Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε με μεγάλη πλειοψηφία την πρόταση της Κομισιόν για αυστηρότερη φορολόγηση του καπνού, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι αλλαγές δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς ευρύτερη συναίνεση. Η πρόταση προέβλεπε υψηλότερους φόρους και ένταξη νέων προϊόντων, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα σακουλάκια νικοτίνης, σε κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, όμως οι αντιδράσεις για τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, αλλά και τον κίνδυνο ενίσχυσης του παράνομου εμπορίου, οδήγησαν στην απόρριψή της.
Πιο αναλυτικά
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε, κατά τη χθεσινή του ψηφοφορία, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Οδηγία σχετικά με τη φορολογία καπνού, ζητώντας την απόσυρσή της. Το αποτέλεσμα ανέδειξε τις έντονες διαφωνίες που υπάρχουν γύρω από το περιεχόμενο της πρότασης, αλλά και τη δυσκολία να διαμορφωθεί ένα κοινά αποδεκτό συμβιβαστικό κείμενο.
Το κείμενο που είχε προταθεί από την αρμόδια Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON) δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη στήριξη, καθώς απορρίφθηκε με διαφορά 12 ψήφων. Ακόμη πιο ξεκαθαρή ήταν η στάση της Ολομέλειας απέναντι στην αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταψηφίστηκε με 439 ψήφους κατά και 181 υπέρ.
Υπενθυμίζεται ότι η πρόταση της Κομισιόν προωθούσε την αναθεώρηση της Οδηγίας για τη φορολογία του καπνού, με αυστηρότερους κανόνες και υψηλότερους συντελεστές Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την αναθεώρηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών για τα προϊόντα καπνού, καθώς και την ένταξη νέων κατηγοριών προϊόντων, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης, σε ένα κοινό ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο.
Ισχυρό μήνυμα
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταγράφεται ως ισχυρό μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η ρύθμιση και η φορολόγηση των προϊόντων καπνού και νικοτίνης δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς ευρύτερες συναινέσεις.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται η ανάγκη για κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, η προστασία της δημόσιας υγείας, η αποφυγή ενίσχυσης του παράνομου εμπορίου, αλλά και οι οικονομικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες των κρατών-μελών.
Η στάση του Κοινοβουλίου δείχνει ότι σημαντικό μέρος των ευρωβουλευτών ζητά πιο ισορροπημένη προσέγγιση, με ρυθμίσεις που να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων και τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε χώρα.
Η συνέχεια στο Συμβούλιο
Μετά την απόρριψη της πρότασης, ο φάκελος μεταφέρεται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Εκεί η διαδικασία αναμένεται να συνεχιστεί, με την προϋπόθεση ότι για την τελική συμφωνία απαιτείται ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών.
Η χθεσινή ψηφοφορία δεν αποτελεί μεμονωμένη ένδειξη διαφοροποίησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στα ζητήματα καπνού. Έρχεται μετά τη συζήτηση για τα Περιβάλλοντα Χωρίς Καπνό και καταγράφεται ως η δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια που η Ολομέλεια εκφράζει επιφυλάξεις απέναντι σε αυστηρότερες προσεγγίσεις ρύθμισης.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον ενόψει και της επερχόμενης Οδηγίας για τη Ρύθμιση του Καπνού, γνωστής ως TPD (Tobacco Products Directive), καθώς δείχνει ότι οι νέες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις στον συγκεκριμένο τομέα θα πρέπει να αναζητήσουν ευρύτερες συναινέσεις και πιο προσεκτικές ισορροπίες.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, οι διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων καπνού και νικοτίνης έχουν ήδη ενταχθεί σε πλαίσιο ρύθμισης και φορολόγησης. Το υφιστάμενο μοντέλο λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε κατηγορίας, στοιχείο που μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς στη συζήτηση για την τελική μορφή μιας ευρωπαϊκής οδηγίας.
Το θέμα παραμένει ανοιχτό στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Η ανάγκη για κοινή προσέγγιση εξακολουθεί να υπάρχει, ωστόσο η ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέστησε σαφές ότι το τελικό πλαίσιο θα πρέπει να στηρίζεται σε ευρύτερη πολιτική συμφωνία και σε ρυθμίσεις που θα μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά από τα κράτη-μέλη.
