυτόματη διαβίβαση των στοιχείων λιανικών πωλήσεων από τα POS στις φορολογικές αρχές έχει βελτιώσει τη φορολογική συμμόρφωση όσον αφορά τον ΦΠΑ, ιδίως σε κλάδους που χαρακτηρίζονται από αυξημένο κίνδυνο φοροδιαφυγής, όπως ο τομέας της φιλοξενίας, το λιανικό εμπόριο και οι υπηρεσίες προς ιδιώτες».

Ο οίκος σημειώνει ότι η πρόοδος στην είσπραξη φόρων αντανακλάται και στην εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ στην Ελλάδα, το οποίο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2010 συγκαταλεγόταν στα υψηλότερα στην ΕΕ.

«Αυτή η διαρθρωτική βελτίωση στην είσπραξη φόρων δίνει στα δημόσια οικονομικά ένα σημαντικό μαξιλάρι ασφαλείας έναντι ενδεχόμενων μελλοντικών σοκ. Η ισχυρότερη συμμόρφωση διευρύνει τη φορολογική βάση και καθιστά τα κρατικά έσοδα λιγότερο εξαρτημένα από την εξέλιξη του οικονομικού κύκλου. Ως αποτέλεσμα, η δημοσιονομική απόδοση αναμένεται να αποδειχθεί πιο ανθεκτική σε περίπτωση ασθενέστερης ανάπτυξης ή γεωπολιτικών αναταραχών που επηρεάζουν το εμπόριο ή τον τουρισμό. Επιπλέον, η υψηλότερη και πιο αξιόπιστη είσπραξη εσόδων βοηθά την Ελλάδα να αντιμετωπίσει περιόδους αυξανόμενων αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ή μεγαλύτερης μεταβλητότητας στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές. Από αυτή την άποψη, τα οφέλη για τη φορολογική διοίκηση δεν αποτελούν απλώς μια προσωρινή αύξηση των εσόδων, αλλά μια διαρκή βελτίωση της ικανότητας της χώρας να απορροφά σοκ», καταλήγει η ανάλυση του καναδικού οίκου.