Στο Γεωπάρκο UNESCO της Σητείας αποκαλύφθηκε ένα σημαντικό παλαιοντολογικό εύρημα, το οποίο φωτίζει μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ιστορίας της Κρήτης, από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Πρόκειται για κρανίο προϊστορικού ρινόκερου, που ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis, και εντοπίστηκε στο πλαίσιο παλαιοντολογικής έρευνας στις θέσεις Μαγαντζέ και Τραπεζά, εντός του Γεωπάρκου Σητείας.
Το κρανίο βρήκε τον περασμένο Μάρτιο η ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας Γιώργου Ηλιόπουλου.
Ρινόκερος με δύο κέρατα στην Κρήτη του Ανώτερου Μειοκαίνου
Ο καθηγητής ανέφερε ότι η ομάδα εντόπισε αρχικά μια καινούργια θέση με απολιθωμένα οστά. Μεταξύ των ευρημάτων, την προσοχή προσέλκυσε το κρανίο ενός μεγαλόσωμου θηλαστικού.
Αφού μεταφέρθηκε στο Πανεπιστήμιο Πατρών, καθαρίστηκε και συντηρήθηκε, η εξέταση του ευρήματος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν κρανίο ρινόκερου.
Η μορφολογία του κρανίου επέτρεψε στους επιστήμονες να το αποδώσουν στο είδος Dihoplus pikermiensis, έναν μεγαλόσωμο ρινόκερο με δύο κέρατα που έζησε στο Ανώτερο Μειόκαινο. Το συγκεκριμένο είδος ανήκει στους χαρακτηριστικούς εκπροσώπους της Πικερμικής Πανίδας, η οποία εξαπλωνόταν τότε στη Δυτική Ευρασία.
Η Πικερμική Πανίδα και η παλαιοντολογική θέση στο Πικέρμι Αττικής
Η ονομασία του είδους παραπέμπει στο Πικέρμι της Αττικής, μία από τις πλέον σπουδαίες παλαιοντολογικές τοποθεσίες στην Ευρώπη. Εκεί έχουν εντοπιστεί απολιθώματα πολλών θηλαστικών της εποχής του Μειοκαίνου, ανάμεσά τους και ρινόκεροι του ίδιου είδους.
Κατά τους επιστήμονες, ανακαλύψεις αυτού του είδους συμβάλλουν στην ανασύνθεση της εικόνας που είχε ο ελλαδικός χώρος πριν από εκατομμύρια έτη, όταν κυριαρχούσαν τελείως διαφορετικά οικοσυστήματα.
Το κρανίο του ρινόκερου εντοπίστηκε σε παράκτια θέση της Σητείας
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι η τοποθεσία στην οποία βρέθηκε το κρανίο είναι παραθαλάσσια.
Ο Γιώργος Ηλιόπουλος σημείωσε ότι επί χρόνια υπήρχε η εκτίμηση πως η περιοχή της Σητείας θα ήταν δυνατό να δώσει νέα απολιθώματα από μειοκαινικά θηλαστικά. Ωστόσο, η συγκεκριμένη θέση αιφνιδίασε την ερευνητική ομάδα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το εύρημα αυτό ενδέχεται να σηματοδοτεί την απαρχή νέων σημαντικών ανακαλύψεων στην ευρύτερη περιοχή.
Γεωπάρκο Σητείας: γεωλογική διαδρομή 300 εκατομμυρίων ετών
Το Γεωπάρκο UNESCO Σητείας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τη γεωλογική και την παλαιοντολογική ιστορία της Ελλάδας, καθώς περιλαμβάνει τεκμήρια που εκτείνονται σε μια χρονική διαδρομή σχεδόν 300 εκατομμυρίων ετών.
Στην ευρύτερη περιοχή έχουν καταγραφεί ευρήματα από διαφορετικές γεωλογικές περιόδους, από απολιθώματα φυτών έως μεγάλα θηλαστικά του Μειοκαίνου, όπως το γιγάντιο δεινοθήριο της Αγίας Φωτιάς (Deinotherium proavum).
Ο καθηγητής Ηλιόπουλος εκτίμησε πως η πρόσφατη ανακάλυψη μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τη θέση του Γεωπάρκου Σητείας στον διεθνή επιστημονικό χάρτη της παλαιοντολογίας.
Οι ερευνητές επιδιώκουν να συνεχίσουν τις έρευνες και να αναδείξουν τα ευρήματα, με τελικό ορίζοντα την ίδρυση ενός τοπικού παλαιοντολογικού μουσείου.
Στις ανασκαφές και στις εργασίες συντήρησης του ευρήματος συμμετείχαν, πέρα από τον Γιώργο Ηλιόπουλο, η Δρ Πηνελόπη Παπαδοπούλου, η Δρ Ιρένα Παππά, η υποψήφια διδάκτορας Δήμητρα Βαλαβάνη, ο Benoit Ficart και ο Thomas Beard.
